Reflectie2(3&4).vp

Aanvulling op Paul van Oyens oproep: EN VERLAAT DE LEERMEESTER OP TIJD! Reinout Koperdraat (volgeling/afvallige) Paul van Oyen riep de lezers van Reflectie op om snel een leermeester te zoeken, een “coach”, om spiritueel te groeien. Zo snel mogelijk zelfs! En de redactie van Reflectie riep haar lezers op om hierop eens vrij te reageren. Oké dan: ik ben het geheel eens met Van Oyens oproep. Om drie redenen. 1 — Van Oyens oproep weerspiegelt de werkelijkheid: velen zoeken en vinden leermeesters, nu en in alle tijden. Met de ondergang van de meeste traditionele mysteriescholen en de aderverkalking van de meeste kerkgenootschappen tot holle machtsinstituten, zijn moderne mensen veelal aangewezen op een heel scala van (uit India weggelopen) Oosterse guru’s en/of een bonte verzameling kenners en zieners via cursussen, workshops, satsanga’s, stiltepodia etc. – op de markt van New Age valt altijd wel wat te halen dat smaakt, waar iets te genie- ten valt. Het ligt bovendien binnen handbereik: het zijn wisse- lende, niet-verplichtende verbanden waaraan je je niet levens- lang hoeft te committeren en waar je altijd wel wat van op- steekt, al is het maar een kort high-gevoel. Mensen zoeken en vinden dus leermeesters, zodra ze dat zelf willen. Altijd. Hoe dan ook. Voor kort of voor lang. 2 — Ik ben het ook eens met Paul van Oyen, omdat hij mijn leermeester is – en was. Nou verschijn ik de laatste jaren heel vaak niet meer in zijn les, wat mij steevast op de verwensing “afvallige!” komt te staan. Maar àls ik dan van tijd tot tijd weer naar Pauls woorden luister, kloppen deze voor mij altijd. Ik kan er nooit een speld tussen krijgen. Ook aan zijn desge- vraagd persoonlijke adviezen valt niet te ontkomen, want deze genieten een hoog praktisch “niet lullen, maar lopen”-gehalte, als u begrijpt wat ik bedoel. Voor de meeste zoekenden en twijfelaars namelijk komt de eerste stap uit de persoonlijke puree meestal hierop neer: kom tot rust, span je gericht in, leer goede impulsen herkennen, volg deze en… hou op met mek- keren. En mediteer. Riskant kort samengevat vormt dit meest- al de sfeer van Van Oyens goede raad – meestal ook wat gejaagd uitgesproken. En je krijgt het gevoel, dat je eigen spreektijd altijd snel om is. Algemener staan zijn groepsbij- eenkomsten in het teken van zijn eeuwige wekroep: doe wat je wilt, je bent geheel vrij, maar ik ga slechts voor de hoofdprijs: Zelfrealisatie. Wie met mij wil meedoen: van harte. Kom er bij. En mediteer, of bid - beide zijn eigenlijk hetzelfde. Weinig volgelingen van Van Oyen kunnen een openlijk “ja maar…” uit hun mond krijgen. Degenen die er echt een keer genoeg van krijgen, (al dan niet schaakmat gezet) verdwijnen stil, hooguit wat geheimzinnige geruchten achterlatend. Maar ik krijg er nooit genoeg van, binnen mijn lagere aanwezigheids- frequentie. Wat mijn leermeester zegt, is namelijk waar. 3 — Een zowel historische als universele oorzaak die het vol- gen van een leermeester rechtvaardigt, ligt in de noodzaak van het doorgeven van kennis vanuit de traditionele wijsheidstradi- ties. Deze duizenden jaren oude kennis, dit beproefde weten en deze doorleefde ervaring kun je niet allemaal zelf bedenken. Lees de geschriften, zegt dus een goede guru. Het is inderdaad precies als met een topsporter die samengebalde kennis en erva- ring van een coach