14(2)17

Het element ‘vuur’ is opvallend sterk vertegenwoordigd in de huis- stijl en diverse logo’s van Peter Rollins... Reflectie jaargang 14 nummer 2, zomer 2017 25 gieuze achtergrond zich direct bezighouden met deze christelijke visie. Bovendien ben ik vaker in gesprek met mensen van diverse religieuze tradities (boeddhis- ten, hindoes, moslims en christenen). Ideeën als het los- laten van je tribale groepsidentiteit, de wereld omarmen in plaats van de wereld mijden, en het afwijzen van systemen die met de kwaliteit van Haarlemmerolie be- loften doen over weten en vervulling, vinden weerklank op alle mogelijke plaatsen. Misschien omdat deze onder- werpen groter zijn dan welke religie ook en belangrijk blijken te zijn voor allen die geïnteresseerd zijn in wat het betekent om mens te zijn. Leverde het schrijfproces van dit boek voor jou in persoonlijk opzicht nog verrassingen op? Peter: Eén van de redenen waarom ik zo geniet van het schrijven is dat het je op plaatsen brengt waar je nooit van had kunnen dromen toen je aan het begin van je reis stond. Wanneer een boek af is, praten schrijvers vaak alsof ze de uitkijkpost al kenden die ze zouden bereiken, maar het avontuur van het schrijven is veel anarchistischer dan dat. Als een schrijver begint met een sterk omlijnd idee van waar hij wil eindigen en daar dan aankomt, dan is hij is waarschijnlijk bezig met louter dogmatisch werk in plaats van het gevaar- lijke en opwindende werk van het echte denken . In het begin had ik niet het idee dat ik een boek zou schrijven dat zich zo sterk bediende van theologische taal. Dat was niet mijn oorspronkelijke bedoeling. Ik wilde alleen onderzoeken wat het betekent om menselijk te zijn en hoe we het leven volledig kunnen omarmen. Maar toen ik schreef kon ik niet voorbijgaan aan de provocerende bronnen van de christelijke tradi- tie, hoewel ik veel werk moest verrichten om ze te redden uit de klauwen van de kerk. Als iemand die nooit enige bedoeling had om iets te schrijven wat academici systematische theologie noemen, zag ik dat dit vorm begon te krijgen, terwijl ik de contouren van het landschap onderzocht waar ik doorheen reisde. Wat is de belangrijkste boodschap waarvan je hoopt dat de lezer die meeneemt uit ‘Verslaafd aan God’ ? Peter: Mijn voornaamste wens is dat dit werk er een bijdra- ge toe levert om de lezer op een positieve manier te prikkelen en te verontrusten. Liever dan dat ze het een- voudig eens of oneens zijn met de boodschap, hoop ik dat degenen die met het boek aan de slag gaan op een nieuwe en gunstige manier reflecteren op hun leven. Terwijl elke schrijver er heimelijk wel een zeker genoe- gen in schept als hij zijn lezers weet te overreden om net zo naar de wereld te kijken als hijzelf doet, is mijn voornaamste wens niet dat mensen het eens zijn met mijn visie op de wereld, maar dat ik ze iets in handen geef dat hen stimuleert om zichzelf moeilijke vragen te stellen. Mijn belangrijkste aandachtspunt is niet te veranderen wat mensen geloven, maar lezers te vragen om zelf na te denken over waarom ze geloven wat ze geloven. Ik nodig mensen uit mee te doen met een soort archeo- logisch graafwerk met als doel te ontdekken of hun geloofsvoorstellingen hen ervan weerhouden om het niet-weten en het lijden te omarmen en zo ja: wat ze eraan zouden kunnen doen. Ten slotte hoop ik dat het boek voor die lezers die ont- dekken dat ze nu vragen gaan stellen bij sommige dingen die ze ooit als vanzelfsprekend zagen, hen zal aanmoedigen om op zoek te gaan naar gelijkgestemde mensen die dezelfde weg bewandelen, individuen die misschien medewerkers worden in de opdracht om de nieuwe gemeenschappen te smeden waar de christe- lijke tekst vingerwijzingen voor geeft. Wat zou je willen zeggen tot de lezer die zich uitgedaagd voelt door het boek ‘Verslaafd aan God’ en zich afvraagt wat de vol- gende stap is, wanneer hij onzekerheid en twijfel met betrek- king tot geloofszaken aanvaardt als behorend bij het christe- lijk geloof? Peter: Soms hoop ik dat lezers niet overtuigd worden door wat ik zeg of dat ze het behandelen als betrekke- lijk onbelangrijk. Dan kunnen ze er namelijk op een kritische manier mee omgaan of het puur voor ont- spanning lezen. Zij die denken dat er wel iets (waarde- vols) zit in wat ik zeg, zullen ontdekken dat er een moeilijke weg voor hen ligt. Als ze deel uitmaken van een geloofsgemeenschap, moeten ze misschien een paar moeilijke vragen stellen, vragen die waarschijnlijk ervaren worden als een bedreiging voor de hele organi- satie. Een andere mogelijkheid is dat de lezer ervan overtuigd raakt dat het goed is om te beginnen met één van de contemplatieve activiteiten zoals die in het derde deel zijn genoemd. Of misschien wil hij zelfs een poging doen om een gemeenschap in het leven te roepen die mensen helpt om het mysterie, het niet weten en de onvrede te omarmen. Geen van deze dingen is gemak- kelijk en er zijn weinig modellen beschikbaar om te helpen, laat staan dat er een structuur van financiële ondersteuning voorhanden zou zijn. Dappere, toegewijde en dwaze mensen zijn nodig. Maar de dwaasheid die nodig is om werkelijk iets te proberen, zou weleens wijzer kunnen zijn dan de wijs- heid van deze wereld. Heb je plannen voor andere boeken? Peter: Ja, ik heb er een paar. Elke keer als ik schrijf denk ik dat ik alles wat ik kan zeggen heb gezegd , maar elk boek dat ik schrijf roept meer vragen op dan het beantwoordt en het onthult nieuwe wegen die leiden naar vreemde, exotische, nieuwe gebieden. Ik kan niet wachten om te zien waar dit volgende boek toe leidt. ● Noten 1 Het archimedisch punt is in de loop der eeuwen een meta- foor geworden voor het ideaal van een onbetwijfelbaar ankerpunt voor theorieën. 2 Een hermeneutische sleutel ; hermeneutiek is de studie van de interpretatie van (geschreven) teksten, in het bijzon- der van teksten op het gebied van literatuur, religie en recht.