Refl Herfst 2010 7(3).vp

verlies van perifere visie het tunneleffect zou veroorzaken, verklaart niet dat sommige mensen aan het einde van de tunnel een prachtig landschap zien, of waarom sommigen het tunne- leffect meemaken tijdens de terugtocht naar hun lichaam, als de hersenen niet meer stervend zijn. Er wordt ook gezegd dat degenen die een BDE meemaken, beïnvloed zijn door wat ze hebben gelezen. Maar als je ze vraagt wat ze er voor hun BDE van afwisten, geeft een over- groot aantal aan dat ze niet van dit verschijnsel op de hoogte waren. Bovendien zeggen de onderzoekers niets over BDE’s voor ze naar het verhaal van de mensen die er een hebben ge- had geluisterd hebben; ze vragen gewoon of ze zich iets kun- nen herinneren van de periode dat ze tijdens hun medische ingreep buiten bewustzijn waren. We moeten natuurlijk wel op de eerlijkheid van de mensen kunnen vertrouwen, maar dr. Melvin Morse (Morse en Perry 1990) ontdekte dat acht van de twaalf kinderen die een hartstilstand hadden gehad, over een BDE vertelden, die vergelijkbaar was met die van volwasse- nen. En er was geen enkele aanwijzing dat ze, op hun jonge leeftijd, al wisten dat BDE’s bestaan. Zijn mensen die een BDE hebben werkelijk dood ? Het hangt ervan af wat we onder dood verstaan. Als mensen vertellen dat ze met succes gereanimeerd zijn, waren ze dan echt wel dood? Daar kunnen we kort over zijn: alle mensen die Pim van Lommel heeft onderzocht en ook de mensen uit de vele andere onderzoeken, waren klinisch dood verklaard. Kenmerkend is ook dat de mensen met een BDE zeggen dat ze wisten dat ze dood waren en in de meerderheid van de geval- len is hun houding ten opzichte van het leven en het doel en de waarden ervan, en ook van de spirituele realiteiten, significant positiever geworden. Volgens alle erkende criteria zijn ze overleden en teruggekomen in hun lichaam dat ze nog in leven kan houden. De moderne reanimatiemethoden laten mensen herleven die enkele jaren geleden klinisch dood gebleven zou- den zijn, maar dat is geen reden de betekenis van klinisch dood te herzien. Onder klinisch dood verstaan we het ontbre- ken van levenstekenen die het fysieke leven mogelijk maken, waarbij er niets op wijst dat herstel van die tekenen aantoont dat er geen sprake van een klinische dood geweest kan zijn. Medisch gezien kan het zijn dat de grens tussen leven en dood in beide richtingen even door de zieke kan worden overschre- den en dat is wat er gebeurt bij een BDE. Zelfs het argument dat mensen uit verschillende culturen significant andere BDE’s hebben, geldt niet. In een vier jaar du- rend onderzoek in de USA en India, concludeerden Osis en Ha- raldson (1995) uit achthonderd zevenenzeventig gedetailleerde gesprekken met terminale patiënten, dat de honderdtwintig men- sen in beide landen die een BDE hadden gehad, dit als een we- zenlijke ervaring hadden ondervonden. Deze ervaring is een van de belangrijkste factoren van de BDE, waaruit we zouden kun- nen concluderen dat overleving van de dood bestaat. Bovendien merkten ze op dat een aantal basisovertuigingen in de godsdien- sten van beide culturen – zoals godsgericht, redding en verge- ving bij de christenen en reïncarnatie en het opgaan in Brahman bij de hindoes – niet aanwezig waren, waardoor ze konden vast- stellen dat culturele conditionering door christelijke en hindoe leringen niet meespeelde in de ‘visionaire ervaringen van de stervenden’. En hoewel het geloof sterk speelde in de culturen van de USA en India ‘waren de verschijnselen in beide culturen vaak niet in overeenstemming met hun godsdienstige overtui- gingen over leven na de dood’. * * * * * * * * * 24 Reflectie 7(3) herfst 2010 Waarheen zou ik gaan voor uw Geest, waarheen vlieden voor uw aangezicht? Steeg ik ten hemel - Gij zijt daar, of maakte ik het dodenrijk tot mijn verblijfplaats, Gij zijt er. Nam ik de vleugelen van de dageraad, ging ik wonen aan het uiteinde van de zee, ook daar zou uw hand mij geleiden, uw rechterhand mij vastgrijpen. Zei ik: duisternis moge mij overvallen, dan is de nacht een licht ommij heen. Zelfs de duisternis is niet donker voor u, maar de nacht licht als de dag, de duisternis is als het licht. Ps 139: 7-12