Reflectie 8(3) herfst 2011.vp

12 Reflectie 8(3) najaar 2011 Een tantrisch ‘ja’ Dit was ook het motto van mijn vroegere Indiase Meester Osho. ‘Leef ten volle en geef daarbij volle aandacht aan wat er in je en om je heen gebeurt. Veroordeel niets maar omarm het in liefde. Het is een cadeau van het bestaan.’ Hij kon dit zo zeggen, omdat hij uit een tantrische traditie kwam. Zijn ouders waren Jaïns, maar omdat de astrologen bij Osho’s geboorte zoveel bijzonders zagen, durfden zijn ouders de opvoeding niet aan en gaven hem over aan zijn grootou- ders. Zijn grootmoeder was een tantrica die als motto had: ‘Probeer alles uit wat je interesse heeft en zie wat het met je doet. Handel dan zoals het je goeddunkt.’ Ook nadat Osho ontwaakt was, op 21 maart 1953, bleef dit motto hem inspireren en gaf hij het in zijn leven en talloze le- zingen door. Hij nodigde zijn toehoorders uit tot een totaal ‘ja’ op het leven zoals het zich voordeed. En hij gaf aan dat, als je dit bewust en met liefdevolle aandacht deed, het ego overste- gen kon worden. Dat werd hem niet door iedereen in dank afgenomen. Inte- gendeel. Het was voor velen te ondogmatisch en vrijheidslie- vend. En het gaf bovendien plezier waar serieuze ernst de toon zou moeten zetten. Daarmee haalde hij zich in India de haat van de hindoe-fundamentalisten op de hals, en later in Ameri- ka die van de conservatieve christen-fundamentalisten. Maar hij wijzigde zijn levenslied niet. Hij betreurde het alleen dat zijn boodschap zo werd misverstaan. Dit ‘uitproberen wat je interesse heeft’ betekende immers niet dat je vanuit je ego-bewustzijn zomaar overal aan moest gaan proeven en alles kon doen waar je zin in had. Het moest met bewustzijn gebeuren. Osho’s inspanning was erop gericht een diepgaand onderzoek te doen naar het geconditioneerde ego-bewustzijn. Hij leerde zijn leerlingen dit te zien, te voelen en zo overstijgen. Heel praktisch, geschikt voor iedereen die op zoek was naar de waarheid. Hiertoe ontwikkelde Osho een nieuw type meditaties die ook voor Westerlingen geschikt waren. Hij besefte dat een Westerling haastig en gespannen leeft en moeite heeft om rus- tig ergens aandacht aan te geven. Tegelijkertijd wist hij uit de Oosterse tradities dat alleen een rustig waarnemen van je ge- dachten en gevoelens het illusoire karakter hiervan kan open- baren. Daarom ontwikkelde hij ‘actieve meditaties’ waarbij het lichaam fysiek uitgeput raakt en er diep van binnen als vanzelf een vredige stilte intreedt. In die stilte is het eenvoudig je emoties als energie waar te nemen en je gedachten te zien voorbijflitsen. Op deze manier kan ook gemakkelijk het illu- soire bestaan van de persoon gezien en overstegen worden (7) . Vanuit deze open houding kan de hele wereld met alles wat er in gebeurt, meegeleefd en ervaren worden. Niet gemak- kelijk, want dan wordt niet alleen het zoete, maar ook het bit- tere geproefd. Dan ga je niet alleen om met wat veilig is, maar ook het duistere, gevaarlijke en onzekere komt in de picture. Je sluit niets uit. Alles is okay zoals het is. Osho schreef hierover in het begin van zijn openbaar op- treden aan een Indische discipel als volgt: ‘Ik ben één met al- les. Of het mooi of lelijk is, daar ben ik…. Wat menselijk is, is van mij. Bloemen en doornen, duisternis en licht, nectar en gif, het is van mij. Alleen wie dit ervaart, noem ik spiritueel. Want alleen het doorstaan van de angst van een dergelijke ervaring kan het leven op aarde werkelijk veranderen.’ (8) Angst voor de toekomst was Osho dan ook vreemd. Hij adviseerde telkens goed en met volle bewust- zijn ‘in het hier en nu’ te blijven. ‘Kijk naar een rozenknop’, zei hij dan.’ Als je goed kijkt, zie je de hele roos al voor je. Beleef zo elk moment.’ En ook: ‘Als je ergens aan hebt ge- werkt en het mislukt, treur niet. Je was er met hart en ziel bij? Kijk dan naar de lessen die je ervan hebt ge- leerd. Die blijven je bij.’ Uit ervaring weet ik dat een dergelijke levenshou- ding je bij de bron van het bestaan brengt en een diep vertrou- wen geeft in het leven zoals het is. Aan kinderen gelijk Hiermee voel ik me ook dicht bij de oorspronkelijke boodschap van de Grote Meester Jezus. Ik ben niet jaloers op de politieke en economische situatie waarin hij leefde onder de gewelddadi- ge heerschappij van de dictator Herodes Antipas. Dat was een zwarte bladzijde in het Kali Yuga tijdperk. Historische onder- zoekers hebben ontdekt hoe in die tijd niet alleen de wrede He- rodes Antipas, maar ook groepen zwervende terroristen, de ‘zeloten’ (ijveraars), het openbare leven onveilig maakten (9) . Deze extremistische zeloten hadden het gemunt op gema- tigde Joden, die in hun ogen heulden met de Romeinen. Zij vermoordden deze ‘verraders’ bij voorkeur op klaarlichte dag en op drukke plekken. Daarnaast staken ze gebouwen in brand waar belangrijke administratie lag opgeslagen, verwoestten huizen van autoriteiten en saboteerden de watertoevoer van Je- ruzalem. Dit om angst te zaaien, de maatschappij te destabili- seren en daarna de macht te kunnen grijpen. De asceet aan de Jordaan, Johannes de Doper, probeerde dit zinloze geweld te keren met donderpreken over de wraak van God en zijn oproep tot verdraagzaamheid en onderlinge liefde. Maar hij werd gedood. En Jezus overkwam hetzelfde toen hij de in voetsporen van Johannes ging preken. Maar wat een licht, wijsheid en liefde voor het leven spreekt nog uit zijn woorden! In de crisis van dit moment lees ik weer graag in de Quel- le (8) , een verzameling uitspraken van de oorspronkelijke Jezus. Deze Q/Quelle is de reconstructie van een serie uitspraken van Jezus, opgetekend enkele jaren na zijn dood en door Mattheus en Lucas als bron gebruikt. Een centraal thema in deze Q is: wat er ook gebeurt, verlies het vertrouwen in het leven niet. Zo zegt Jezus in Q 51:‘Vrees niet voor je leven. Wees niet bezorgd of je wel voldoende eten hebt of kleren hebt om te dragen. Het leven is meer dan eten en het lichaam meer dan kleding.’ En in Q 46: ‘Wat kost een mus? Een paar centen. Toch wordt geen enkel vogel door God vergeten. En jullie? Gods zorg gaat zelfs uit naar een enkel haar op je hoofd. Jullie zijn meer waard dan een zwerm mussen.’ Osho