13(4)16

Reflectie jaargang 13nummer 4, winter 2016 17 Over de auteur Mgr. prof. dr. ir. Gert Jan van der Steen (1943) is de wijbisschop van de VKK. In zijn beroepslevenwerkte hij als taaltechno- loog; en hij doceerde als hoogleraar Uitwis- selingstalen . Daarnaast was hij yogadocent. Hij houdt zich nu bezigmet de integratie van oude en nieuwe vormen van spiritualiteit. Mysteriënensymbolenvande ziel Een door de geest bezielde mens worden Dit is de analytische boekbespreking van een actuele uitgave van De Rozekruis Pers in haar reeks Spirituele teksten . De titel luidt ‘ Mysteriën en symbolen van de ziel: een door de geest bezielde mens worden ’ en de auteur is André de Boer. Gert Jan van der Steen Dit boek zet aan tot ‘ nieuwe wor- ding ’. Een prachttermdie het karakter van het boek aangeeft: vanuit contemplatieve en esote- rische tradities uit het Oosten en het Westen komen tot een eigen spirituele ontwikkeling die ver- der gaat dan persoonlijke ont- wikkeling. Omdaarmee bij te dragen aan een algehele geeste- lijke bewustwording en vernieu- wing. Gaandeweg het boek ont- plooit zich een breed scala aan esoterische inzichten die steeds weer praktisch gemaakt worden. De opzet van het boek Het boek bestaat uit twee delen. Deel 1, met als titel ‘ Mysteriën van de ziel ’ heeft negen hoofdstukken die elk bestaan uit een tekst uit contemplatieve en esoterische tradities uit Oost enWest en een aansluitende beschou- wingmet daarin aanwijzingen hoe je zielebewustzijn kunt bevorderen. De titels van de hoofdstukken, met traditie en bron, zijn: 1 Leven vanuit eenheid : advaita vedanta, uit de Ashtavakra Gita ; 2 Ontstijgen aan dualiteiten : hermetisme, uit Vermaning van de ziel ; 3 De drie graden van de ziel verbinden : kabbalah, uit De hoogste graad van Geloof ; 4 Ontwikkelen in de vier werelden : gnostiek christen- dom, uit Het lied van de Parel ; 5 De vijf denktoestanden besturen : raja yoga, uit de Yoga Sutra’s van Patanjali ; 6 Vernieuwen door de zes emanaties : jodendom, uit de Bijbel , Genesis 1; 7 De zeven gouden sleutels hanteren : boeddhisme, uit De stem van de Stilte ; 8 Het achtvoudige pad uitdragen : zoroastrisme, uit De gâthâ’s van Zarathoestra ; 9 Werkenmet de negen geestelijke gaven : Paulinisch christendom, uit 1 Korinthiërs 12 . Deel 2 heeft als titel ‘ Symbolen van de ziel ’ met daarin negen essays over aspecten van de ziel, met symbolen, klassieke teksten en beschouwingen. Online cursus Het boek bevat de onderdelen van een online cursus die gegeven wordt vanuit het LectoriumRosicrucianum , met als titel ‘Mysteriën van de ziel’. Het boek profiteert daarmee van de eisen die aan een online cursus worden gesteld: toegankelijkheid voor een breed publiek, ongedwongenheid en het snel tot de essen- tie komen. De cursus, en daarmee het boek, voldoet ruim- schoots aan die eisen. Een compliment waard, gezien de variëteit aan onderwerpen die behandeld worden. De werkwijze van het boek Het is geen eenvoudige opgave omnegen teksten uit ver- schillende tradities met elkaar te verbinden. De auteur doet dat onder andere door ordeningen en schema’s uit de achterliggende tradities bij elkaar te brengen en te uni- ficeren. Hij begintmet een schema uit de kabbala, dat gaan- deweg verbonden wordt met andere schema’s uit theosofie, antroposofie en astrologie. De schema’s belichten steeds de driedeling persoonlijkheidsziel, ziel en geestziel. Dit zijn benamingen die grotendeels overeenkomenmet die uit de theosofie, zoals: ‘zelf’, ‘Zelf’ en ‘ZELF’. Spirituele ontwikkeling behelst het integreren van deze driedeling waardoor een ‘nieuwe wording’ ontstaat en de mens effectief kanmedescheppen. De teksten verschillen enerzijds omdat zij uit verschillen­ de tradities komen. Anderzijds heeft de auteur ze gekozen omdat ze zijn doel dienen. Het is voor hemdan ook nodig omde verschillen in achtergronden ondergeschikt te maken aan het doel. Hij doet dit door de teksten te inter- preteren in een groter geheel. Hij schrijft: ‘ Bij het interprete- ren van heilige teksten kunnen gemakkelijk vergissingen wor- den gemaakt. Dat komt vooral omdat meestal verschillende soorten taal door elkaar worden gebruikt. [...] Om vergissingen te voorkomen is het zinvol omduidingen niet alleen te toetsen aan het eigen innerlijk, maar vooral ook aan een authentieke spirituele traditie of, nog beter: aanmeerdere spirituele tradi- ties. Want binnen die kringen werd en wordt gebruikgemaakt van beproefde werkwijzen, en zijn ervaringen en bevindingen uitgebreidmet elkaar gedeeld en vaak ook op schrift gesteld. ’ De auteur voert de toetsing uit aan de hand van inzichten uit het LectoriumRosicrucianum . Dat een persoonlijke interpretatie toch kan opspelen blijkt uit de tekst van hoofdstuk 1, die afkomstig is uit de Ashtavakra Gita in de vertaling van Ad van Dun. Op het einde schrijft De Boer: ‘ Weet: al wat vormheeft is onwerkelijk, het vormeloze is jouw ware Zelf. Uit dit weten ontspruit nieuwe wording. ’ Echter, het gevoel van uw recensent zegt dat de tweede zin nooit in de Ashtavakra Gita kan staan, een tekst die hijzelf jarenlang heeft gekoesterd. Dat klopt: Van Dun schreef hier ‘ Dit weten ontwortelt nieuwe wording. ’ Ook andere vertalingen in het Engels en het Nederlands lijken op Van Dun. Zoals C. Keus: ‘ Door dit geestelijk onderricht zult gij ontsnappen aan eenmogelijke wedergeboorte ’ (lett.: Is er niet de mogelijkheid van wedergeboorte ).