Reflectie 11(1) voorjaar 2014.vp

Noten 1 - Ojas Th. de Ronde, Verbinding met het oerlicht. In: Reflectie, winter 2013 . 2 - Carl Gustav Jung, De mens en zijn symbolen. Rotterdam, 1977. 3 - Joseph Campbell, The Hero with a Thousand Faces . Paladin, London, 1949. 4 - Kazimir Malevich,Rood kruis op zwarte cirkel, in: Stedelijk Museum Amsterdam, 2013. 5 - Evangelie van Filippus , Nag Hammaditeksten II, 3. 6 - Bram Moerland, Schatgraven in Thomas, de oorspronkelijke betekenis van het Thomas-evangelie . Bert Bakker, 2007. 7 - Origenes, Commentaria in Evangelium Joannes. 3e eeuw CE. 8 - Tertullianus, in De Carne Christi, 2e eeuw CE. 9 - Harvey Cox, The Future of Faith , Harper Collins. Australia, 2009. Ojas Th. de Ronde behaalde in 1970 zijn doctoraal theologie aan de Universiteit van Nijmegen. Daarna verbleef hij enige jaren als spiritueel zoeker in India. Na zijn terug- keer in Nederland begon hij, samen met zijn vrouw, het coaching- en counselingbu- reau Fenix en werd hij docent aan de Hu- manuniversity, een internationaal centrum voor therapie en meditatie. Momenteel geeft hij workshops, schrijft artikelen en verzorgt wekelijkse webradio-uitzendingen ‘De Nieuwe Mens’, www.denieuwemens.eu * * * 17 Reflectie 11(1), voorjaar 2014 Boekeninfo (4) Ronald Meester Arrogant - Waarom wetenschappers vaak minder weten dan ze denken Ten Have 2014 “Er lopen in het wetenschappelijk establish- ment heel wat dogmatici rond, en sommige pretenties van dit establishment vind ik ong- eloofwaardig en getuigen van arrogantie.” Wiskundige Ronald Meester ergert zich aan collega-wetenschappers die de reikwijdte van de wetenschap overschatten. Zij gaan er bij- voorbeeld van uit dat de evolutietheorie alles kan verklaren, van intelligentie tot homoseksu- aliteit. “Maar de evolutietheorie is geen theorie van alles,” zegt Meester; “met die theorie kun je bijvoorbeeld het be- staan van seks en bewustzijn niet begrijpen.” Daarom pleit hij voor een realistischer beeld van wat wetenschap vermag. Dit leidt tot een ge- zondere, realistischer kijk op de wereld, waarin ook de levensbeschou- welijke kant van het leven de plaats krijgt die haar toekomt. Voor Ronald Meester is de wereld voor ons ten diepste onbegrijpe- lijk. Toch vormen onze pogingen om ons tot de wereld te verhouden volgens hem de basis voor alle menselijke spiritualiteit. “God kan de wereld niet uitgekieperd worden door de beweringen van het weten- schappelijk establishment. Maar het omgekeerde geldt ook: God, ge- loof, religie en spiritualiteit laten zich niet vangen door wetenschap of logica.” Arrogant is een prettig leesbaar, helder en met humor geschre- ven boek. Zo zegt Meester over de bekende fysicus en activistische atheïst Stephen Hawking, dat die naar eigen zeggen zoekt naar de ‘geest van God’, en wenst hem daarbij veel succes. Christa Anbeek Aan de heidenen overgeleverd - Hoe theolo- gie de 21ste eeuw kan overleven Ten Have 2013 ‘Aan de heidenen overgeleverd’ is een bewerk- te versie van Anbeeks inaugurele rede (16 ok- tober 2013, als bijzonder hoogleraar voor het Remonstrants Seminarium aan de Faculteit der Godgeleerdheid, Vrije Universiteit Amsterdam). In dit essay constateert ze dat veel kinde- ren niet meer weten wat Pasen of Pinksteren betekent, of wie Judas en Petrus waren. Dat is jammer, omdat religie een rijk levensperspec- tief kan bieden. Geloof moet een keuzemogelijkheid blijven. Maar om die optie open te houden, moeten we theologische inzichten terugvertalen naar persoonlijke ervaringen van kwetsbaar leven. Anbeek geeft in haar essay een eerste aanzet tot een vernieuwde ervaringstheologie. Daarmee licht ze ook haar theologische en filosofi- sche visie achter haar boek ‘De berg van de ziel’ toe. Als het in de theologie gaat om kwetsbaar leven, zoomt zij in op de concrete ervaring van het verlies, de breuk en de afgrond of het lege land die daardoor zichtbaar worden. Zo staat in ‘De berg van de ziel’ dat zij samen met Ada de Jong schreef, het verhaal van Ada centraal die in de zomer van 2008 haar man en drie kinderen bij een ongeluk in de Alpen verloor. In Anbeeks eigen ‘Overlevingskunst’ vormen Anbeeks eigen ervaring- en het uitgangspunt. Op jonge leeftijd verliest filosofe Christa Anbeek in korte tijd haar ouders en broer. Met haar vele vragen over de dood komt zij uit bij het boeddhisme. Als jaren later haar partner plotseling overlijdt, wordt haar leven opnieuw door elkaar geschud. Denken over de dood staat opnieuw op haar agenda, want de oude antwoorden vol- doen niet meer. Inzoomen op het verlies komt er voor haar op neer be- reid te zijn om de gevoelens die verlies met zich meebrengt onder ogen te zien: verdriet, wanhoop, scherpe lichamelijke pijn, vermoeid- heid, uitputting, berusting, verzet, soms opluchting, en schuldgevoel. Dit onder ogen zien, zo zegt ze terecht, en voelen van kwetsbaarheid is moeilijk en niet plezierig, maar een stap die niet kan worden overge- slagen. “Het maakt zichtbaar dat wij veel dieper en fundamenteler met elkaar verbonden zijn dan wij normaal gesproken denken.” De waarde van dit boekje is dat een theologe het thema kwets- baarheid bespreekbaar maakt. Een thema waarvoor in de calvinistische theologie van stoere man- nenbroeder doorgaans geen plaats was, maar waar waarvoor Rudolf Otto in zijn oeuvre veel plaats in ruimde. (zie recensie in deze rubriek). Ik heb ‘Aan de heidenen overgeleverd’ in een keer uitgelezen en het heeft me diep getroffen. Rudolf Otto De genadereligie van India en het chris- tendom - Overeenkomsten en verschillen & religieuze overeenstemming in de godsdienstgeschiedenis Abraxas 2005 Hoewel dit mooie boekje al in 2005 ver- scheen wil ik er graag nog eens de aan- dacht op vestigen. Dit is een prachtig boek dat lang blijft natrillen. Niet voor niets is er in godsdienst- wetenschap en -filosofie nog altijd veel be- langstelling voor dit werk. Dat Otto een groot kenner van de voor-Indische godsdiensten was blijkt uit dit werk, waarin hij vooral van het hindoeïsme een diepreikend en verhel- derend beeld geeft door overeenkomsten en verschillen aan te wijzen met het christendom. Otto betrok in zijn werken en onderzoek behalve de bijbel en niet-christelijke godsdiensten ook poëzie en kunsten als muziek Dit boekje is van groot belang voor vooral de godsdienstweten- schap maar ook voor andere wetenschappers en filosofen die daar vaak uit citeren. De uitgever heeft het boek bewonderenswaardig verzorgd door er met grote kennis van zaken geschreven inleidingen, nawoorden en aantekeningen alsmede citaten van Otto aan toe te voegen. Een subliem boekje dus, waardoor velen zich kunnen laten verrijken. * * * *