Reflectie 6(2).vp

door de mens zelf; en de overmaat is dat wat precies in ‘maat’ voortvloeit uit die handelingen (daad). Een uiterste aan kwaad is vanzelfsprekend niet iets goeds, maar zo kan eveneens een overdaad aan het ‘goede’ destructieve gevolgen hebben. Goed en kwaad blijken op onze wereld en in onze bele- vingswereld erg relatief en open voor vele interpretaties en duidingen. Er zijn verschillen waar ieder ‘weet’ waar goed en kwaad in de wereld plaatsvinden en hoe men daarop dient te reageren. Dat Weten is de plaats van de ziel of het geweten, die we dikwijls plaatsen in het “Hart” van de mens. Hoe komen we tot een samenspraak met onze ziel? Hoe weten wij van die innerlijke moraal waaraan ieder op deze we- reld dezelfde interpretatie en duiding zou moeten geven? Een mogelijk antwoord kunnen we vinden op de verticale legger van het kruis, die ons in andere zin iets vertelt over goed en kwaad. En wel, dat de basis (beneden) van deze leg- ger de stof is en de onwetendheid ( het niet-weten door slechts zintuiglijke en wereldse waarneming); de top het andere uiter- ste, ofwel het Goddelijke Weten en Zijn ‘Wetendheid’. Net zoals op de horizontale legger zien we op de verticale legger het principe van een lijn met twee uitersten en daartus- sen een spanningsveld. Beide velden bevinden zich in de men- selijke belevingswereld, zij het bewust of onbewust, en de mate van bewustzijn bepaalt of een mens het spanningsveld tot een harmonie kan brengen (door matigheid). Al naar ge- lang een mens dichter bij de Bron komt, neemt zijn Weten toe, of hoe meer kennis van zichzelf, temeer komt de mens tot zijn Bron, en tot Het Weten. Goed en kwaad huizen op de verticale legger dus niet zo- zeer in de dimensie van de moraal, maar in het gebied van de simpele consequentie die volgt, als men niet richting de Bron beweegt en niet-wetend blijft. Hoe dichter een mens dan zijn ziel nadert en deze als zie- lenbewustzijn de rode draad vormt voor het leven, des te gro- ter de invloed van de ziel op de innerlijke besluitvorming van het geweten, en hoe meer men naar de Bron beweegt op de verticale legger. Dat te meer, en niet op de laatste plaats, om- dat de ziel de aanschouwer is van het leven, de ‘stille getuige’ in de mens die zijn situatie, zijn denken, voelen en handelen kan bezien, zonder zich er direct mee te identificeren. Daar waar beide leggers samenkomen bestaat het Heilige Nu. Dat Heilige Nu is de toestand waarin de leggers in het mo- mentele terechtkomen, en er in de mens de ervaring is van het Goddelijke Weten (vertikaal) en deze Kennis gedemonstreerd kan worden in onze relatieve en dualistische wereld van de moraal (horizontale legger). De ziel als het brandpunt van bei- de leggers vertelt ons daarom dat dit bewustzijn de functie is van ieder mens: het Goddelijke in de wereld te brengen! Een demonstratie van het bovenstaande werd gegeven door Jezus Christus, Die zijn leerlingen in andere bewoording- en dat principe duidelijk wilde maken. De tekst “Neem op uw kruis” kan zijn betekenis krijgen in de synthese tussen die leggers, waardoor men als mens wordt aang- estuurd om zijn verantwoordelijkheid te nemen voor het wegne- men van de onwetendheid in zichzelf en daarmee in de wereld. Onwetendheid wegnemen is het oplossen van het menselijk lijden, wat betekent dat men door bewustzijn van de verticale legger (in zichzelf) kennis kan nemen van het Goddelijke en dat zulks impliciet een verandering van moraal teweegbrengt; een balans op de horizontale legger. Over de verticale legger kunnen we ook zeggen dat hoe meer de mens in zijn “Hart” (ziel) aspireert naar het Goddelijke (Weten), hoe meer het Goddelijke tot die mens komt (Heilige Geest). Deze invloed van de Heilige Geest in de mens leidt tot een helder inzicht, dat vanzelfsprekend alle horizontale of relatieve dualiteit doet samenkomen. Dat betekent niet dat de dualisti- sche en relatieve wereld zouden verdwijnen, want dat zou de fysieke dood inhouden. Wel betekent het, dat de relatieve in- vloed op die mens is afgenomen en balans en harmonie in het leven gaan ontstaan. Dus geen statische eenheid, maar een le- vende, dynamische en werkzame harmonie ontstaat, zoals een wijs man ooit zei: “Werk niet voor moraal, werk naar God, Deze zal je moraal schenken”. Een prachtige uitspraak die de hier gegeven benadering van het crucifix samenbalt. De nagel die de beide leggers verenigt en fixeert, is de ‘as’ waarom ons wezen zou moeten draaien. De as houdt het mid- den tussen, niet alleen goed en kwaad, maar tussen alle moge- lijkheden van extreem handelen, voortkomend uit de paren van dualiteit. Natuurlijk is het niet de dualiteit die in extremen vervalt, want de natuur der extremen zorgt voor een perfecte en voort- durende balans in zichzelf. Nee, het gaat hier over de mens, die in zijn belevingswereld en keuzes, kan uitmonden in situa- ties van extremen. Wanneer we de mens Jezus Christus, als corpus aan het kruis beschouwen, zien we binnen deze benadering van het cru- cifix, dat het hart (de ziel) van Jezus, op de plaats van de nagel verschijnt, of ter hoogte van die nagel. Met ledematen, lichaam en hoofd, laat Jezus de synthese zien van de totale mens op het kruis van extremen, en hoe men deze kan verenigen. Zoals door sommigen toen en nu, het kruis en de kruisiging wordt gezien als een zwakte, omdat overgave en offer een ver- lies betekenen, zo kunnen we dit proces van aanvaarding en onthechting juist beschouwen als de Weg naar de uiteindelijke bevrijding van het kruis, waaraan wij allen hangen, zolang wij onszelf niet hebben bevrijd van de gebondenheid aan de extre- men in onze natuur, zo dikwijls vertaald als ‘goed en kwaad’ in onze menselijke wereld. Wat is dan het verschil tussen Jezus Christus en de niet in- zichtelijke mens in dit voorbeeld? Jezus Christus koos bewust voor zijn eigen bevrijding en liet daarmee tevens zien wat anderen ook kunnen. Maar de mens laat doorgaans zijn lot afhangen van de omstandigheden, is slachtoffer, of beter gezegd, maakt zich slachtoffer van deze wereld van tijd en ruimte (dualiteit), terwijl het kruis roept: “Kom en neem mij op” ….. en verenig uzelf in dit symbool, om te leven in het Leven van God. ||