Reflectie3(1).vp

In het begin van de twintigste eeuw dacht menigeen, dat alles wat ontdekt kon worden, toen reeds ontdekt was. De Theosofi- sche Vereniging doorbrak echter dat denken en richtte de blik naar binnen. In de gesprekken, meditaties en bespiegelingen ging men van de transcendente God naar de immanente God, of men huldigde beide opvattingen tegelijk. Men ging uit van een visie die sprak over doorgaand leven, reïncarnatie en karma, een visie die niets met dogma´s en doemdenken te maken wilde hebben en die de mens zag als een pelgrim, door vele levens heen. op de weg naar zelfrealisatie. Zij wilden de wijsheid van het Oosten naar het Westen brengen. In Nederland was bisschop Wedgwood zeer actief. In het Oosten, India en Australië vormden met name mgr. Leadbeater en Annie Besant, die na Olcott voorzitster van de Internationale Theosofische Vereniging werd, de basis voor de verbreiding van het gedachtegoed van de Vrij-Katholieke Kerk. De bis- schoppen Leadbeater en Wedgwood hebben, tezamen met Annie Besant, de ritualen van onze Kerk ontworpen. Bisschop Leadbeater heeft Krishnamurti “ontdekt” en hem samen met Annie Besant begeleid. Hoewel de Theosofie en vele theosofen een belangrijke rol hebben gespeeld bij de stichting van de onze Kerk, zijn deze Kerk en de Theosofische Vereniging in juridisch en organisa- torisch opzicht niet met elkaar verbonden. Het was in de eerste jaren vanzelfsprekend, dat de priesters en de andere kerkleden uit de Theosofische Vereniging stam- den, en dat de inhoudelijke opleiding van de priesterkandida- ten grotendeels plaatsvond in de esoterische School voor Theosofie, met veel extra aandacht voor de rituele opleiding. Naarmate de Kerk groeide, tevens door de toetreding van belangstellenden van buiten de Theosofische Vereniging, ont- stond de behoefte aan een eigen opleidingsinstituut. Ook hebben jarenlang priesters en bisschoppen van de V-K. Kerk veel werk verricht en functies bekleed in de Theo- sofische Vereniging. Het wezen van de Vrij-Katholieke Kerk als christelijke Kerk berust, vaak onuitgesproken, op dezelfde grondwaarheden waarin ook de wortels van de Theosofie liggen, te weten: Het universum en alles wat daarbinnen bestaat, vormt één geheel van onderlinge verbondenheid en onderlinge afhankelijkheid; alles, van atoom tot sterrenstelsel, vindt zijn grondslag in dezelfde universele leven-scheppende werkelijkheid. Deze werkelijkheid ontvouwt zich in de doelgerichte cyclische en geordende processen van de natuur; wij volgen ons eigen, unieke pad op de reis van steeds verder uitbreidend bewustzijn,om de tocht naar ons ware thuis te voltooien: de Bron van alle bestaan. De kenmerken van de Vrij-Katholieke Kerk staan in de Maandberichten (de maandbladen van de kerkgemeenten) ver- woord. De meest essentiële zijn: De Vrij-Katholieke Kerk werkt bewust aan een evenwicht tussen ceremoniële eredienst en toegewijd streven naar het hogere, wetenschappelijke en mystieke denken; zij ontleent de bezieling voor haar werk aan een krachtig geloof in de levende Christus, naast een grote verering voor de “Moeder”-natuur van God; zij gelooft dat er een samenstel van leringen en mystieke ervaringen bestaan, die alle godsdiensten gemeen hebben. De doelstellingen van de Theosofische Vereniging zijn: Het vormen van een kern van de universele broederschap der mensheid, zonder onderscheid van geslacht, kaste, geloof of huidskleur; het aanmoedigen van de vergelijkende studie van godsdienst, wijsbegeerte en wetenschap; het onderzoeken van de onverklaarde wetten in de natuur en van de vermogens die in de mens sluimeren. De vraag aan mij was: de Vrij-Katholieke Kerk bij haar 90-ja- rig bestaan vanuit een theosofisch perspectief te belichten. Alle gegevens die ik gebruikt heb bij het schrijven van dit arti- kel, zijn afkomstig uit het archief van de Theosofische Vereni- ging in Nederland. Wies Kuiper is priester(es) in de V-K. kerkgemeente te Zwolle, en voorzitster van de Theosofische Vereniging Nederland. 36 Reflectie 3(1) voorjaar 2006 Maria-altaar VKK Zwolle - foto Rob Veltkamp