15(2)18

BOEK bespreking Reflectie jaargang ı5 nummer 2, zomer 20ı8 26 Jezus, een mensenleven Een geschiedenis van een mens onder de mensen Auteur: Dr. Cees den Heyer Uitgever: Van Warven, 2018 ‘ Jezus was geen godenzoon en al helemaal geen God .’ Dat is de opmerkelijke (hoe- wel) conclusie van de gereformeerde theoloog Cees den Heyer. Als de nu 75-jarige theoloog dit in 1988 had geroepen zou hij nog meer over zich heen gekregen hebben dan over zijn ont- kenning van de verzoeningsleer. En dát als gereformeerd hoogleraar Nieuwe Testament en Bijbelse Theologie aan de Theologische Universiteit Kampen. In zijn boek ‘ Verzoening ’ (1997) conclu- deerde hij al dat er geen bijbelse gronden zijn voor het dogma van de verzoenings- leer. De kerkelijke rel die toen ontstond was uiteindelijk de reden om de gere- formeerde kerk vaarwel te zeggen en in de roerige geschiedenis van deze kerk was hij niet de eerste... Denk aan Harry Kuitert die verweten werd de gerefor- meerde kerk af te breken. En nog kun je als theoloog binnen de PKN, waarin deze kerk opging, nog steeds niet alles zeggen. Als docent Bijbelse Theologie aan het Doopsgezind Seminarium in Amsterdam kan hij in ieder geval zijn vrijzinnige ei zonder rellen kwijt en kan daar in alle rust zijn cursus Beelden van Jezus geven. Vandaag de dag is het nauwelijks schok- kend meer Jezus te ‘ ontgoddelijken ’ en is er weinig ophef over zijn ontkenning van de heiligheid van Jezus. Het is al vele jaren duidelijk: de voorma- lige hoogleraar heeft de dogmatische leer rondom Jezus afgezworen. In zijn nieuwe boek wil hij op minutieuze wijze (soms té) de vele gezichten van Jezus beschrijven. In het ruim 600 pagina’s tellende boek gaat hij er velen langs: van de bronnen die iets over de man van Nazareth vertellen, via de dogma’s die daarop ontstonden naar vrijzinnige Alle boekbesprekingen zijn geschreven door Aat-Lambèrt de Kwant, tenzij anders vermeld. theologen die het oude Jezusbeeld aan stukken braken. De centrale vraag die Den Heyer (in maar liefst 43 hoofdstukken) wil beantwoorden luidt: hoe heeft het beeld van Jezus zich ontwikkeld in de 2000 jaar na zijn geboor- te? Hij beschrijft de vele gezichten die Jezus in de loop van de geschiedenis gekregen heeft. Voor Den Heyer is Jezus uiteindelijk een mens van vlees en bloed, een mens onder de mensen, die door zijn doen en laten de aandacht trok, een cha- rismatische persoonlijkheid die indruk maakte op zijn tijdgenoten en volgelingen. Behalve de hoofdstukken over het chris- logische dogma van de eerste eeuwen en die over de moderne ontwikkelingen van de laatste eeuwen, beschrijft Den Heyer uitvoerig de (kerk)geschiedenis van de Middeleeuwen. Sommigen vinden dat hij hiermee te veel zijpaden bewan- delt waardoor de rode draad wat uit het zicht raakt, maar mij stoorde het geens- zins en ik stak er veel van op. Als ex-(bevindelijk)-gereformeerde met enkele jaren studie Levensbeschouwing heb ik dit magnus opus eigenlijk op het spreekwoordelijke puntje van mijn stoel gelezen, vooral omdat Den Heyer de gave heeft in toegankelijke taal ingewik- kelde dingen uit te leggen en in verband Noot annex literatuurverwijzing 1 Thomas Moore, De ziel kent geen leeftijd ; over ouder worden, melancholie, spirituele groei, seks en nalatenschap . Ankh-Hermes, 2018. dat je betrokken bent en door deze diepgewortelde, betrokken deelname krijgt je leven een doel en zin – twee geschenken van de ziel. Nu is ouder worden een vreugdevolle ervaring, omdat je in openheid wilt leren en ervaren, terwijl je de zaden van jezelf voelt ontkiemen en opbloeien en je leven zich verder ontwikkelt .’ 1 Nu stem ik mij af op wat muziek eigenlijk wil zeggen en probeer over de schouders van de componist te kijken naar wat hem dreef, naar zijn verdriet, zijn wanhoop, zijn vreugde. Muziek geeft mij toegang tot mijn ziel en ik schaf daar- om ook een piano aan. Zorgen voor mijzelf, zorgen voor dat innerlijke kind, dat ook gehoord wil worden. Ik realiseer mij dat ik ondanks alle kennis en boekenwijs- heid nu pas echt toekom aan de zorg voor mijn ziel en dat er nogal wat Jiminy Krekels zijn geweest die mij waarschuwden. In het in een herziene versie verschenen boek ‘ De gouden sleutel tot het oplossen van levensproblemen ’ reikt Omraam Mikhaël Aïvanhov ons een gouden sleutel aan die het mogelijk maakt deuren te openen om veel problemen op te lossen, die van onszelf èn die van de maatschappij. Toch moeten we ons geen illusies maken, want niets is zo inspirerend als dit werk aan jezelf, maar tegelijker- tijd vraagt niets zoveel tijd en moeite. Weggaan van het Preteiland is één ding, maar de weg naar huis terugvinden is moeilijker. Dat dit niet bepaald gemakkelijk is, wordt wel duidelijk in de parabel van de verloren zoon; hij moest heel wat doormaken voordat hij zich in de armen van zijn vader kon sluiten. Er zijn vele levens nodig om tot het inzicht te komen dat we vergeten zijn wie we zijn. Soms is er in een leven sprake van een complete zonsverduiste- ring. Tot in een volgend leven het licht doorbreekt dat onze geest verlicht. Wie nu bezig is met bewustwording zal daarvan vroeg of laat de vruchten mogen plukken: dan daagt het licht of zoals Een Cursus in Wonderen zegt: ‘ Het licht is gekomen, jij bent genezen en jij kunt genezen. Het licht is gekomen, jij bent verlost en je kunt verlossen. Jij bent vrede en je brengt vrede mee, waar je ook gaat. Duisternis, onrust en dood zijn verdwenen. Het licht is gekomen .’ ●