geniet, of als een yogaleerling met diens in- structeur, of… een timmerman of dakdekker die altijd eerst onder een voorman werkt. Overigens is Paul van Oyen in het geheel geen guru, maar “een agent van de guru”, zoals hij dat zelf altijd zegt (nl. van ZH Shankaracarya Bharati Tirtha te Shringeri, Zuid-India, met wie ook persoonlijke / spirituele banden bestaan). De redactie van dit blad vraagt haar lezers ook wat een spi- ritueel leraar eigenlijk is. Voor mij: een spannende verteller, die de oude kennis aanstekelijk doorgeeft, in gelijkenissen spreekt, geen enkele leerling afwijst, jou leert om vanuit jezelf te spreken en te handelen, jou zelfzuchtige trots en cynisme af- leert en jou nederigheid, mededogen en compassie aanleert. En: dat het verbeteren van jezelf en van de wereld geen tegen- stelling is. Je moet ook in de modder kunnen staan. Ook je stem durven verheffen tegen onrecht. Dat deed Jezus ook. Een ware leermeester herken je heel snel aan de klank van zijn / haar stem. Ook dat moet je leren. Steeds vaker verraadt de klank dan zelf of er waarheid gesproken wordt, of de leer- meester echt betrokken is. Maar… er is één giga-probleem met ware leermeesters. Zijn trouwste volgelingen zetten hem vast, vroeg of laat. Door lekker achterover te leunen en high te wezen van zijn vertel- sels. Een shot op het wekelijks ingeplande avondje spirituali- teit – beoefend als een “hobby”, tussen de dagelijkse trek- kracht van de doorgedraaide, gek geworden consumptiemaat- schappij waarin de economie van het grootkapitaal regeert. Of door als een stelletje sukkels in te slapen (zoals in de Hof van Olijven) als ze alert moeten zijn. Door eeuwig ja te knikken, in plaats van kritisch en tegendraads te zijn. Door geen vragen meer te stellen, of alleen nog retorische. Dat nekt de ware leer- meester, vroeg of laat. Als het goed is, waarschuwt hij daarte- gen – zoals Jezus, maar ook bijvoorbeeld recentere groten als Gurdjieff/Ouspensky, Krishnamurti en Bhagwan (Osho) deden (en ook oude religieus getinte anarchisten) - met sterk wisse- lend resultaat. Volgelingen neigen naar blindheid, doofheid en stomheid onder de hoede van goede leermeesters. In hun ein- deloze braafheid zaaien zij vaak zelf onderhuids het gif dat de leraar fataal kan worden. Het begint met één kleine bijgedachte, het eindigt met botte strijd om de machtsverhoudingen. Ik weet toevallig dat Paul van Oyen hiervan ook zelf persoonlijk het slachtoffer werd, op meerdere manieren zelfs. Ik heb het allemaal van dichtbij meegemaakt. Dat is de tragiek. Je kunt ‘m dan hooguit nog proberen te beschermen, te on- dersteunen. Met kleine, wisselende groepjes sloeg hij een nieuwe weg in. Maar het is dan vooral tijd om op te staan. Want een echte leermeester kan jou niet leren om “je eigen innerlijke leermeester te zijn”, zoals in Reflectie gesuggereerd wordt. Dat is nou juist wat je alleen maar zelf kunt, of niet kunt. (Het is geen trucje.) Een leermeester kan alleen maar zijn winkel sluiten. Zijn beweging zelf opheffen. Alles loslaten. Vandaar mijn aanvulling op Paul van Oyens oproep: verlaat de leermeester op tijd. Anders neem je ‘m gevangen en dan gaat hij dood. Heb ‘m lief, eer hem… door tijdig te gaan. Door een “afvallige” te worden. Maar altijd vrienden te blijven. En de zaak zelf op te nemen. Inderdaad: zo snel mogelijk..! || 6 Reflectie 2(3&4), december 2005