15(2)18

Levensechte opvoering van Pinokkio door het Nationaal Ballet van Canada, in hun (succesvolle) speelseizoen 2016/2017 Reflectie jaargang ı5 nummer 2, zomer 20ı8 23 Verkeerde keuzes Hoewel Gepetto heel blij is, heeft hij toch nog één wens: Pinokkio moet een echte jongen worden. Hij realiseert zich dat dit alleen kan als Pinokkio leert, groeit, zich ontwikkelt. In gezelschap van zijn vriend Jiminy Krekel wordt hij dan ook op reis gestuurd en krijgt hij de zegen mee van zijn schepper. Maar dan beginnen de problemen pas echt goed. Pinokkio maakt een paar keer verkeerde keuzes, waardoor hij in ‘slecht’ gezel- schap terecht komt. Als hij opgesloten zit in een kooi komt de Blauwe Fee hem bevrijden. Vóór zijn vrijlating moet hij ervaren dat zijn neus langer wordt als hij tegen de Blauwe Fee liegt. Liegen is symptomatisch voor het kwaad dat Pinokkio beïnvloedt. Het kwaad, de leugen, staat vaak op ons gelaat geschreven, de lichaamstaal van iemand die bewust liegt die verraadt hem. Hoewel Jiminy Krekel Pinokkio graag wil helpen om op het rechte spoor te blijven, steken nieuwe verleidingen de kop op. Pinokkio komt terecht op Preteiland , een sym- bool van toegeeflijkheid aan ons materialisme, onze verlangens en begeerten. De gevolgen blijven niet uit: Pinokkio en al die andere jongens die daar blijven ‘hangen’ veranderen in dieren, in ezels ... En die ezel is een treffend beeld dat goed past bij de toestand waarin we als ziel gevallen zijn. De verloren zoon vergeet wie hij is, vergeet het vaderhuis, tot hij het zich weer herin- nert en teruggaat. We zijn vergeten wie we werkelijk zijn. In Een Cursus in Wonderen staat dat er een diepe slaap over Adam viel, en er wordt nergens gewag ge- maakt van zijn ontwaken. ‘ De wereld heeft nog geen alles- omvattend herontwaken of wedergeboorte beleefd .’ We heb- ben alleen de herinnering aan het verloren paradijs... Dagend inzicht Pinokkio heeft ook nog een vage herinnering aan vroe- ger, aan zijn schepper en het is vooral Jiminy die deze herinnering levend houdt. Hij realiseert zich dit vooral als hij lange oren en een staart aan het krijgen is en hij denkt dan met weemoed aan Gepetto, die hem ‘ volmaakt ’ geschapen heeft. Met dit dagend inzicht, dit ‘ zicht in ’, begint Pinokkio’s reis naar het vaderhuis, het paradijs. Ze weten van het eiland af te komen en gaan op zoek naar Gepetto, maar ontdekken dat hij weg is, op zoek naar Pinokkio . Prachtige metafoor! Wij zoeken niet alleen God, maar God zoekt ook ons. Pinokkio krijgt informatie over de verblijfplaats van Gepetto, die diep onder de zee te vinden zou zijn, in de buik van de grote walvis Monstro . De boot van Gepetto is door deze ‘grote vis’ verzwolgen. De vis, als oeroud symbool voor de verzoening van geest en materie; de zee als symbool van het onbewuste. We zullen het voorwerp van ons spirituele verlangen vinden in ons eigen onbewuste zelf. Pinokkio en Jiminy Krekel worden door dezelfde walvis verslonden, waarna een vreugdevolle hereniging kan plaatsvinden in de buik van Monstro. Hoewel ze nu her- enigd zijn beseffen ze het hachelijke van hun situatie en zinnen op mogelijkheden om te ontsnappen. De her- eniging moet in het volle daglicht en met vaste grond onder de voeten plaatsvinden. De spirituele reis eindigt niet als wij opnieuw in contact komen met onze spirituele diepten in dromen, gebed of meditatie. Waar het om gaat is om ons spiritueel ont- waakt bewustzijn in het hier en nu te beleven. Pinokkio bedenkt een plan, offert zich op om zijn vader te redden, verdrinkt ogenschijnlijk maar wordt door de Blauwe Fee weer tot leven gewekt en vervult zo zijn op- dracht: hij komt terug in het leven als een echte jongen. Pijnlijke keuzes Het sprookje kennen we allemaal, maar wie heeft er vroeger ooit bij stilgestaan dat het verhaal vol metafo- ren en symbolieken zit? Pinokkio dreigt te verdrinken, een metafoor voor de crisis waarin we terechtkomen als we niet goed voor onszelf zorgen. Goed voor jezelf zorgen is in de optiek van het materialisme het verblijf op het Preteiland; ‘ Haal uit het leven wat erin zit .’ Wie pogingen doet daar juist vanaf te komen, wordt wat meewarig bejegend. Toch is dat het levensdoel dat wij allen gemeen hebben: het oneindige eindig te ma- ken, spirituele eigenschappen tot individuele uitdruk- king te brengen... Zorgen voor jezelf. Het mag dan zo zijn dat we beschik- ken over een zelfgenezend vermogen, en toegang heb- ben tot onze innerlijke arts; maar daar toegang toe krijgen heeft wel alles te maken met ‘zorg’ voor jezelf. Zorgen voor jezelf, zorgen voor je ziel, betekent ook: luisteren naar de roep van de ziel, van onze individuali- teit die zich verder wil ontwikkelen en wil groeien, maar die in dat streven wordt tegengewerkt door onze persoonlijkheid. Het is deze individualiteit (Jiminy Krekel!), waarnaar