Reflectie 6(1) voorjaar 09.vp

Brahms o.a. symfonie nr. 2 Orchestre Révolutionnaire et Romantique, The Montoverdi Choir o.l.v. John Eliot Gardiner SDG 703 Van Johannes Brahms is bekend dat hij zeer kritisch tegenover zijn werk stond met als gevolg dat het vaak lang kon duren voordat hij een compositie vrij gaf. Dit geldt niet zo zeer voor zijn Tweede symfonie, die hij in het jaar 1877 gecomponeerd zou hebben. Toch zegt Sir John Eliot Gardiner in zijn interview met Hugh Wood (gepubliceerd in het bij de cd behorende boekje), dat Brahms al jaren daarvoor aan de compositie van zijn tweede symfonie gewerkt zou moeten hebben. Brahms’ Tweede symfonie wordt evenals de al eerder op cd uitgebrachte Eerste symfonie, uitgevoerd op authentieke instru- menten door de musici van het in 1989 door Gardiner opgerichte Orchestre Révolutionnaire et Romantique. Gardiner zet met deze uit- gave zijn zoektocht naar de ‘roots’ die de componist als inspiratiebron gebruikt heeft voort. De Tweede symfonie wordt op deze uitgave voorafgegaan door Brahms’ Alto Rhapsody, opus 53 (Nathalie Stutzmann, alt) én door Franz Schuberts werken Gesang der Geister über den Wassern (D714), Gruppe aus dem Tartarus (D583) en An Schwager Kronos (D369). Schuberts werken worden uitgevoerd door The Monteverdi Choir en de musici van het Orchestre Révolutionnaire et Romantique.. Behalve zijn voorkeur voor transparantie heeft Gardiner ook gevoel voor dramatiek. Luister naar de eerste, dreigende, donkere maten van de celli en bassen in de alt-rhapsodie. Het greep me meteen naar de keel. Het is een van mijn lievelingscomposities en heb het dus vaak horen uitvoeren, maar nog niet eerder op deze manier. De Alt-Rhapso- die, voor solo alt, mannenkoor en orkest, ontleent zijn tekst aan Goe- the’s gedicht “Harzreize im Winter”. In 1777 reisde Goethe door de Harz, waarbij de winterstemming hem inspireerde tot een ode op het lot, dat de ene mens geluk, de ander tegenslag brengt. De kern van het gedicht slaat op een jonge zwaarmoedige theoloog, die door Goe- the berusting vond. De eerste strofe “ aber abseits, wer ist’s? ” voor altsolo tekent de jonge man, die wanhopig door het winterse verlaten gebergte zwerft. In het middendeel “Ach, wer heilet die Schmerzen Des, dem Balsam zu Gift ward? Der sich Menschenhass Aus der Fülle der Liebetrank?” klaagt de Alt medelijdend over de ongelukkige jongeman. Met de laatste strofe “Ist auf deinem Psalter, Vater der Liebe, ein Ton seinem Ohre vernehmlich, So erquicke sein Herz!” zet het mannenkoor in met een vroom en eenvoudig gebed, aangrijpende achtergrond van de rustig smekende altsolo. Vooral de manier waarop het Montoverdi- choir de alt-Nathalie Stutzman begeleidt is zonder meer aangrijpend. Gardiner’s Brahms, dat smaakt naar meer! Hij maakt de naam van zijn eigen label “Soli Deo Gloria”dubbel en dwars waar! GF Händel: Italian Cantates Clori, Tirsi e fileno. Deel V uit serie Italiaanse cantates van Händel De Italiaanse klavecinist en dirigent Fabio Bonizzoni werkt voor zijn project Le Cantate Italiane Di Händel nauw samen met de vakgroep musicologie van de universiteit van Pavia. Deel V van zijn project is gericht op de pastorale, driestemmige (twee sopranen en één alt) can- tate Clori, Tirsi e Fileno (HWV 96). Deze cantate, die hij heeft ge- schreven in 1707 voor de