Reflectie3(1).vp

De mogelijkheid van interreligieuze dialoog Peronne Boddaert Hoe ervaart uzelf het enorm bonte spectrum aan verschillende mensen, met elk hun eigen cultuur, misschien ook geloof, levensbenadering en dus mening in ons land? Is dat fascinerend en vaak prachtig? Stelt het u voor vra- gen en verwart het? Hoe kan het dat de wereld in de war is van een paar cartoons? Het gegeven stelt je voor vragen. Wat begrijp ik van die ander? Wat weten zij in wezen van mij af? Welk geloof of beschouwing is juist? Angst voor de ander, gepaard gaand met irritatie en frustratie komt op. Agressie ont- staat, puur uit louter onbegrip. Gebrek aan achtergronden. Ver- warring dus ook in deze veelkleurige rijkdom der diversiteit. Gelukkig is er van oudsher een arsenaal aan vrijdenkende gees- ten geweest dat zich met dit soort vragen bezig houdt; de oorza- ken van verwarring analyseert en bloot probeert te leggen. IARF Daarom werd in 1893 een Wereldparlement van Religies ge- houden in Chicago: geestelijke leiders van allerlei pluimage (o.a. Sri Vivekananda) kwamen voor dialoog bijeen. Uiteinde- lijk vloeide hier in 1900 – stelt u zich voor, nog geen wereldoor- logen, een positieve, intelligente en bewogen blik op de maatschappij – de IARF uit voort. The International Association For Religious Freedom. Onder andere de Brahmo Samaj (liberale Boeddhisten), Unitariërs en Remonstranten behoorden tot de oprichters. Geestig genoeg maakte de beweging eerst onderscheid tussen ‘liberal religious thinkers and workers’! Diverse dialooggerichte, theologisch geïnteresseerde maar ook sociaal bewuste godsdiensten voegden zich bijeen. Ter bevordering van ontmoeting, het creëren van een sociaal- maatschappelijk netwerk en religieuze kruisbestuiving zonder fanate waarheidsclaim. Je kunt geen uitspraak doen over wat waar is voor een ander, hoogstens voor jezelf jouw waarheid geleidelijk ontdekken. Enfin, de IARF groeide uit tot een we- reldwijde ‘oecumene’; Moslims, Sikhs, Hindu’s, Joden, Chris- tenen en zo meer staan met elkaar in verbinding (zo kom je aan de mooiste en veilige logeeradressen over de gehele we- reld!) om zoveel mogelijk samen te werken en uit te wisselen. Dit gebeurt in de congressen, die regelmatig plaatsvinden. Belangrijker nog is, dat de IARF inmiddels een belangrijke NGO is, via de Verenigde Naties opkomend voor religieuze groepen die zonder geldige reden worden verhinderd om hun geloof te belijden. Denk aan de vele voorbeelden door de ge- schiedenis heen, maar ook aan de actualiteit van nu: Hindu Pandits vervolgd in Kashmir, synagoges vernield, moslims ge- stoord bij hun viering. Waarom worden de parels van de heili- ge tradities niet ingezien als uiteindelijke bronnen van vrede en inspiratie? Het cliché ‘godsdienst leidt tot strijd’ is een ge- accepteerde kreet geworden, helaas! Niets is minder waar voor degenen die echt proberen te ontmoeten, zoals in de IARF. Ook in de Nederlandse ledengroep. Dat betekent niet dat je het zoetsappig maar met elkaar eens probeert te zijn, maar de confrontatie niet schuwt bij verschillende zienswijzen. Con-fronta- tie betekent letterlijk: de hoofden tegen elkaar houden of brengen, elkaar in de ogen durven kijken en zo mogelijk tot uiteindelijke ontmoeting (ondanks soms aanvaring, misverstand of onbe- grip). Geen eenvoudige weg, wel een begaanbare. Bovendien is het vaak een ontdekking om eens thematisch gedeelde religieuze onderwerpen te lijf te gaan: hoe zie je schepping, de hemel, de Eeuwige of eeuwigheid op zichzelf? Hoe is de positie van de vrouw, of de rol van bezit? Persoonlijk smul ik van dit soort ontdekkingen. Interreligieus beraad Nederland De IARF organiseert, meestal in samenwerking met de World Conference of Religion and Peace, United Religions Initiative, Initiative of Change, Islam en Dialoog en anderen haar bijeenk- omsten. Symposia rond beeldvorming en stereotypering van godsdiensten in de media, verwachtingen van immigranten aan- gaande Nederlandse inburgerings-’eisen’, ethiek en gedragsco- de van godsdiensten en zo meer. Ook spiritualiteit neemt een plaats in op deze bijeenkomsten, niet alleen praten, ook ervaren. Vieren, dat er een onderliggende gemeenschapszin blijkt te be- staan, ondanks de verschillen. Zoals onlangs op de interreligieu- ze ontmoetingsdag voor vrouwen in Huizen (19/1 jl.) rond wat je ‘bezielt’. Een samenwerking van de Nederlandse Protestan- tenbond, de IARF, Islam en Dialoog en Stichting Al Nisa. Vrouwen bleken zich gemakkelijker te uiten dan anders; de goede feminiene energie werkte in dit geval uitnodigend om werkelijk een stuk met elkaar in de diepte te durven gaan. Er gebeuren dus ook mooie dingen. Het is nuttig om diver- se dialooggerichte groepen met elkaar in verbinding te breng- en in Nederland. Alleen al om te voorkomen dat er zeven soortgelijke conferenties op eenzelfde zaterdag vallen. Zo werd in 1997 het Interreligieus Beraad opgericht door twee IARF-leden. Gelukkig is dit uitgegroeid tot een groot netwerk dat twee keer per jaar vruchtbaar bijeenkomt (zie: www.inter- religieus.nl) . Ook zijn de Landelijke Raad van Levensbe- schouwingen en Religies vertegenwoordigd alsook de locale Raden. Om beurten is een Raad de gastgever voor de bijeenk- omst, die altijd ook een inhoudelijke kant heeft, zoals op 16/2 jl. interreligieus onderwijs centraal stond. Op locaal, regionaal en nationaal niveau gebeuren goede en inspirerende zaken om een nader begrip en juist beeld van elkaar te krijgen. Voor elkaar op te komen waar nodig. En ook de schoonheid van de tradities te ontdekken, over en weer. Geestelijke schraalte in deze tijd? Zelf denk ik, dat dat in hoge mate erg mee kan vallen! Wanneer je werkelijk probeert te kijken en te ontmoeten! 9 Reflectie 3(1) voorjaar 2006