14(3)17

Bits, bytes & bewustzijn Op het snijvlak van computertechnologie en menselijk potententieel Auteur: Yfke Laanstra Uitgever: Bres/Edicola Publishing, 2017 Natuurlijk veroorzaken nieuwe ontwik- kelingen vaak tegenstand, maar het is goed ons ernstig af te vragen wat voor impact de oprukkende kunstmatige in- telligentie voor ons mensen zal hebben. Een kunstmatige intelligentie die op een zekermoment in staat zal zijnommensen dermate te simuleren dat ze kan inspelen op de gevoelens, gedachten en verwach- tingen van ieder individu. ‘ Waar moeten we ons méér zorgen over maken: onze menselijke intelligentie of kunstmatige intelligentie? ’ zo vraagt Yfke Laanstra zich af inhaar fascinerende en haast visionaire boek ‘ Bits, bytes & bewustzijn ; op het snijvlak van computer- technologie en menselijk potententieel . Hoe verantwoord is het om dergelijke technologieënzoverdoorteontwikkelen? Er is en blijft een kans, zo stelt ze vast, op het ultieme Terminator -scenario, waarbij robots zelfbewust worden en zich uiteindelijk keren tegendemensheid om deze definitief uit te roeien en de wereld over te nemen. Doemscenario? Yfke Laanstra spreekt van de mogelijkheid dat er zich naast ons huidige bewustzijn een kunstmatige versie hiervan zal ontstaan, een artifici- eel bewustzijnsveld. ‘ Wanneer je je reali- seert dat we ons in een multidimensiona- le realiteit bevinden, wat zijn dan de werkelijke implicaties van kunstmatige intelligentie? ’ Heel wezenlijke vragen, waarop ik in mijn artikel ‘ Transhumanisme ’ (blz. 5–9) uit- gebreid ben ingegaan. Computertechno- Reflectie jaargang ı4 nummer 3, najaar 20ı7 29 Waanzinnige wijsheid Een persoonlijke zoektocht naar eenheid aan de hand van het Evangelie der Waar- heid [Met voorwoord van Jacob Slavenburg] Auteur: Francien van de Beek Uitgever: Van Warven, 2017 Met dit boek verschijnt weer een juweel- tje in het fonds van collega Rinus van Warven, voor Reflectie -lezers geen onbe- kende meer. Bij zijn (gelijknamige) uitge- verij verschenen al zo’n 30 boeiende boeken, waarvanenkeleal zijnbesproken en aangekondigd, ook in dit nummer. Het huidige juweeltje betreft het boek Waanzinnige wijsheid van Francien van de Beek. In dit boek beschrijft zij haar persoonlijke zoektocht naar eenheid aan de hand van het Evangelie der Waarheid. Dit evangelie is geen evangelie in de traditionele zin dat handelt over het leven van Jezus; het is een meditatieve tekst die een beroep doet op ons gevoel, op ons diepste weten. Het Woord wordt zichtbaar gemaakt door Jezus, die de Verlosser wordt genoemd. Hij wordt zo genoemd omdat hij demensen komt verlossen van hun onwetendheid over God. Deze onwetendheid over God bracht angst, verwarring, onzekerheid en strijd teweeg. Hierdoor kregen illusies en waanvoorstellingen grip op hen, alsof zij in een diepe slaap waren. Onwetendheid, vergetelheid, niet meer weten waar je vandaan komt, maakt ons bang. Om geen angst te hoeven voelen scheppen we onze eigen werkelijkheid. Maar die is vergankelijk. Er is volgens Francien echter één zeker- heid: de plaats van Rust, jouw plaats van Rust. De één noemt het God, de ander het Onnoembare, het eeuwige Zijn of Atma, maar je zou het ook het Grote Bewustzijn kunnen noemen, waarin alles één is. Het is de plaats van rust waar geen angst, onzekerheid en verdeeldheidmeer