15(1)18

5 Reflectie jaargang ı5 nummer 1, voorjaar 20ı8 De Duitse onderzoeker Hubert Knoblauch leidde toen in samenwerking met het Instituut voor Grensgebieden van de Psychologie in Freiburg, aan de universiteit van Koblenz een meerjarig onderzoeksproject over de structuur en de frequentie van bijna-doodervaringen ( bde ’s) zoals die toen nog werden genoemd. In dit onderzoek kwamen voor het eerst betrokkenen uit een Duitstalig gebied aan het woord. Het onderzoek betrof niet alleen mensen met een nde , maar was op een dwarsdoorsnede van de Duit- se bevolking gericht. Deze resultaten hadden dus betrek- king op de gehele bevolking van de Bondsrepubliek Duitsland, met destijds meer dan 80 miljoen mensen. Verrassende uitkomst Hoe dat in 2018 is, weet ik op dit moment niet, maar de resultaten waren in die tijd opmerkelijk; omgerekend naar de totale bevolking hadden circa 3,5 miljoen Duit- sers zelf een nde beleefd. Mensen gaven aan dat ze tijdens hun ervaring klaarwakker waren (hoewel ze voor de andere aanwezigen bewusteloos leken) en dat ze daar- bij een zalig gevoel hadden. Ze hadden de indruk in een andere wereld te zijn geweest waarin hun bewustzijn zich op een nog nooit vertoonde wijze verruimde. Een verrassende uitkomst van de Oost-Duitse ervaringen is dat bijna de helft van de ondervraagden een afschuwe- lijk gevoel bij de ervaring had, wat vooral gold voor meer dan 60% van de ondervraagden uit Oost-Duitsland, maar voor nog geen 30% van de West-Duitsers. Het vaker voorkomen van de helse elementen bij de nde in Oost-Duitsland ligt deels aan de interpretatie van de ervaring, maar wijst volgens Jakoby op een gebrekkige omgang van de socialistische samenleving met de dood. Omdat er vrijwel geen mogelijkheden waren er met anderen over te praten, werd het thema anders dan in het Westen sterk door de angst beheerst en werden mensen met een nde geïsoleerd. Toch gold voor de betrokkenen in die jaren hun ervaring als een blik in het hiernamaals, zij het dat deze niet zozeer christelijk religieus werd geïnterpreteerd als wel hun eerste spiri- tuele ervaring. Zo blijkt maar weer eens dat onderdruk- king en dictatuur niet of nauwelijks invloed hebben op wat mensen kunnen ervaren. In dit verband is het boeiend na te gaan hoe dergelijke onderzoeken in andere dictaturen zoals China enNoord- Korea zullen uitpakken! Onlangs stuitte ik weer eens op het mooie boek ‘ Ook jij leeft eeuwig ’ van Bernard Jakoby1 die een studie ver- richtte naar nabij-de-doodervaringen, zoals ook J.B. Delacour in zijn boek ‘ Over de drempel van de dood ’ 2 dat deed. Het zijn wat oudere uitgaven, maar nog steeds heel actueel en ik las ze weer eens met ontroering. De onderzoeken uit die tijd toonden aan dat de nabij-de-doodervaringen (NDE’s) het meest voorkwamen bij verkeersongevallen, operaties, hartinfarcten en andere acute ziekten. De (her)ontdekking van de nabij-de-doodervaringen: demeest belangrijke en transformerende gebeurtenissen van de vorige eeuw? Aat-Lambèrt de Kwant Over de auteur Aat-Lambèrt de Kwant (1943) is van huis uit freelance muziek- en religiejournalist. In de jaren ’90 heeft hij de Spirituele Café’s in Nederland opgericht, om daarna verder te gaan met Quantum Symposia . Sinds 2003 is hij hoofdredacteur van ons medium Reflectie ; eerder hij was ook hoofd- redacteur van Terugkeer en programma­ maker bij ohm ( Organisatie Hindoe Media ). Eventuele reacties of suggesties zijn hem welkom; e-mail: adekwant@upcmail.nl of bel: 072–5119619.