15(2)18

Reflectie jaargang ı5 nummer 2, zomer 20ı8 30 Mindfulness en mantra Een natuurlijke weg naar compassie en vrijheid Auteur: Maartje van Hooft Uitgever: Van Warven, 2018 ‘ Als je het boeddhisme krachtig wil samen- vatten, dan kun je in twee woorden zeg- gen: ‘geen ziel’, of ‘geen zelf’. Anatta is het Pali-begrip dat dit aanduidt: anatta betekent ‘ geen atta ’ (‘ geen atman ’ in het Sanskriet), oftewel ‘geen eeuwig zelf ,’ schrijft Maartje van Hooft in het eerste hoofdstuk van dit boek, waarvoor je wel even moet gaan zitten. De logische vervolgvraag zou moeten zijn: als er geen eeuwig zelf is, wat is er dan wel? Dit is volgens Van Hooft het punt waarop het boeddhisme een invals- hoek heeft die fundamenteel verschilt van de levensbeschouwingen die wij kennen als religies. Boeddhisme houdt zich namelijk niet primair bezig met wat IS . De centrale vraag in het boeddhisme is niet wat er is , maar: wat we ervaren . Hoe dit proces van ervaren ons vormt, en hoe we omgaan me wat we ervaren. De kern van het boeddhisme, vervolgt ze, is dat alles in ons ervaringsveld aan verandering onderhevig is, en dat er geen onverander- lijke essentie aan het proces van ervaren ten grondslag ligt. Er is geen ziel die van- uit een absolute, statische positie mee- kijkt hoe we er een rommeltje van maken en vastzitten in verwarring en fragmen- tatie, of juist niet. In momenten van verwarring zullen ons bewustzijn en ons onderscheidingsvermogen ook verward zijn. In momenten van kalmte zal ons bewustzijn minder vernauwd en minder geconditioneerd zijn. Deze inleiding zet de toon van haar boek, dat gaat over bewustzijn, over het lichaam, over emoties, compassie en liefde. Maartje van Hooft beschrijft stap-voor- stap hoe je technieken en visies kunt gebruiken zoals die haar zijn aangereikt door het Shingon -boeddhisme. Shingon - boeddhisme is een Japansemantraschool die wel eens een snelweg naar Ontwaken wordt genoemd. Deze mantraschool spreekt over de San- mittsu , de drie Geheimen. Het geheim van het lichaam , het geheim van spraak of klankvorming , en het geheim van de geest . Deze ‘geheimen’ gaan over hoe je het lichaam, hoe je klank en spraak, en hoe je de geest kunt gebruiken om door te dringen in de ervaring van de Boeddha, de ervaring van vrijheid. Dit boek is bedoeld voor iedereen die een oprechte interesse heeft om zelf te ervaren en te onderzoeken hoe onze ervaring zich vormt, zich vastzet, of zich juist weer opent naar een nieuwe vrij- heid en integratie; het is bedoeld voor iedereen die de wens heeft met meer liefde en wijsheid in het leven te staan. Deze Shingon -training is een systeem dat jezelf naar jezelf terugspiegelt. Wat je er zelf in stopt, dat komt naar je terug. Hoe meer je jezelf geeft, jezelf overgeeft in de meditatie, des te meer dat je je (geïntegreerde en tot rust gebrachte) zelf terugvindt. Al met al een boeiend boek waarvoor wel de nodige concentratie nodig is, zoals ook de verschillende meditaties en oefeningen dat vereisen. De schrijfster Maartje van Hooft woonde als 23-jarige al in een Japans yogacen- trum, de Okido Yoga Dojo in Laren. Van 1996 tot 1999 woonde en werkte ze in een Japans yogacentrum in Milaan, waar zij haar Japanse leraar Shodo Habukawa ontmoette. Na deze ontmoeting in 1997 heeft ze in Japan, in Kōyasan, de Shingon - boeddhistische tempeltraining gevolgd en afgerond, en is in 2002 ingewijd tot ajari . Ze gaat nog steeds jaarlijks naar Japan, naar haar leraar. Overleven Levenslessen met de dood voor ogen Auteur: Kerry Egan Uitgever: Kok, 2018 Kerry Egan, een geestelijk verzorger in een hospice, vertelt in dit aangrijpende boek over wat zij noemt ‘ het spirituele werk van sterven ’. In plaats van te praten luistert ze naar verhalen van hoop en spijt, schaamte en trots, dromen en ver- raad, over lang bewaarde geheimen. Maar bovenal over liefde. Liefde voor partners, kinderen en vrienden. Dit is niet een boek over sterven – het is een boek over leven! Elk van Egans patiënten leerde haar een levensinzicht dat aan het eind van doorslaggevend belang bleek. Om wat vaker te dansen, bijvoor- beeld, maar ook minder te werken en vergeving te vragen nu het nog kan. Iedereen die zwaar verlies of trauma heeft ondervonden, schrijft ze, weet dat je door die ervaring gevormd wordt. Als er één waarheid is die als een rode draad door de verhalen van haar patiënten loopt is het deze. Aan het eind van hun leven definiëren ze zichzelf door de ver- halen te delen die ze uitkozen, en die gingen over de zware tijden die ze hadden meegemaakt. Maar toen zij de manier observeerde waarop hun verhalen zich ontwikkelden, hoe patiënten reflecteer- den, evalueerden en nieuwe verbanden legden tussen deze verliezen en andere gebeurtenissen in hun leven, werd haar iets duidelijk... Als het waar is dat deze verschrikkingen ons definiëren, is het minstens zo waar dat iedereen exact kan kiezen hoe. Het is aan ons om te beslis- sen hoe deze definiëring vorm krijgt. Het is aan ons te beslissen wat dit betekent. En ze stelt vervolgens enkele wezenlijke vragen, zoals: staat je leven in het teken van spijt of van hoop? Moet het of het één of het ander zijn? Is je lichaam het onderdak van trauma, of is het een bron van vreugde? En kan dat allebei tegelijk? Kun je zacht zijn voor jezelf en anderen te midden van je pijn, boosheid en angst? Is er echtheid in alle façades en gezich- ten die we creëren of in de mysteries die we op ons pad ontmoeten? Kan het leven tegelijk prachtig en verpletterend zijn? Goed om eens stil te staan bij deze vragen! Met het dit ontroerende boek geeft Ker- ry Egan haar mooie en inspirerende erva- ringen, verpakt in mooie verhalen, aan ons door. Haar verhalen van de contac- ten met mensen bevatten veel levens­ ervaringen, soms mooie, hoopgevende en liefdevolle momenten vol geloof maar vaker verhalen over spijt, schuld, schaamte. Het leven is vaak anders dan het lijkt en gemakkelijke oplossingen en snelle oordelen doen de complexiteit van het leven geweld aan. Mooi!