is. Er is enkel 'zijn'... bewustzijn. Wie van daaruit handelt, handelt vanuit liefde en leeft hier en nu, zonder oordeel. Sri Nisargadatta Maharaj Tot zover de achterflap, en eigenlijk heb ik daaraan weinig aan toe te voegen, om- dat hiermee de essentie van dit boek prima is weergegeven. Francien van de Beek beschrijft aan de hand van tal van citaten die haar raak- ten over haar spirituele zoektocht. Toen het boek bijna klaar was, kwam ze onver- wacht in aanraking met de boeken van Sri Nisargadatta Maharaj die sprak over advaita . Deze advaita , die ‘ niet twee ’ of ‘ nondualiteit ’ betekent, sloot haarfijn aan op het Evangelie der Waarheid. Deze Indiase man, die in de vorige eeuw leefde, maakte voor haar de oeroude gnostische teksten nog beter verstaan- baar. ‘ Ik heb gezocht en gevonden. Ik hoef nergens meer naartoe en kan overal naar toe. Ik ben, zoals de schrijver van het Evangelie der Waarheid zegt, op de plaats van rust gekomen, de plaats waar alles één en met elkaar verbonden is .’ Met de kerkelijke opvattingen over schuld en zonde kan ze steeds minder: Jezus heeft , zo zegt ze, geen schuld op zich ge- nomen of ons verlost van onze zonden; niet in de zin dat wij niet goed genoeg zijn, te klein zijn, tekort schieten, niet kunnen waarmaken wat hij voorgeleefd heeft en alleen maar in hem hoeven te geloven om verlost te worden. Wel heeft hij ons laten zien dat we ‘afgedwaald zijn van onze goddelijkheid’ , dat we vergeten zijn wie we werkelijk zijn, dat wij ons vrij kunnen maken van alles wat ons ogen- schijnlijk bedrukt en zelf ook verlicht kun- nen worden. Als we dit beseffen, worden we opnieuw geboren en staan we als een nieuwe mens op .’ Als ze weer eens een dienst bijwoont in een kapel waar ze vaak komt en meer- stemmig hoort zingen van ‘ het lam dat de zonden van deze wereld draagt ’, dan struikelt ze weer over de ‘ zonden die hij draagt ’; ze heeft steeds meer moeite met dat zo beladen woord ‘zonde’. Zoals ze zegt: ‘ Voor mij is ‘ zonde ’: jammer als ik afge- zonde -rd ben van hart, van mijn eigen goddelijkheid, mijn hart, mijn eigen persoonlijkheid, mijn diepste wezen, daar waar alles één is .’ Ze kan daarom geen schuld belijden zo- priester Saunière was uitgevoerd, had- den opgefrist. Waardoor er opnieuw een aantal aanwijzingen van het geheim, waar talloze avonturiers in enomRennes- le-Château vergeefs naar hebben gezocht, aan het oog werden onttrokken .’ Sylvia vertelt verder en laakt de grote belangstelling voor Rennes-le-Château; ‘ Die is er voornamelijk om de verkeerde redenen .’ (Zie het ‘voorproefje’ elders waarin zij hier op voortborduurt.) De Graal is een opmerkelijk en boeiend verteld verhaal uit de wereld van de mystici en ervaren door een hedendaags mysticus. Met recht kan dit één van de klassieken van onze tijd op het gebied vande ervaringsreligie genoemdworden, een boek dat een zeldzame glimp biedt in een mystiek universum. als dat tijdens de eucharistieviering ge- beurt, ‘ want dan kom ik in de verdeeld- heid terecht, de afgescheidenheid, de dualiteit .’ Ik zou graag meer willen zeggen en citeren uit dit bijzondere en openhartig geschreven boek, waarin vele spirituele zoekers zich in zullen herkennen. Nogmaals: ‘ Waanzinnige wijsheid ’ is een juweeltje, een waanzinnig mooi ontroe- rend en uit het hart geschreven boek!