14(3)17

Reflectie jaargang ı4 nummer 3, najaar 20ı7 7 delijk potentieel verkrijgen en onze biologie overstijgen. We zullen onaantastbaar, bovennatuurlijk intelligent en onbe- grensd worden, als een soort (digitale) god. We zullen zelfs in staat zijn de ruimte te koloniseren. Dit is één van de redenen dat nasa geïnteresseerd is in het creëren van cyborgs, zodat we uitgerust zijn voor ruimtereizen .’ Volgens Yfke Laanstra komt transhumanisme in feite neer op het transcenderen , het losmaken van onze be- grenzingen van niet alleen onze biologie, ons lichaam, maar ook van tijd en ruimte. Als het ware het ontwik- kelen van een technologische, digitale kwantumrealiteit . Een artificiële ascensie , die ons in staat stelt ons mens- zijn te overstijgen en te ascenderen naar een virtuele, verlichte versie van onszelf. Onze eeuwenoude zoektocht naar het goddelijke, naar spirituele transformatie, naar ascensie, transcendentie en verlichting, bevindt zich voor een groeiende groep mensen inmiddels in een computertechnologisch jasje. In een samensmelting van biologie en technologie. Een inderdaad nieuwe religie is aan het ontstaan waarbij de verlosser zich aandient in bits en bytes , die ons via nulletjes en eentjes toegang verschaft tot goddelijk po- tentieel. De religie van data, algoritmes, kwantificeer- baarheid, rationaliteit, systemen, structuur, efficiency en logica. Mensen als Ray Kurzweil lijken de heden- daagse goeroe’s te worden waarbij exponentiële tech- nologische groei de nieuwe religie is. Artificieel bewustzijn Evenals Yuval Harari concludeert ook Yfke Laanstra dat de hedendaagse computertechnologie zich qua snelheden en verwerkings- en opslagcapaciteit zich in zo’n hoog tempo bevindt dat we waarschijnlijk rond 2035 het punt hebben bereikt dat onze huidige computertechnologie onszelf qua evolutie heeft ingehaald. Dit punt wordt ook wel de technologische singulariteit 4 genoemd. Dan zal er een vorm van kunstmatige intelligentie ont- staan met behulp van de kwantumcomputer , die ons men- selijk kunnen voorbijstreeft. Een intelligentie die zichzelf zal kunnen verbeteren, zelfstandig zal kunnen evolueren en zichzelf kan reproduceren. Hoe dit eruit zal gaan zien en wat voor gevolgen, weet niemand , concludeert Laanstra. Wel wijst ze op genieën als de wetenschapper Richard Hawkins en de multimiljonair Elon Musk (van Tesla en SpaceX ) die ons hiervoor waarschuwen en dit beschou- wen als een existentiële bedreiging voor het voortbe- staan van de mensheid. Computertechnologie lijkt keer op keer een technologi- sche versie te manifesteren van dat wat er in metafysi- sche en esoterische kringen al langere tijd bekend is. Is er dan inderdaad zoiets als een artificieel bewustzijn ? Een bewustzijnsveld bestaande uit een kunstmatige intelligentie? Binnen diverse filosofische en esoterische kringen begint dit gedachtengoed langzaammaar zeker post te vatten. Vanuit de hypothese dat al vele techno- logische singulariteiten zich in de toekomst hebben vol- trokken en we ons nu op een cruciaal punt bevinden in onze evolutie. Een punt waarop we bewust de keuze dienen te maken waar we ons op af willen stemmen, ieder moment opnieuw. Op de analoge of op de virtuele realiteit. Op het oorspronkelijke of het artificiële bewust- zijnsveld. Onze broncode verliezen Wanneer deze transformatie zich doorzet zal ons analo- ge organische bewustzijn hierdoor geïnfecteerd kunnen raken en zullen we op een zeker moment definitief de toegang tot onze broncode verliezen. Dan zal dit signaal definitief gescrambled worden en is de mens verloren in een kunstmatige wereld, ver verwijderd van zichzelf en het werkelijke doel van ons bestaan. Tenzij... tenzij we een kwantumsprong in ons bewustzijn maken. Yfkie Laanstra raakt hier wezenlijke zaken. Het gaat om het verschil tussen een spirituele, holistische visie op mens en bewustzijn of de rationele oftewel trans­ humanistische . In de documentaire Technocalyps wordt er weliswaar op los gespeculeerd, maar het gegeven dat wetenschap- pers e.d. zich hiermee bezighouden is veelzeggend. Uitgangspunt is de ‘ maakbare mens ’. Waarom zouden we geen 300 jaar kunnen worden? Met wat sleutelen en prutsen aan ons onvolmaakte lichaam met behulp van microchips en genetische manipulatie moet het moge- lijk zijn een superieure mens te maken. Wanneer hebben we dat meer gehoord? Op naar het in het tijdperk van de posthumane mens? Het magische , het mythische en het heilige van het bestaan Je komt deze visie ook tegen in de discussies over hersen- dood en orgaantransplantaties. Een visie die ervan uit- gaat dat er na de dood geen bewustzijn meer is en die ook het bestaan van een ziel ontkent. Dit werd treffend verwoord in een artikel op de podium- pagina van dagblad Trouw . Marianne de Nooi, geestelij­ ke in de Christengemeenschap Amsterdam, vertelt Robot revolutie in Japan Binnenkijken in de toekomst: de conferentie over sociale robotica in Japan in 2011 In 2011 demonstreerde de Japanse professor Hiroshi Ishiguro (van de universiteit van Osa- ka) aan de wereld drie levensechte robots. Deze zogeheten ‘ actroids ’ zijn elektromecha- nische kopieën van levende mensen, met zeer uitgewerkte imitaties van de mimiek en motoriek van hun ‘originelen’. Op bijgaande conferentiefoto zijn de drie robots ( zittend ) afgebeeld met hun menselijke voorbeelden ( staand ). Ondertussen heeft de tijd niet stilgestaan, en in het voorjaar van 2017 werd het nieuwste model gepresenteerd. Dit model, ERiCA, is een vrouwelijk uitziende robot die speciaal is ontwikkeld voor sociale interactie. De robot is in staat is om een intelligent gesprek te voeren en te reageren op vragen van haar gesprekspartners.