reflectie 8(2).vp

BOEKENINFO Aat-Lambèrt de Kwant Recent verschenen. Sid Bachrach: Zo zoet als honing. Ten Have 2011 In Zo zoet als honing verklaart Sid Bachrach de 22 letters van het Hebreeuwse alfabet en legt hij steeds verbanden met meditatie. Een boek vol tijdloze wijsheid, geworteld in de oude traditie van de rabbijnen. Er bestaat een prachtige gewoonte: tijdens de eerste les Hebreeuws schrijven joodse kin- deren de letters van het Hebreeuwse alfabet met honing op een schoolbord. Een voor een volgen ze de lijnen van elke letter met hun vingers. Deze en vele andere verhalen zijn in dit tref- fende boek prachtig beschreven. De uitleg van de letters is gebaseerd op authentieke rabbijnse legendes en nieuwe inzichten in de joodse traditie. Bij elke letter staat een meditatie-oefening die naadloos aan- sluit bij de inhoud van de verhalen. Een boek voor iedereen die nieuwsgierig is naar de oorsprong van de universele menselijke waarden, én voor wie van verhalen houdt over sociale rechtvaardigheid, verzoening, ‘mindfulness’ en tijdloze wijsheid. Zie ook www.sidbachrach.com Chögyam Trungpa: Je gezonde kern – boeddhistische psychologie. Ten Have 2011 De westerse psychologie gaat voorbij aan kernthema’s van ons bestaan zoals levens- angst en hardvochtigheid. Het boeddhisme biedt vanuit zijn (holistische) perspectief waar- devolle aanvullingen. De boeddhistische bena- dering gaat er vanuit dat we allemaal geboren worden met een fundamentele geestelijke ge- zondheid. Trungpa wil ons helpen met deze gezonde kern in contact te komen. Deze Tibetaanse meester (1940-’87, bekend van vele boeken) licht toe hoe vanuit de boeddhistische definitie van gezondheid, het belang van meditatie en bestudering van onze eigen geest, gekomen kan worden tot begrip voor en werken met anderen. In drie delen: Meditatie, Geest en Psychologie wordt dieper ingegaan op meditatie, begrijpen van de aard van de geest, ontwikkeling van het ego en neu- roses vanuit boeddhistisch perspectief en hoe te werken met anderen vanuit de beoefening van meditatie. In het gehele boek wordt telkens verband gelegd met westerse psychologie/ psychotherapie. Door de unieke, prikkelende wijze van woord- en begrippengebruik geeft Trungpa een verfrissende kijk op de westerse psychologie en tegelijk verdiepend inzicht in de boeddhistische psychologie Koert Van der Velde: Flirten met God - Religiositeit zonder geloof. Ten Have 2011 . Onlangs promoveerde Koert van der Velde op dit proefschrift. Als oud-redacteur van Trouw kreeg hij in die krant ruim gelegenheid zijn inzichten toe te lichten. Het boek bestaat uit journalistieke repor- tages waarin ‘sporters en kunstenaars vertel- len hoe zij religieus zijn, terwijl ze niet gelo- ven’. Met dergelijke verhalen vulde Van der Velde een aantal jaren lang een rubriek in Trouw (religieuze belevenissen). Flirten met God doen mensen die niet geloven, maar wel soms iets beleven wat je religieus kunt noemen. Omdat ze niet geloven – niet in God en niet in geen God – is elke beleving op dit gebied ambigue: was er iets of was het niets? Het was een flirt. Deze nieuwe manier van reli- giositeit lijkt in opkomst te zijn, maar is volgens mij net zo’n voorbij- gaand begrip als "ietsisme". Daar hoor je ook weinig meer over. Flirten met God is een speurtocht naar het fenomeen ‘religieuze ervaring zonder geloof’. Aan de orde komen vragen als: zijn geloofs- voorstellingen eigenlijk kwesties van smaak? Kan iedereen die dat wil iets