14(2)17

Reflectie jaargang 14 nummer 2, zomer 2017 26 Elk mens heeft vier niveaus van bestaan: 1 het emotionele, 2 het spirituele, 3 het mentale en 4 het fysieke. In scholen, gezondheidszorg etc. hebben de laatste twee qua aandacht weinig te klagen in onze cultuur, maar lijken de eerste twee stiefkind. Zeker ook het emotionele, getuige de vervreem- ding van de moderne mens vaak: geen contact met zichzelf – waardoor hoog percentage burnout en zelfdoding – en nogal moeite met de ander, ook op de werkvloer. Hij/zij is in balans, als alle vier min of meer in integratie tot ontwikkeling komen. Het spirituele bestaansniveau lijkt het meest belang- rijke, namelijk als het fundament voor de groei van de drie andere niveaus. Hans Feddema Innerlijke transformatie Groei staat hier voor heling van verdrongen schaduwen en heet ook wel (de vaak door ons veronachtzaamde) innerlijke transformatie via ‘ken jezelf’ (Jezus noemt dat ‘hergeboorte’ of in yoga-termen: ‘tweede geboorte’) kortom innerlijk in balans komen met als uitkomst zelfvertrouwen en een warme blije uitstraling . Spirituali- teit komt van het Latijnse spiritus : adem/geest. Heilige Geest was eeuwenlang een begrip in Europa. Meestal met hoofdletters geschreven, al was er evenals jegens mystiek nogal eens verlegenheid inzake Pink- steren en de geest. Omdat sjamanen en witte magiërs net als Jezus ook vanuit goddelijke inspiratie opereer- den, ontnam de kerk in de middeleeuwen op het conci- lie van 869 formeel de geest aan de mens, die daardoor eeuwenlang slechts uit lichaam en ziel heette te be- staan. Later werd het wel weer ziel, lichaam en geest, maar in de achttiende en negentiende eeuw raakte de geest om andere redenen nogmaals wat uit de mode. In de twintigste eeuw wordt dat ineens weer anders en de laatste decennia is zij, behalve in een tak van weten- schap – ook aarde en materie zou geest hebben – sterk terug onder de term spiritualiteit . Dit nu bij mensen binnen maar vooral buiten de muren van de kerk. Is religie (naast een instituut met regels en hiërarchie) een soort model om het Mysterie te duiden, spirituali- teit is meer de beleving en toepassing daarvan via bezield leven en het hebben van innerlijke kracht . Toepas- sing dan vooral qua groei in onszelf op onze innerlijke reis, maar ook naar de ander en naar vrede en milieu. Vernieuwingsimpuls Spiritualiteit – vaak een vernieuwingsimpuls, zoals de benedictijnse, ignatiaanse en franciscaanse spirituali- teit of die van de Nadere Reformatie – raakt de kern van het menselijk bestaan: onze persoonlijke verhou- ding tot het Absolute, de Bron van Leven. Men is zich er vaak niet van bewust, maar Deze is aanwezig als stille kracht op de achtergrond. Een Kracht die ons veel meer draagt, subtiel leidt en doet stralen dan we denken. Zijn is in dit bewustzijn – in verwondering zonder veel oordeel/veroordeling en vooral vanuit verbinding met je Bron leven – net zo belangrijk als doen. Dit bewust- zijn, dat zich liefdevol en zonder vooroordeel op leven in het nu richt en op echte ervaring van binnen, impli- ceert behalve levenskracht of chi / qi / prana ook eenheids- bewustzijn. Dus inzien dat we deel zijn van het Al, zoals golven (mensen) deel uitmaken van de zee: de laatste dan God voorstellend. In spiritualiteit is er hoe ook een ander Gods- en mensbeeld. God is niet een almachtige ‘straffende/belonende Heer op afstand’, zoals veel mensen en theologen eeuwenlang dachten (mystici overigens niet), maar een Oer-werkelijkheid, Over de auteur Dr. Hans Feddema (1939) is cultureel antro- poloog, voorheen universitair docent aan de vu , historicus, publicist/columnist en initiatiefnemer van het Filosofisch Café Leiden . Feddema is een voormalig Neder- lands politicus, en hij was mede-oprich- ter van de Evangelische Volkspartij en van Groen Links . Feddema bleef actief in Groen Links: hij was lid van het eerste partijbestuur, stond op de landelijke kieslijst van 1994 en 1998. Tussen 1998 en 1999 was hij lid van de Provinciale Staten van Zuid-Holland voor Groen Links en De Groenen. Daarnaast is hij lid van de kerngroep van De Linker Wang , het platform voor geloof en politiek binnen Groen Links. Hans Feddema publiceert regelmatig opiniestukken in dagbladen en tijdschriften. Spiritualiteit als een meer vanuit het hart leven