Reflectie herfst 2012.vp

2 Reflectie 9(3), herfst 2012 Stilte, daar hadden ook de rishi’s, de zieners, al weet van. Zij ervaren in hun stilte door uiterst verfijnde perceptie de impul- sen van de eeuwige kennis. En de mysticus/ filosoof Marcel Messing zegt: “Gij zijt de ongewogen stilte niet het afgemeten woord. Gij zijt beweging en rust eeuwige stilte in het tijdelijke woord. “ En in zijn mooie boekje ‘Zangen van stilte’ wordt de diepte en kracht van de stilte bezongen. En dan die prachtige bundel ‘Stilte van woorden’ , een compilatie van korte teksten met een sterk aforistisch karakter van de Indiase levensleraar Osho. De teksten dienen ter inspi- ratie voor het vinden van ‘de kleur van de stilte’ ter onthaas- ting van ons o zo jachtige leven: ‘de woorden zijn slechts de verpakking, de inhoud is stilte’ . Het fenomeen ‘stilte’ speelt een belangrijke rol in Osho’s levensbeschouwing, omdat het voor hem het diepste centrum of de bron betekent waaruit al het leven en diens vitale scheppingskracht voortkomt. Het vin- den van die stilte, en daarmee van je natuurlijke aard, gebeurt door getuigebewustzijn, een andere belangrijke notie in zijn werk en meditaties. Mooi begrip: getuigebewustzijn . Dat was het waarmee ik te maken kreeg op die stille plek; ik was getuige van mijn be- wustzijn dat waarnam hoe mijn ‘ik’ op die oordovende stilte reageerde. Stilte dus. Daar hebben we het maar moeilijk mee. Enkele jaren geleden sprak ik even met wat vakantiegangers op de Hoge Veluwe. Ze gingen terug, want ze vonden het zo eng stil… Ja, stilte kan confronterend zijn en doorgaans hebben we het niet zo op confrontaties. Een week lang zat ik daar in een chalet (1), in Wiele, net over de grens bij Hardenberg, waarvan ik gebruik mocht ma- ken van een goede vriend/collega die met vriendin en kind el- ders op het terrein woont en het fraaie huisje verhuurt aan ge- lijkgestemden. Schitterende plek en haast mystieke omgeving. Ga er maar eens naar toe en ervaar het. Maar toen ik er was, een week lang regen, regen en nog eens regen zodat de natuur me niet kon entertainen. Hoewel er ook wat zonniger perioden waren, iedere keer als ik naar bui- ten wilde begon het weer te regenen. Doorgaans zoek ik die stilte op, ook in de duinen bij Ber- gen aan Zee, waar ik uren met een boek van de stilte kan ge- nieten. Met boek, dat weer wel, maar er is niets mooiers dan in de stilte van de natuur een boek lezen. Cultuur van het woord Toch is dat niet zo’n confronterende stilte als op die wat mys- tieke plek in Duitsland. Na de stilte in de duinen is er weer de vertrouwde omgeving die wacht met die heerlijke cd-collectie en tv-programma’s die ik graag wil zien. Nu even niet dus. Wel (weer!) boeken en mooie muziek op m’n Ipad, waarop ik verslaafd aan het nieuws, ‘s morgens de krant kon binnenha- len. Het was heel confronterend te merken dat ik eigenlijk net zo’n moeite had met die stilte als die wandelaars op de Hoge Veluwe. Je denkt dat je anders bent dan zij, maar hoezo an- ders? Ik kan nu wel mooie teksten over stilte citeren die mij raken, maar het is wel wat anders als ik die stilte, die probeerde tot mij te spreken, steeds weer door activiteiten tot zwijgen breng. Ik behoor tot een cultuur van het woord en niet die van de stilte. Ik realiseerde mij hoe de mind steeds meer maar weer ge- voed wil worden door muziek, lezen en praten, vooral dat! Mijn werk als journalist heeft vooral te maken met dat praten, maar vooral ook met luisteren, iets dat velen helaas niet kun- nen opbrengen, zoals ik dit in mijn werk ervaar. Omgaan met stilte, zoals daar in dat chalet, leert mij ook luisteren naar de stiltemomenten tijdens mijn interviews die volgens veel radio- collegae een doodzonde zijn. Stilte, nee dat mag niet! Wat ik leerde tijdens die verregende dagen was dat ik ook moet leren luisteren naar de stilte en ik ga wellicht waar dan ook in retraite om te leren echt stil te zijn, want de stilte die tot mij spreekt heeft me nog meer te zeggen dan de mooiste sym- fonie. Het is een schok te merken dat mijn creativiteit, dus ook mijn schrijfsels, deels gevoed worden door onrust, hoewel die onrust ook weer een creatieve laag heeft. Toch eens bezien waar langere stilteretraites mij gaan brengen. Misschien wel woordeloze columns. Zoals ook de mooiste muziek, proza en poëzie, vaak is ontstaan vanuit de stilte. Ik wil me, zoals Eckhart Tolle, dat treffend zegt,”niet meer laten beïnvloeden door de onrust om mij heen en in mij- zelf, maar deze beïnvloeden met mijn eigen stilte.” Mijn zo verregende vakantie is eigenlijk een Blessing in disguise , een zegening achteraf gebleken. Een les, een oefening in stilte. Nou niet meer enkel of praten of schrijven over stilte maar nu echt oefenen in stilte, wellicht via stilteretraites. En gewoon even die mooie muziek uit tijdens het schrijven. Schrijven in stilte. Je bevrijden van de opgehoopte spanningen Stilte die je bij je onrust brengt… Veel spirituele zoekers wil- len niets liever dan innerlijke rust en stilte en ook ik had de il- lusie dat ik daar in de stilte, door de plensbuien veroordeeld tot mij(n)zelf, zalige momenten beleven zou. Nou, dat heb ik geweten. Ik heb er nog eens over nagedacht en kwam er ach- ter dat zoeken naar die innerlijke rust ook weer obsessief is . Nee, dit is niet in tegenspraak met wat ik eerder schreef. Stilte is balsem voor mijn ziel en ik zal die stiltemomenten ook blijven zoeken, maar besef tegelijk dat ik op die lagen stuit van innerlijke onrust. Net zoals bij meditatie, daarin kun je ook op die onrustlagen stuiten, maar eigenlijk is dat ook niet zo erg. Het is ook weer zo’n obsessie te denken dat je van stil- te en meditatie rustig moet worden. Ik ga mediteren en dus word ik lekker rustig. Nee dus! Ik ben iemand die juist door meditatie onrustig werd en heb me daar lang ongemakkelijk bij gevoeld, vooral in groe- pen, waar velen, zoals ze zeiden, in die oneindige stilte terecht kwamen. Veel meditatietechnieken vereisen dat je je lichaam niet beweegt en mentaal stil bent. Ik niet dus, maar als sannyasin leerde ik later dat voor de meeste van ons, die in een hectische Westerse consump- tie-maatschappij leven en dagelijks volle agenda’s moeten af- maken, dat eigenlijk niet is op te brengen. Er is dagelijks te- veel stress en hectiek en kom er dan maar eens om plotseling je lichaam stil houden. Pfff!