14(3)17

Schilderij The Spice of Life van de Ierse surrealist Jimmy Lawlor Reflectie jaargang ı4 nummer 3, najaar 20ı7 25 Gebruikte literatuur: – Gnosis: de derde component van de Europese cultuurtraditie . Onder redactie van professor Gilles Quispel; uitgever: Ankh-Hermes, 2005. – De Nag Hammadi-geschriften; een integrale vertaling van alle teksten uit de Nag Hammadi Codices en de Berlijnse Codex . Door Jacob Slavenburg en Willem Glaudemans; uitgever: VBK Media, 2004. – Pimander 18: Gnosis in de Oudheid; Nag Hammadi in con- text . Door prof. dr. Roelof van den Broek en Cis van Heer­ tum; uitgever: Uitgeverij de Rozekruis Pers, 2010. – De Geheime Leer: de synthese van wetenschap, religie en filosofie . Door Helena Petrovna Blavatsky; uitgever: Theo­ sophical University, derde druk: 2008. – Ketters en rechtgelovigen; de strijd om de ware leer in het vroege christendom . Door Elaine Pagels; uitgever: Servire, 2003. – Ganesha: kleine woordentolk der geesteswetenschappen . Door ir A.J.H. van Leeuwen e.a.; uitgever: Uitgeverij der Theosofische Vereniging in Nederland, 2012. – Mani’s lichtschat. Door Mani; uitgever: De Rozekruis Pers, 1997. H.P. Blavatsky heeft in haar geschriften deze oude wijs- heden weer naar voren gebracht. Zij het met andere woorden, maar haar zevenvoudig mensbeeld is hierop geënt. Ook de monade is terug te vinden in Abyssos , de diepte . Ook wel genoemd: de grote afgrond, of: chaos , of: de Ruimte, of: de Grote Moeder. Het Evangelie van de Waarheid, toch wel het belangrijk- ste geschrift van Valentinus, zegt in logion 38.6: De Naam van de Vader is de Zoon. Hij, de Vader, is het, die in den beginne aan Hem die naam gegeven heeft, die van hem is uitgegaan en die Hij zelf was en die Hij als zoon heeft voortgebracht. Hij heeft Hem Zijn Naam gegeven, die Hem eigen is – Hij, de Vader, aan wie alles toebehoort dat bij hem is. Hij heeft de Naam, Hij heeft de Zoon: zo is het hun (de aeonen) mogelijk, die te zien. [Etc.] Wanneer men zegt dat Christus de Naam van God is, bedoelt men dat Hij het wezen van God openbaart. Valentinus heeft een visioen gehad. In dat visioen open- baarde de Christus zich aan hem als Logos, de openba­ ring der verborgenheid, maar hij zag een nieuwgeboren kind. Dat is te zien als de geboorte van het Goddelijke in het mensenhart. Symbolisch te vergelijken met wat met kerstmis verbeeld wordt: de geboorte van het bewust- zijn van het innerlijke Licht . Je kunt zeggen dat Valentinus niet alleen een gnosticus was, maar ook een mysticus. Een mysticus ervaart de dingen innerlijk. Gnosis betekent ‘ diep innerlijk weten ’; het is als het ware de esoterische kant van een religie. Theosofie is de oude wijsheid die in de mysteriescholen aan de ingewijden werd overgedragen; de wijsheid zoals de Goden die hadden. De rol van Helena Blavatsky Theosofie is een heel oud woord. Daarop kunnen wij geen patent aanvragen. De gedachten over ontstaan en vergaan van werelden en van de mens, waar komen we vandaan en wat is onze toekomst, zijn van alle tijden. De gedachten van Valentinus werden als het ware door H.P. Blavatsky weer levend gemaakt, en daardoor zijn de Nag Hammadi-geschriften en de teksten van de Dode Zee-rollen ook veel beter begrepen. Blavatsky heeft als het ware de gnosis, althans zeker in het westen, weer toegankelijk gemaakt voor de mensheid. Als zij er niet was geweest is het nog maar de vraag of die oude geschriften in eerste instantie op waarde zouden worden geschat. Je zou haar kunnen zien als een weg­ bereider. Uiteindelijk moesten er wel tweeduizend jaar aan denken en ervaren overbrugd worden. ● Leren leven met je eigen ouderdom wordt een nieuwe uitdaging; om tot kunst te maken wat vroeger vanzelf- sprekend was: Art of Aging in plaats van Anti-Aging . ‘ De kunst van het ouder worden is met dit proces leren leven, in plaats van ertegen in te leven , ’ zegt de Duitse filosoof Wilhelm Schmidt in zijn boekje Gelatenheid: wat we winnen wanneer we ouder worden . 1 ‘ Levenskunst in de omgang met het ouder worden kan ons helpen om ons zodanig te verhouden tot de eisen die deze fase voor ons in petto heeft dat het leven mooi en aan- vaardbaar blijft – zo niet ons eigen leven in deze tijd, dan toch het leven als geheel. ’ Boek Inhetlichtvandeschaduw voorziet in een leemte Aandacht voor de spirituele aspecten van het ouder worden Aat-Lambèrt de Kwant