14(4)17

Reflectie jaargang ı4 nummer 4, winter 20ı7 33 voorbeelden. ‘ DeGita , Arjuna’s tweestrijd ’, is een vertaling van een Engelse uitgave met illustraties van de Indiase schrijfster Roopa Pai. De tekst is vertaald door Marja Steur en is een uitgave die de verhaallijn van de Bhagavad Gita volgt, maar dan verteld aan jonge mensen. De Engelse titel luidt dan ook: ‘ The Gita for children ’. De Bhagavad Gita is een oud Sanskriet heldendicht en maakt deel uit van het heilige boek van de hindoes, de Maha- bharata . De Mahabharata werd 5000 jaar geleden al verteld, maar werd pas zo’n 2500 jaar geleden voor het eerst opgeschreven. In de Mahabharata wordt de Grote Oorlog op het heilige veld Kuruk- shetra beschreven. Op dat slagveld, mid- den tussen de twee vijandelijke legers voeren twee vrienden een gesprek: prins Arjuna en zijn vriend Krishna. Arjuna wil niet vechten, maar Krishna spoort hem aan om dat wel te doen. Waarom is dit gesprek nu zó belangrijk dat er 700 verzen ( sloka’s ) aan gewijd worden en dit gesprek bekender is – tot op de dag van vandaag – dan het heilige boek zelf, dat uit wel 100.000 verzen bestaat? Omdat Krishna niet alleen vertelt dat Arjuna moet vechten, maar vooral ook waarom hij de strijd moet aangaan, ook al zaait hij daarmee dood en verderf en doodt hij zijn vrienden en familie. Het lijkt te gaan om de strijd tussen de good guys (de Pandava’s, inclusief Arju- na) en de bad guys (Arjuna’s neven, de Kaurava’s). Het lijkt dus een uitgemaakte zaak: de goeden winnen natuurlijk. Maar in wezen gaat het verhaal over de strijd in ons eigen hoofd. We moeten voortdurend kiezen wat goed of fout is en dikwijls is de keus niet zo zwart/wit en lijkt het niet-zo-goede makkelijker. We moeten elke dag keuzes maken, niet of we pizza eten of pasta, of een spijker- broek of een rok moeten aantrekken, maar of we ‘goed’ of ‘slecht’ zijn en wat voor fouten we maken. We denken dat de ‘goede’ keuzes te moeilijk zijn, we zoeken excuses voor onszelf om lastige taken te vermijden en vinden onszelf daarna slap. Je kunt je afvragen wat de Bhagavad Gita hiermee van doen heeft. Of die alle antwoorden op levensvragen bevat. Dat is niet zo, natuurlijk, maar wel op vele, zo is vele lezers gebleken in de jaren dat zij met de Bhagavad Gita bezig waren. De Bhagavad Gita biedt ons de kennis om een gezond leven te leiden, zowel fysiek als mentaal, en heeft een visie op de werkelijkheid van de wereld en onszelf. De Gita zegt: ‘ Wat je in werkelijkheid bent is volmaakt; jij bent het geheel .’ Aan het einde van de Bhagavad Gita is Arjuna al zijn twijfels kwijt, is zijn geest weer helder, en weet hij wat juist is om te doen. De Bhagavad Gita : het lied van God , is hier heel toegankelijk gemaakt voor een breed publiek; oud en jong. Vergeten Meesters De verborgen wijsheid van de Griekse filosofen Auteur: Linda Johnsen Uitgever: Bres/Edicola, 2017 Bij het Bres-fonds van uitgeverij Edicola verschenen twee andere bijzondere boeken, zoals ‘ De verborgen wijsheid van de Griekse filosofen ’, een heel fasci- nerend boek dat duidelijk laat zien hoe moderne westerse geleerden (tot nog maar vrij kort geleden) bijna volledig de parallellen ontkenden tussen de oude Griekse en Indiase filosofische tradities. Overeenkomsten die niet hoeven te ver- rassen, omdat sommige ervan een gevolg kunnen zijn van gedeelde culturele wor- tels diep in de Indo-Europese oudheid. DeGrieken/Romeinen endeNoord-Indiërs spraken immers verwante talen en heb- bennogal wat gemeenschappelijke goden, zoals Jupiter/ Dyaus Pitar en Uranus/ Va- runa . En