markies Francesco, is het complexe liefdesverhaal over de herderin Clori (sopraan Yetzabel Arias Fernández) en de herders Tirsi (sopraan Roberta Invernizzi) en Fileno (alt Romina Basso). De zangers worden begeleid door de musici van La Risonanza onder leiding van Fabio Bonizzoni. Deel VI uit de serie Le Cantate Italiane Di Händel volgt in de twee- de helft van 2009, waar ik met het oog op de mooie luisteruren, nu al naar uitkijk! Eerherstel voor Carl Friedrich Abel The Drexel Manuscript Paolo Pandolfo vioa da gamba Glossa GCD 921108 De gambaspeler Paolo Pandolfo moet in zijn toelichting bij zijn nieuwe album toe- geven, dat hij zich tot nu toe, als het gaat om de Duitse componist Carl Friedrich Abel (1723-1787), slechts beperkte tot de meest bekende composities. Hierin wil hij verandering brengen. Paolo Pandolfo wil de in vergetelheid geraakte componist opnieuw onder de aandacht brengen en hem in ere herstellen. Zijn treffende nieuwe album is gericht op The Drexel Manuscript. Dit manuscript (uit de bibliotheek van Thomas Gainsborough, kunst- schilder en vriend van Abel) bestaat in totaal uit 29 solowerken voor gamba. Abel heeft deze werken geschreven tijdens zijn verblijf in Engeland (1752-1782). Op één compositie na zijn alle 29 solowerken uit The Drexel Manu- script op cd vastgelegd. Nummer 16 uit het manuscript ontbreekt, doordat hiervan slechts een paar maten op papier vastgelegd zijn én deze hoogstwaarschijnlijk slechts voor improvisatie bedoeld was. Voor wie van cello houdt en nog geen gamba solo-cd in huis heeft, is deze opname beslist een aanrader! Mozart, The Violin Concertos Thomas Zehetmair (viool), Ruth Killis (altviool), Orkest van de 18e eeuw o.l.v. Frans Brüggen Op het label Glossa verscheen een dubbel-cd met alle vijf vioolconcer- ten van Mozart plus de Symfonia Concertante voor viool en altviool in Es-groot. Verantwoordelijk voor de uitvoering zijn violist Thomas Ze- hetmair, dirigent Frans Brüggen en zijn Orkest van de 18e eeuw. Ook op deze cd zijn het weer van die overbekende werken, maar op een verfrissende manier vertolkt. Zoals we dat van Brüggen gewend zijn. Een heerlijke cd, voor de zondagmorgen en daarna. Frans Brüggen richtte het Orkest van de Achttiende Eeuw op in 1981. Brüggen had toen al internationaal roem vergaard als blokfluitist. Met zijn nieuwe orkest was hij een pionier. Er waren wel bekende barokorkesten, maar de muziek van Mozart en Beethoven was niet vaak te horen op ‘aut- hentieke instrumenten’. Het orkest reist inmiddels 25 jaar de hele we- reld over en krijgt volle zalen. Ook de discografie is indrukwekkend: tientallen cd’s zijn wereldwijd uitgebracht met muziek uit de barok en de klassieke periode en zelfs de romantische componisten komen steeds meer aan bod. Sony Mendelssohn –editie Tenslotte aandacht voor de Mendelssohn-editie van Sony. Een box met vijftig cd’s voor een redelijke prijs, met daarin de bekende werken van deze componist. In dit Mendelssohn-jaar een must voor zijn bewonde- raars. De afgelopen dagen luisterde ik naar een cd-box met bloemlezin- gen uit dit project. Feest van herkenning, vooral omdat het hier deels oudere opnamen betreft, waarvan ik nog de elpee’s bezit. Zelfs The Phil- adelphia Orchestra met Eugene Ormandy is van de partij. * * * Antonio Vivaldi Reflectie 6(1) voorjaar 2009 33