religieus beleven? En wat is religiositeit? De auteur heeft zelf uit- gebreid geëxperimenteerd met religiositeit – zonder geloof, onder meer in de middeleeuwse kerk van Vézelay. Hiervan doet hij uitgebreid verslag in dit onconventionele boek. Joke Litjens: De reis naar binnen – Twaalf vrouwen en de kracht van hun spiritualiteit. Ten Have 2011 . Als je in de tweede helft van je leven bent aanbeland, hoe ga je dan om met spiritualiteit? Hoe kijk je terug? En vooral: hoe kijk je vooruit naar wat je nog kunt en wilt verwachten? In ‘De reis naar binnen’ staan por- tretten van twaalf sterke vrouwen, die geknokt hebben om uiteindelijk hun leven te leiden zoals ze dat zelf wilden. Ook op spiritueel vlak hebben ze vaak geworsteld om hun ei- gen weg te vinden. Deze vrouwen hebben jarenlang gezocht om uitein- delijk de spirituele reis naar binnen te kunnen maken; ook Joke Litjens zelf. De geportretteerde vrouwen hebben een zeer diverse achter- grond: van boerin tot abdis en van verpleegkundige tot advocaat. Gesprekspartners als Annemiek Schrijver, Susan van der Schot en Annelien de Winter-Wijffels passeren de revue. Ook schetst Litjens een openhartig portret van zichzelf, nadat ze door Annemiek Schrijver was geïnterviewd. Joke werkte veertien jaar bij de KRO als mediapas- tor. In juni 2010 begon ze voor zichzelf in Werkplaats voor de Ziel. Ze leidt retraites en pelgrimsreizen, en treedt op als inspirator tijdens workshops en lezingen. Openhartige en persoonlijke portretten voor vrouwen van alle leeftijden James Hannam: Gods filosofen – hoe in de Middeleeuwen de basis werd ge- legd voor de moderne wetenschap. Nw. Amsterdam 2010 “Middeleeuws” is synoniem geworden voor wreedheid en onbeschaafd gedrag. Toch waren Galileo, Newton en de Wetenschappelijke Re- volutie niet mogelijk geweest zonder het werk van middeleeuwse geleerden en wetenschap- pers. In ‘Gods filosofen’ veegt James Hannam de vloer aan met veel mythen over de Middel- eeuwen. Hij toont aan dat men in de Middeleeu- wen niet dacht dat de aarde plat was en dat Columbus ook niet “be- wees” dat het een bol was; de Inquisitie zette niemand op de bandsta- pel vanwege zijn wetenschappelijke inzichten en evenmin was Coper- nicus bang voor vervolging; geen enkele paus heeft geprobeerd het getal nul of anatomisch onderzoek op mensen te verbieden. Het boek wil een eerbewijs zijn aan de vergeten wetenschappelijke prestaties van de Middeleeuwen, aan de vooruitgang die dikwijls eer- der dankzij dan ondanks de invloed van het christendom en de islam werd geboekt. Ook op technologisch gebied vonden doorslaggevende ontwikkelingen plaats: de bril en de mechanische klok werden bijvoor- beeld beide in het Europa van de 13de eeuw uitgevonden. Een epische reis door zes eeuwen geschiedenis. Mirjam van Biemen: In stilte - Retraites in Nederland en België. Athenaeum-Polak &Van Gennep . Onlangs interviewde ik collega Mirjam van Bie- men over haar boek, waarin zij de retraites be- schrijft die zij meemaakte. Het was een heel openhartig gesprek waarin zij zonder terughou- dendheid vertelde over haar ervaringen. Afkom- stig uit een atheïstisch nest, maar op zoek naar rust en ontspanning, besloot zij haar hectische te- levisiecarrière voor een paar maanden te laten voor wat het was, en verschillende retraites te on- dergaan. Ze schrijft over haar ervaringen en spreekt met voorgangers, monniken en goeroes. Ook laat ze andere rustzoekers aan het woord. 26 Reflectie 8(2), zomer 2011