13(3)16

Ingrijpen door koningWillem I verhinderde dit. Het duur- de nog 70 jaar voordat er genoeg geld was omhet kasteel te restaureren. Het Muiderslot is nu eenmuseum. Het interieur, de kamers en keukens zijn gerestaureerd in de stijl van de zeventiende eeuw en verschillende kamers tonen eenmooie collectie aan wapens en schilden. Het Comenius Museum in Naarden Jan Amos Comenius (1592–1670) was een Tsjechisch filo- soof, pedagoog en theoloog uit het markgraafschap van Moravië. Hij was laatste bisschop van de Eenheid van de Broeders en werd een religieus vluchteling en één van de eerste voorvechters voor algemeen onderwijs, een concept dat hij uitwerkte in zijn boek DidacticaMagna . Hij wordt beschouwd als de grondlegger van het moderne onderwijs. Comenius was een vernieuwer die als eerste begonmet tekstboekenmet plaatjes, in de landstaal in plaats van in het Latijn. Hij paste effectieve methoden toe, gebaseerd op een natuurlijke gefaseerde ontwikkeling van eenvoudige naarmeer abstractere begrippen en concepten. Comenius was voorstander van levenslang leren en het aanleren van logisch denken in plaats van alleenmaar uit Reflectie jaargang 13nummer 3, herfst 2016 17 Paula-Willemijn: Wat kun je vertellen over jouw stijl van koken? Wat maakte het zo lekker? Ilse vertelt : Mijn stijl van koken is vegetarisch en een combinatie van antroposofische voeding en ayurvedische voeding. Ik ben een vegetarische kok omdat ik zelf sowieso al niet veel behoefte heb aan vlees en het eigenlijk lastig vind om vlees goed klaar te maken. Je kunt ook zo goed zonder! Daarnaast is de laatste tijdmijnweerstand gegroeid tegen de vleesproductie. Er ontstaat zo veel dierenleed door hoe respectloos wij met dieren omgaan. Enmet vegetarische voeding is zo veel meer mogelijk! De hele maaltijd samen is het hoofdgerecht! Paula-Willemijn: Wat betekent het dat je antroposofische voeding met ayurvedische voeding combineert? Ilse : Als eerste vind ik het belangrijk dat voeding lekker en gezond is. Voeding geeft je energie. Voeding houd je in leven. Voeding is leven. Ik vind het belangrijk dat je jezelf, en dus ook wat je eet, met respect behandelt. Je eet zo anders als je beseft dat je iets van de aarde krijgt. In de ayurvedische leer staat respect voor de omgeving heel centraal. Weten en beseffen dat je deel uitmaakt van het grotere geheel. Weten en beseffen dat je gesteund wordt door het grotere geheel. Als je kijkt naar ayurvedische voeding danwordt er ge- kookt met een tweedeling: aardgroenten en luchtgroenten. Aardgroenten zijn alle groenten die in de aarde groeien, bijvoorbeeld wortels en knollen. Luchtgroenten groeien bovengronds en omvatten dus ook heel veel vruchten en zaden. Voor onze voeding is het belangrijk van beide soorten groenten gebruik temaken, omdat ze samen, aardgroenten en luchtgroenten, de verbinding tussen aarde en kosmos vertegenwoordigen. Als we ze allebei eten helpt het ons om zelf ook deze verbinding temaken. In de ayurveda worden alle verschijningsvormen ingedeeld naar dosha’s : vata staat voor beweeglijkheid en vluchtig- heid, kapha staat voor stevigheid en standvastigheid en pitta staat voor vuur, energie en verandering. Dat betekent dat jemet je voeding hierin kunt sturen en ondersteunen. En omdat we altijd van elke dosha iets in ons hebben, is het Deinwendigemensgoedverzorgd Interview met ‘kok op locatie’ Ilse Bonder Ilse Bonder verzorgde alle maaltijden tijdens de GES/ICS en tijdens het Congres in Naarden. Als kok op locatie kookt zij op locatie, alles vers, alles vers bereid. Van dat resultaat hebben we dagenlang kunnen genieten. Wat maakt deze maaltijden zo bijzonder? Eindredacteur Paula-Willemijn van Rooijen besloot het na te vragen. Paula-Willemijn van Rooijen Freelance kok Ilse Bonder, vol culinaire dynamiek in de ITC-keuken... het hoofd leren. Hij kwammet plannen voor gelijke kan- sen voor kinderen uit arme gezinnen en hij opende de deur voor het onderwijs aan vrouwen. Ja, hij maakte lesgeven geschikt voor iedereen en praktisch. Naast Bohemen leefde en werkte hij in andere gebieden van het Heilige Romeinse Rijk, en ook in andere landen zoals Zweden, het Pools-Litouws Gemenebest, Trans­ sylvanië, Nederland en Hongarije. n