14(2)17

Reflectie jaargang 14 nummer 2, zomer 2017 24 In zo’n dichter ontmoeten we een mens die geweldig veel moed heeft getoond, want door te kunnen zingen over zijn lijden laat hij zien dat hij er niet door is versla- gen. Wanneer we luisteren naar de muziek worden we uitgenodigd om ons te laten raken door de donkere kant van de muziek om zo onze eigen donkere kant te ont- moeten op een manier die we kunnen hanteren. Mijn zorg is dat de meeste van de momenteel bestaan- de kerken werken als een soort drug , met voorgangers die lijken op de aardigste en meest oprechte drugdealers . Waar we voor betalen zijn onze liederen, preken en gebe- den die ons eerder helpen om ons lijden uit de weg te gaan dan om het te verwerken. In tegenstelling daarmee pleit ik voor gemeenschappen die eerder lijken op professionele rouwenden die voor ons huilen op een manier die ons confronteert met ons eigen lijden, de stand-up comedians die spreken over de pijn om mens te zijn of de dichters die in het plaatselijk café zingen over het leven. Met andere woorden: een kerk waar de liturgische structuur God niet behandelt als een produkt dat ons zegt heel te maken (en een oplossing is voor al onze problemen), maar als het mysterie dat ons in staat stelt uitbundig te leven te midden van de moeilijkheden van het leven. Een plaats waar we worden uitgenodigd om de werkelijkheid van ons mens-zijn onder ogen te zien. Niet zo dat we wanhopig worden, maar zo dat we bevrijd raken van de wanhoop die al binnen in ons smeult, de wanhoop die ons tot slaaf maakt, de wanhoop die we weigeren onder ogen te zien. Wat voor weerstand heb je ontmoet bij het religieuze establish- ment als gevolg van de opvattingen die naar voren komen in ‘Verslaafd aan God’ en hoe reageer je op deze kritiek? Peter: Weerstand is een interessant fenomeen, omdat het niet hetzelfde is als louter een verschil van mening . Er zijn meer dan genoeg mensen die het niet met me eens zijn, van wie ik velen als mijn beste vrienden beschouw. Er zijn echter situaties waarin ik een soort venijnige onenigheid tegenkom die je zou kunnen aanduiden met ‘weerstand’. Wat hier interessant aan is, is de manier waarop deze reactie vaak precies het tegenovergestelde van een echt meningsverschil aangeeft. Weerstand ontstaat wanneer iemand een diep innerlijk conflict ervaart naar aanlei- ding van wat er gezegd is. Dit conflict is vaak het gevolg van een of andere innerlijke botsing waarin iets van het gehoorde herkenning vindt, maar men niet in staat is of niet bereid om dat uit te spreken. Misschien klinkt dat in het begin vreemd, maar de mensen die de mees- te weerstand laten zien ten aanzien van wat ik zeg, doen dat vaak omdat ze het gevoel hebben dat het klopt. In het algemeen merk ik dat mensen bereid zijn om dit innerlijke conflict te erkennen en ermee aan de slag te gaan zo lang ik ze benader op een niet agressieve, vriendelijke manier. In feite zijn sommige mensen die me in het verleden het felst hebben aangevallen vervol- gens vrienden geworden. Vanwege de ontregelende aard van mijn werk denk ik vaak dat wanneer je geen weerstand voelt ten opzichte van de ideeën die ik onderzoek, je er niet serieus genoeg mee bezig bent. Ik weet dat ik er zelf nog steeds weer- stand tegen voel. Welke van je ideeën schijnen de grootste controverses binnen het christendom te hebben opgeroepen? En waarom is dat, denk je? Peter: Sommige mensen zijn van hun stuk gebracht door de manier waarop ik sommige vragen, geloofsvoorstel- lingen en gedachten die veel mensen in de kerk funda- menteel vinden, tussen haakjes zet. Met het ‘tussen haakjes zetten’ verwijs ik naar het academische hand- werk waarbij je sommige vragen parkeert , om meer elementaire en potentieel nog belangrijkere vragen te stellen. Terwijl de kerk en haar meest uitgesproken opponenten de neiging hebben zich te richten op zaken die te maken hebben met het bestaan van God, de historiciteit van de verschillende dogma’s en de status van de Bijbel ben ik vooral bezig met de betekenis van het Christusgebeuren zoals beschreven door de apostel Paulus en welke manier van leven daardoor wordt uitgedrukt. Verder ben ik bezig met hoe we zo’n leven kunnen beginnen en daaraan vorm kunnen geven. Heb je feedback gekregen op de ideeën die in het boek ‘Ver- slaafd aan God’ staan van mensen buiten de christelijke leef- wereld, inclusief atheïsten en mensen van een ander geloof? Als dat het geval is, welke reacties heb je dan gekregen en hoe heb jij daarop gereageerd? Peter: Ja. Eigenlijk was mijn eerste inspiratie om het boek te schrijven het directe resultaat van het uitwisselen van ideeën met een aantal mensen die zichzelf niet zou- den omschrijven als theïstisch of religieus. Ze wisten niet dat er zoiets was als een geloof dat werkelijk onwetend- heid omarmde, verschil in ere hield en een onmiddel- lijke omarming van het leven bepleitte. Wanneer ik het land doorga om her en der te spreken, ontdek ik dat meer en meer mensen zonder enige reli- Over Peter Rollins Peter Rollins (Belfast, 1973) is een Ierse schrij- ver, theoloog en filosoof. Hij wordt wel ver- bonden met de Emerging Church -beweging en het zogeheten postmoderne christendom. Rollins is de oprichter van het experimen- tele toneelgezelschap Ikon, dat zichzelf omschrijft als ‘ iconisch, apocalyptisch, ketters, emerging en mislukkend '; het valt onder wat ‘theodrama’ genoemd kan worden. Rollins is gespecialiseerd in verschillende aspecten van de continentale filosofie , zoals de fenomenologie. Hij doet onderzoek voor Trinity College Dublin en werkt voor de Olson Foundation . In het Nederlands verscheen van hem De Orthodoxe ketter en ande- re onmogelijke verhalen (2016), waarin hij humoristisch, vol ernst en provocerend de lezer in zijn leven raakt.