14(3)17

The Ancient of Days , William Blake’s meest beroemde ontwerp (1794) Het gedicht ‘ London ’ uit Blake’s bundel Songs of Experience (1794). Reflectie jaargang ı4 nummer 3, najaar 20ı7 12 levensonderhoud en dat van zijn geliefde echtgenote Catherine heeft kunnen voorzien. Reizen deden ze niet. Hun hele leven bleven ze samen in Londen en daar maakte Blake zijn beroemde ‘ reizen naar binnen ’ die vaak hun uitgangspunt vormden in de buitenwereld. In de buiten- wereld was voldoende te doen, want Londen maakte toen een gigantische ontwikkeling door op het gebied van de wetenschap, het zakenleven en de kunst. Maar Blake zag meer. Hij was begiftigd met een buiten- gewoon sterk visionair talent. Hij was een visionair in de letterlijke betekenis van het woord. Het woord ‘ zien ’ betekent meer dan alleen de buitenkant van iets objec- tief te kunnen bekijken, analyseren en beheersen. Het betekent ‘ er doorheen zien ’, de werkelijkheid zien zoals die is. In het besef van Blake was dit de goddelijke visie, de Goddelijke Verbeelding, waarinwij kunnen delen. Volgens Blake was dat een innerlijk gebeuren dat zijn oorsprong vond in het besef dat alle mensen, de hele schepping, een gemeenschappelijke oorsprong hebben in het Goddelijke Zijn. Daar kunnen we uiterlijk van los- gescheurd zijn, maar ook dat kan worden waargenomen binnen de Goddelijke Verbeelding. In zijn visioenen ziet Blake dan hoe mensen door het rationele, analytische denken worden meegesleurd in een schijnwereld, losgescheurd van God, de natuur en van elkaar. Hij ziet hoe ze zijn vastgeketend in de kete- nen van een zinloos bestaan en alleen maar neerslach- tig en ongelukkig kunnen worden in de akelige leegte van het nihilisme. In ‘ De Reiziger in de Geest ’ 4 schrijft hij: ‘ Ik reisde door een land van mensen, een land van mannen en ook van vrouwen. En ik hoorde en zag dingen zó verschrikkelijk als nooit gekend door reizigers op deze koude planeet .’ Daarom, als Blake door de straten van Londen dwaalt, ziet hij meer dan louter objectieve voorwerpen, ook meer dan louter de verglijdende schaduwen en beelden van mensen. In het gedicht ‘ London ’, verschenen in ‘ Songs of Innocence and Experience ’ 3 schrijft hij: ‘ In iedere schreeuw van iedere mens, in iedere angstkreet van een kind, in elke stem, in elke vloek, hoor ik de door de ratio gesmede boeien .’ En, omdat hij de traditionele kerk en staat ziet als machten die de mensen in boeien slaan: ‘ De roep van de schoorsteenveger doet iedere besmookte kerk schrikken. En de zucht van de ongelukkige soldaat loopt in stromen bloed van de paleismuur .’ Gnostische inspiratie Blake heeft veel kennis van esoterische en gnostische westerse tradities. Hij bestudeert zijn leven lang de basiswetten van het leven, van de geest en de materie, zoals die beschreven staan in de werken van Plato, de neoplatonisten, de hermetici, Dante, en de Bijbel. En het is vrijwel zeker dat hij op een gegeven moment bekend is geraakt met de gnostische papyrusrol Pistis Sophia 5 uit de vierde eeuw na Chr. In deze tekst verschijnt Jezus als de Christus na zijn Verrijzenis op de Olijfberg om aan zijn discipelen het ‘ gnostische zien ’ te openbaren. Deze papyrusrol was door James Bruce in Boven-Egype ontdekt en in 1785 aan het British Museum in bewaring gegeven. Blake heeft de lezingen hierover bijgewoond ten huize van Thomas Taylor, een neoplatonist die de werken van Plato, Proclus, Plotinus e.a. in het Engels had vertaald. Het hele werk van Blake berust op hoogstaande kennis van deze tradities. Blake voelt dat hij hiermee vaste Over de auteur Ojas Th. de Ronde behaalde in 1970 zijn doc- toraal theologie aan de universiteit van Nij- megen. Daarna verbleef hij enige jaren als spiritueel zoeker in India. Na zijn terugkeer in Nederland begon hij (samen met zijn vrouw) het coaching- en counselingbureau Fenix en werd hij docent aan de Humaniversity, een interationaal centrum voor therapie en meditatie. Vandaag de dag geeft hij workshops, schrijft hij artikelen en verzorgt hij wekelijkse webradio-uitzendingen getiteld ‘De Nieuwe Mens’. url : www.denieuwemens.eu .