14(1)17

Reflectie jaargang 14nummer 1, voorjaar 2017 24 de historische feiten overeenstemt is alleen interessant voor materialisten, niet voor degenen die ervan overtuigd zijn, dat de stoffelijke wereld slechts een fragmentarische schaduw is van een hogere werkelijkheid. De betekenis van Jezus de Christus Volgens eenhardnekkigmisverstand is theosofie anti-chris- telijk . De oorzaak daarvan is misschien te vinden in de polemieken die mevrouw Blavatsky voerde met de kerken. Zij ging dan altijd tekeer tegen de menselijke organisatie, nooit tegen de Goddelijke grondslag. De plaats van het christendom in het theosofisch denken is pas goed duidelijk geworden toen Annie Besant haar studie ‘ Esoterisch Christendom ’ publiceerde. Daaruit bleek dat theosofie het wezen, de kern, van het christelijk geloof probeerde op te sporen. Haar Christus-visie was eigenlijk veel diepzinniger dat de simpele Jezus-verheerlijking in de toenmalige kerken. De hele historiciteit van de evangeliën was minder belangrijk dan de mystieke achtergrond waar- uit ze zijn voortgekomen. De vèrstrekkende psychologische gevolgen van de Christus-manifestatie op Aarde zijn veel ingrijpender dan de vraag of Jezus inderdaad 33 jaar als stoffelijke mens geleefd heeft. Het hele gebeuren is nog al- tijd gehuld in sluiers vanmysterie. Maar het is ons vergund omeenglimp vandewaarheid op te vangen. Nude advents- tijd weer is aangebroken en het kerstfeest naderbij komt, is het een actuele vraag na te gaan wat het Christus-mysterie ons nu eigenlijk te zeggen heeft. Er zal dan blijken dat de theosofie een weg is omde ware aard van het christendom een beetje te leren begrijpen. In het Nieuwe Testament komt een groot aantal uitdruk- kingen voor die aantonen dat Christus universeel is. Titels als Zoon derMensen , Licht derWereld , Koning der Konin- gen en Heer der Heren spreken voor zichzelf. Mevrouw Blavatsky spreekt in de Glosserie van ‘Chrestos’ of ‘Christus’ als het beginsel in de mens dat zich ontplooit tot het geestelijk Ego, het Hoger Zelf of Atman, en als Christus, die esoterisch gesproken het ‘Woord’, de mystieke stem van de Tweede Logos is! Het begrip ‘Christus’ staat zó ver boven ons begripsvermo- gen, dat wij blij mogen zijn dat Jezus er is, in wie de Chris- tus mens onder de mensen is geworden. Hij brengt ons het begrip ‘Christus’ naderbij. Wat de lucht die we inademen is voor de fysieke mens, en prana als drager van levenskracht voor de psychische mens, dat is Christus voor de geestelij­ ke mens. Zijn bewuste, levende, niet aan tijd en ruimte gebondenWezen doordringt onze geest op dezelfde wijze als de lucht en de prana onze andere wezensdelen door- dringen. Daar oefent Hij eenmachtige werking uit, die niet of nauwelijks door de fysiekemens wordt ondergaan, tenzij deze zich innerlijk verheft door toewijding, oefening en meditatie, door dienst aan de mensen, door geestelijke waarden te stellen bovenmateriële waarden. De gewone mens sluit zichzelf door onwetendheid en onvolmaaktheid grotendeels af voor bewust contact met de levende Chris- tus. Gelukkig staat voor ieder de mogelijkheid open om contact te krijgenmet de mens Jezus, in wie de Christus zich geopenbaard heeft toen hij om en nabij de dertig was. Want Jezus was niet van meet af aan Christus. Hij verkreeg deze titel pas toen hij voldaan had aan zijn opdracht en zich innerlijk zo gelouterd had, dat hij in staat was de Christus in zijn hele wezen te laten vloeien. Daardoor werd hij de fysieke Christus, drukte hij de Christus uit in zijn woorden en daden, denken en gevoelens. Toen kon hij terecht zeg- gen ‘ ik en de Vader zijn Eén ’ en ‘ vóór Abrahamwas ben ik ’. Uit de verhalen in de evangeliën blijkt dat Jezus als een ge- woonmensenkindwerd geboren uit eenmoeder diemaagd was en niet op de normale wijze bevrucht was. Aan de verhalen zijn lange geslachtsregisters toegevoegd. Allemaal aanwijzingen voor het geloof, dat de geboorte in de geestelijke wereld eeuwenlang zorgvuldig is voorbereid. Er werd voor gezorgd dat het voorgeslacht geleidelijk aan voldoende werd gezuiverd om een volmaakt reine ziel doorgang te verlenen. De fysieke ouders van Jezus waren telgen uit een gezuiverd geslacht. De maagdelijke staat van de moeder doelt waarschijnlijk op haar volmaakte zuiver- heid, die haar als Maria tot het stoffelijk voertuigmaakte van het Eeuwig Vrouwelijke in de natuur. Geoffrey Hodson ziet in haar het symbool van het onsterfe­ lijke Zelf. Haar partner, Jozef, beschouwde hij als de persoon- lijkheid van het intellect , de derde persoon van de Drie-een- heid, in theosofische termen manas genoemd. Onbewust van hun goddelijke missie stelden zij zich open voor de Goddelijke beïnvloeding. Door zijn ongeweten relatie met de derde persoon van de Drie-eenheid, liet Jozef zich gewil- lig leiden door de Levendmaker , de Heilige Geest of manas . In die zin was Jezus de Zoon van God en de Heilige Geest, door wiens bemiddeling Hij later de Christus werd, met recht tegelijkertijd de Zoon vanGod en de Zoon derMensen. [...] En de discipelen kwamen [...] en zeiden tot Hem: ‘ Waarom spreekt gij tot hen in gelijkenissen? ’ Hij antwoordde hen en zeide: ‘ Omdat het u gegeven is de geheimenissen van het Koninkrijk der Hemelen te kennen. ’ [Matth. 13:10–11] Symbolen Het pasgeboren kind wordt dan ook omringd door symbo- len: de stal is het hart, de kribbe de fysieke stof, de os en de ezel de emoties. DeWijzen uit het Oostenmet hun geschen- ken vertegenwoordigen de geopenbaarde aanzichten van de Drie-eenheid, derhalve de wil, liefde en intellect, die hun geschenken komen brengen. De ster vertegenwoor- digt de kosmos, Maria is als het ware het apart gezette deel van deWereldmoeder.. Deze symbolen begeleidden zijn komst. Je zou kunnen zeggen ‘beschermden’ zijn komst en gaven zijn geboorte