reflectie78(1-2).vp

shetra te beginnen. Voor de discipel van Jezus betekende het om zijn bed op te nemen en het pad van zijn reis terug naar huis te bewandelen. Ook het verhaal van de verloren zoon moet in dit licht worden beschouwd. De zee van samsâra: centrum van leven en dood Eén van de meer rampzalige begrenzingen van ons denken is gelegen in het lineaire tijdsbegrip en daarmee ons onvermogen én onze onwil om te denken in cyclische patronen. De evolu- tietheorie van Darwin is vooral op dit punt rampzalig geweest voor de ontwikkeling van het Westerse pseudowetenschappe- lijke denken. Het Westen gaat consequent uit van een voort- schrijdende evolutie langs een rechte lijn van oorzaak en gevolg. De hele schepping toont ons echter aan dat alle pro- cessen cyclisch zijn. Rechte lijnen zijn niet meer dan een schijn en illusie. Als de straal van een cirkel maar lang genoeg wordt, lijkt de omtrek van die cirkel al snel genoeg op een rechte lijn. Het beeld van de horizon van de zee is hiervan een voorbeeld. Ons lineaire tijdsbegrip en de daarmee verband houdende lineair historische analyses die meestal gegeven worden, maken dat ook passages over de ‘wederkomst van Je- zus’ zo verkrampt worden uitgelegd. Bezien vanuit het cycli- sche standpunt van de Alfa en de Omega die gelijk zijn ( Ik ben de alfa en de omega ) is het einde der tijden niet meer dan een nieuw begin. Dit kan individueel worden beschouwd, maar ook kosmisch, want alles beweegt zich cyclisch. Zielen incar- neren zich voortdurend in steeds weer nieuwe belichamingen, zoals we ook steeds weer nieuwe kleren kopen. Zo bezien is het leven niet meer dan één grote mallemolen of een tredmo- len. Vanuit het standpunt van de Vedische traditie wordt deze tredmolen beschouwd als de eindeloze cyclus van geboorte en dood, als de zee van samsâra. De heilsboodschap van Jezus Christus en de bevrijdingsboodschap van Shrî Krishna zijn er voor om de slapende en dolende mens wakker te schudden en hem te wijzen op zijn gebondenheid en gevangenschap in een soort ballingschap. Is dit ook niet de betekenis van de versto- ting van Adam en Eva uit het paradijs, in ballingschap? Vondel schreef er een beroemd stuk over: Adam in balling- schap . Het lineaire tijdsbegrip geeft diegenen die de macht hebben een feilloos instrument om mensen angst en vrees voor de dood aan te praten en hen dan aan te sporen om vooral dat- gene vast te houden wat ze al hebben, zelfs hun eigen gevang- enschap. Alles is beter dan de onbekendheid van het onbegrensde. De verlossingsboodschap van Jezus Christus en de bevrijdingsboodschap van Shrî Krishna zijn er juist op ge- richt om ons van dit doemdenken te verlossen en onze eigen toekomst in de hand te nemen. In haar preek bij de uitvaartdienst van prinses Juliana maak- te emeritus-predikant mw. drs. W. Hudig een duidelijke toespe- ling op de denkwereld van prinses Juliana: “Wees niet verontrust en bevreesd”, zegt Jezus tegen zijn ontredderde leer- lingen. Zijn vrede zal hen dragen door de vele beproevingen die hen te wachten staan en ook de ultieme be- proeving, de dood, hoeven zij niet te vrezen. Ook zíj zullen een woning vinden bij God, en zullen terugkeren tot hun Vader, uit Wie, door Wie en tot Wie alle dingen zijn. “Je ne crains rien” (ik vrees niets) zongen we. “Mensen hoeven niet bang te zijn”, zei prin- ses Juliana dikwijls. Zij was ervan overtuigd: er is geen einde aan het laatste einde, alleen een eeuwig nieuw begin. Paul G. van Oyen (1944; ) studeerde rechten aan de Universiteit van Amsterdam. Na een internationale bankcarrière werd hij in 1990 bedrijfsadviseur en persoonlijke coach. Hij bestudeerde de vroeg-christelijke traditie onder zijn leermeester Leon MacLaren. Thans is hij nauw verbonden aan het centrum voor de filosofie van advaita vedanta in Shringeri (Zuid India). Hij is rector van Stichting Centrum Plenum te Amster- dam, een platform voor wijsheidszoekers. Hij is reeds geruime tijd bezig de tot die tijd nogal verborgen erfenis van Gurdjieff, Ouspensky en Leon MacLaren meer naar buiten te brengen. * * * Jezus Textielschilderij van Madelon van Oyen 25 Reflectie 1 (1-2) september 2004