de meeste Noord-Indiërs en de meeste Europeanen stammen af van de- zelfde legendarische voorvader, die in India ‘Manu’ wordt genoemd. Reden waarom Engelssprekenden ons ‘ mankind ’ noemen, wat letterlijk ‘ kinde- ren van Manu ’ zou betekenen... Geschiedvervalsing Linda Johnsen schopt in haar boek heel wat geschiedkundige heilige huisjes om- ver, zoals de opvatting dat alle ideeën dieoudeGriekenenIndiërsgemeenschap- pelijk hebben, naar India zouden zijn gebracht door Alexander de Grote. Tenslotte , zegt Johnsen, de meeste van die ideeën circuleerden al eeuwenlang in India, soms al millennia, voordat Alexan- der arriveerde. Westerse geleerden wil- den in hun enthousiasme over de Grieken graag de mogelijke implicatie omzeilen dat deze invloed niet uit Griekenland was gestroomd, maar vanuit India náár Griekenland. Zij stuitte ook op een sterk staaltje van geschiedvervalsing doordat men simpel- weg de Indiase geschiedenis herschreef. De Veda’s , de oudste teksten van de hin- doeïstische filosofie en spiritualiteit, wer- den volgens de Indiërs zelf in Noordwest- India samengesteld vóór 3100 v.Chr. Astronomische verwijzingen en beschrij- vingen van geologische gebieden in de Veda’sbevestigende traditioneledatering. Maar ene Max Müller, een negentiende- eeuwseDuitsegeleerdevanonberispelijke signatuur, verplaatste de datum gewoon naar 1200 v.Chr. Met als gevolg dat de Indiase geschiedenis radicaal gecompri- meerd moest worden om tweeduizend ontbrekende jaren te compenseren. Grote historische figuren als Boeddha en de grote hindoe yogi/filosoof Shan- karacharya werden ineens gekoppeld aan foutieve jaartallen, eeuwen later dan hun eigen traditie vermeldde. En zo kon het oude India, een veel oude- re en verfijnder cultuur, met een onon- derbroken traditie van intellectuele uit- muntendheid en spirituele voorsprong die terugging tot het vierde millennium v.Chr., aldus worden afgeschilderd als een intellectueel achterlijke negorij, waarna Griekenland, een jonge cultuur met een verwoeste geschiedenis, een enorm overtrokken rol kreeg toegekend in de ontwikkeling van de menselijke beschaving. Het is verrassend te lezen dat heden- daagse yogastudenten die Plotinus lezen direct de hogere staten van bewustzijn herkennen die hij beschreef. En dat zij punt voor punt het verband kunnen zien met de niveaus van meditatieve concen- tratie in de Indiase Yoga Soetra’s van 200 v.Chr. En toch negeren westerse geleerden juist deze passages vaak! Ze vertegenwoordigen de ‘ oosterse ver- vuiling van de zuiver Griekste traditie ’, beweerde een professor van Johnsen. En hij had gelijk: je kunt overal in het Griekse denken oosterse invloeden vinden. Ik ben benieuwd of de westerse media aandacht besteden aan deze verrassen- de ontdekking van Johnsen of dat het simpelweg genegeerd wordt omdat er nogal wat reputaties op het spel staan. Linda Johnson dook diep in de klassieke bronnen en ontdekte bewijzen voor ver- bazingwekkende overeenkomsten tussen de grootste denkers van de westerse wereld en Indiase yogi’s. In zijn voorwoord zegt Eckhart Tolle dat het een belangrijk kenmerk is van dit boek dat het duidelijk en overvloedig bewijsmateriaal laat zien van het feit dat veel Griekse wijsgeren zich bewust waren van en beïnvloed waren door de spiritu- ele leringen en praktijken van de oude culturen van Egypte en, nog belangrijker, van India. ‘ Wanneer je dit boek leest, begeef je je niet alleen op een reis terug in de tijd naar de oorsprong van onze beschaving, maar ook op een reis zonder afstanden, in de tijdloze dimensie die jij bent .’