Reflectie 9(1)vj2012.vp

Levensambacht en het Liturgisch Jaar Paul van Rooijen Het zal voor iedereen wel verschillen, maar sommige dagen in het liturgisch jaar lenen zich eenvoudiger dan de andere om direct een heldere verbinding te maken met ons dagelijks leven. Met name bedoel ik dan de praktische en concrete tips die op die dagen, bijvoorbeeld uit de lezingen van die dag, zijn te destilleren. Handreikingen in de zin van een praktisch plan van aanpak. Of hand- reikingen in de zin van een gedachte of compact denkbeeld dat tot steun kan zijn als het leven ons voor de kiezen trapt. Het is im- mers een filosofisch wijze verwachting pijn te verwachten; fijn is dat niet. Verbinding te ervaren met het transcendente voedt ons, praktische en concrete tips voor levenssituaties helpen ons er doorheen . Hierna zijn twee preken van mijn hand opgenomen. In deze preken is geprobeerd zo dicht mogelijk bij een verkramping en bij een pijn aan te sluiten. Om in dialoog met het karakter van die dag ervaarbaar te komen tot een ruimer perspectief. Althans, een poging te komen tot die ervaarbaarheid voor de toe- hoorder is ondernomen. De preken zijn vorig jaar gehouden. De ene ter gelegenheid van Maria Lichtmis/ De opdracht van Onze Heer in de Tempel. De andere is een heel korte preek, gehouden op Goede Vrijdag. Elke preek van mijn hand opent met het uit- spreken van de woorden met ‘lieve mensen’. Voor de leesbaarheid is deze tekst weggelaten. Maria Lichtmis (1) In de verhalende lezing, in het Evangelie van Maria Lichtmis, wordt verteld over de kleine Jezus die door zijn ouders naar de Tempel wordt gebracht. Jezus is op dit moment een klein kindje. De Engelse schrijver Wordsworth schreef hierover ooit mooie woorden. Hij schreef: ‘Children are trailing clouds of Glory.’ Als kinderen zijn we de vervagende nevelachtige contou- ren van de Glorie van God. Die Glorie brengen we mee als we geboren worden in dit menselijk fysieke pakje. We zijn de Glorie, we hebben het in ons, we weten ervan en we tonen het de wereld waarin we geboren zijn. We komen in een wereld die in vergaande mate onttoverd lijkt. En door contact met de fysieke werkelijkheid wordt de Luister en Glorie van God meer een herinnering dan een tast- bare realiteit. Want vaak ook ontmoeten we mensen die de weg terug nog niet gevonden hebben. We ontmoeten een diep weggestopt verlangen overgoten met een smorende laag scep- sis, twijfel, gekwetstheid en allerhande rationalisaties. En omdat wij, als kleine kinderen, voor ons leven en voort- bestaan afhankelijk zijn van de ander slikken we ons hart in. We laten onze wijsheid, ons innerlijk weten los. Gaat het in de tastbare wereld wat fout, dan kunnen we even Apeldoorn bellen. Om ons hart te helen zijn andere stap- pen noodzakelijk. Al is de Glorie van God een vage herinnering geworden, zij voedt wel ons verlangen naar volmaakte compleetheid. En als we afstemmen op deze richting en dimensie dan hoeven we gaandeweg minder vaak Apeldoorn te bellen. Want we zijn ca- pabeler geworden. We hebben met vallen en opstaan geleerd welke oplossingen werkelijk werken. Niet omdat het de zaken eenvoudiger maakt, maar omdat deze oplossingen een waarde toevoegen. Elke situatie wordt er beter van. Deze oplossingen verrijken onszelf en alles om ons heen. Als richtlijnen voor een praktisch plan van aanpak is het nuttig twee conclusies te noe- men uit de lezingen van Maria Lichtmis. De eerste gaat over de ontvangst van Jezus. De tweede gaat over Simeon. Ik begin met Jezus. Aan zijn moeder was voorzegd hoe bij- zonder dit kind zou zijn. Zo bijzonder dat wij onszelf tweedui- zend jaar later zijn inzichten als voorbeeld en leidraad voor- houden. Maar het punt waar het mij om gaat is dit: met inzet en liefde is Jezus gestimuleerd zijn bijzonderheid te ontwikke- len. Hij werd door zijn ouders vrijgelaten zijn eigen weg te gaan om zijn taak en bestemming te voltooien. Hij werd niet bijgestuurd, hij werd gelaten. In het volste vertrouwen vanuit zijn ouders dat er niet hoefde worden ingegrepen, maar slechts begeleid. Jezus werd dan ook geen speelbal van zijn ouders, omdat zij onverwerkte ervaringen en emoties niet op hem pro- jecteerden. Jezus werd werkelijk liefgehad. Vanuit de gedach- te: ‘Don’t grow the Flower, just provide the Environment’ . Als wij de discipline, de toewijding en het onderschei- dingsvermogen kunnen opbrengen onze eigen rommel onder ogen te zien en in onze eigen voortuin te houden, dan hoeven we niemand lastig te vallen. Niemand te gebruiken. Niemand onder druk te zetten. Niemand te belasten. We kunnen de ander de eigen ruimte van harte gunnen. Omdat wij onszelf de ruimte van onze voortuin gunnen. Dan kunnen we leren rechtop te gaan staan. We hebben de ander niet langer nodig om ons eigen onvermogen te verbloemen. Maar we krijgen de ander nodig uit eerbied voor en verwonde- ring over de schoonheid die in ons allebei is. Het onderscheidingsvermogen dat hiervoor cruciaal is, brengt me bij Simeon: de tweede conclusie die ik noemen wil. Simeon wist namelijk door de H.Geest dat hij net zolang in zijn fysieke pakje zou rondstappen totdat hij de Gezalfde, het heil voor alle volken, met eigen ogen zou zien. Het punt dat ik wil maken is dat Simeon het zeker wist. Er wa- ren voor hem geen vragen meer, er was alleen nog maar zeker- heid. Door contact met het transcendente, het Heilige, in het Evangelie van vandaag aangeduid met H.Geest, wist Simeon wat zijn bestemming in dit leven was. En wij? Vaak rumoert het zo in ons. Allerlei emotiege- dachten kakelen door inzichten heen en vice versa. Hoe hou- den we het juiste spoor vast? Als wij gaan denken over onze bestemming dan komen we er niet. Maar door innerlijk te ver- stillen kunnen we in contact komen met onze unieke en onver- vangbare levenstaak. Het is onze bestemming uitdrukking te geven aan de eenheid te midden van de veelheid. In contact met de grondslag van alle bestaan wordt onze individualiteit een krachtig middel te doen wat wij juist bij uitstek kunnen. Dan worden wij zelf, gaande onze weg, een uitdrukking van de Liefde en Kracht die alles doordringen. Daarmee staan we ten volle in de wereld, omdat we ten volle staan in de Glorie van God. En dat is een goede plek om thuis te zijn. 19 Reflectie 9(1) voorjaar 2012