Reflectie 6(3) herfst 09.vp

De Relatie Mens-God (Dl 1 ) Anita Hoevenaars In deze serie verdiep ik me in de relatie mens-God. Omdat wij uit God voortgekomen zijn, altijd in God bestaan en volledig in God zullen terugkeren, is deze relatie de belangrijkste. Het is de basis van waaruit wij leven als mens. Onze relatie met God be- paalt wie wij als mens zijn. Of we nu wel of niet in het goddelijke geloven, wat we denken over God en hoe we het goddelijke ook ervaren, dit zien we altijd terug in ons menselijke denken, voelen en handelen. In dit eerste artikel ga ik in op het beeld dat wij hebben van God en onszelf als mens. Spiritueel en psychologisch Wij mensen zijn spirituele en psychologische wezens. We zijn spirituele wezens, omdat we voortkomen uit de Goddelijke, Liefdevolle Bron en in elke cel van ons lichaam huist Goddelijk Bewustzijn en Liefde. Onze ziel en geest hebben eeuwig leven, omdat zij direct met God verbonden zijn. Door de vele (fysieke) levens heen drukt onze ziel zich uit in tal van persoonlijkheden om zo ervaring op te doen en zichzelf te leren kennen. We zijn psychologische wezens, omdat we onszelf ervaren door middel van persoonlijke gedachten, gevoelens en hande- lingen. Onze ziel drukt zichzelf uit in een menselijk individu en alle ervaringen van onszelf als zijnde die persoon, betreffen de psychologie. Hiermee verbind ik de psychologie direct met onze ziel en onze andere levens. Ons huidige leven is er een van een lange reeks en al die levens zijn direct met elkaar ver- bonden en vertegenwoordigen een lang menselijk leven, uitge- drukt in verschillende levens. Willen we onszelf op menselijk en goddelijk niveau begrijpen, dan is het nodig om onze hele cyclus als mens(heid) te omarmen. Zoals je in tijden van re- flectie en bezinning je hele huidige leven beschouwt om dich- ter bij jezelf te komen. Omdat wij tegelijk een menselijk en een Goddelijk wezen zijn, zijn we tegelijk psychologisch en spiritueel. Het is mijn passie om die twee invalshoeken met elkaar te verbinden, om- dat inzicht op beide niveaus ons dieper brengt. Zo ontstaat er o.a. inzicht in de mechanismen die zich afspelen in de relatie mens-God. Inzicht hierin geeft ons de kans om deze relatie te bevrijden en uit te zuiveren van onwaarheden, belastende ideeën en emoties en dieper door te dringen in de waarheid. Een waarheid die steeds weer nieuwe dieptes zal ontvouwen in ons en die tegelijk een mysterie blijft. Het Goddelijke is onein- dig diep en onze relatie hiermee bepaalt hoe open en direct we deze diepten ervaren en integreren in ons menszijn. Niet alleen in speciaal daarvoor bestemde ruimtes en ontmoetingen, maar (vooral) in het gewone leven van alledag. Mens-Godsbeeld Om de relatie mens-God werkelijk te begrijpen en dieper te doorgronden, is het belangrijk om ons eigen mensbeeld en Godsbeeld helder te zien. In het christendom zien we meestal een mensbeeld dat gebaseerd is op zondebesef. De mens is zondig en leeft vanuit een schuldgevoel en met de druk boete te moeten doen. Alhoewel dit beeld tegenwoordig veel minder actief uitgedragen wordt en vaak als verouderd wordt gezien, zit dit zondebesef met haar schuld diep in ons verankerd. Te- genover dit mensbeeld staat een godsbeeld dat een oordelende en straffende god aan ons toont. Hij is degene die oordeelt over onze zonden en wel of niet vergeeft. Deze god staat buiten zijn aardse schepping en is wezenlijk van ons gescheiden. Het is onmogelijk voor ons als zondige mens om ooit met deze god een te zijn. We kunnen niet aan onze zondigheid ontsnappen, omdat die in ons menszijn is verankerd. Een vrij hopeloze situa- tie dus, als het gaat over zoeken naar een liefdevolle en innig verbonden relatie mens-God. Dat Jezus onze zonden op zich neemt en ons zo bevrijdt, is dan een idee over Jezus dat een weg opent om uit de hopeloze impasse te komen van ons zondig zijn. De bevrijding hiervan ligt buiten onszelf in Jezus de Chris- tus en door hem te volgen opent zich een weg naar God. Deze structuur zien we ook terug in godsdiensten waarbij de geestelijken voor ons mensen de weg naar God zijn. De geestelijken die blijkbaar wel direct contact met Jezus en/of God kunnen hebben; en wij als mensen zijn dus van hen af- hankelijk. Dit is de traditie waar we al lang in vertoeven en die steeds meer om vernieuwing vraagt. Ongetwijfeld heeft deze manier van kijken ons in het verleden gediend. Het idee van een zon- dige mens en Jezus als de verlosser was een concept waardoor we een antwoord hadden op het feit waarom we als mens niet in liefde en harmonie leefden en er was een weg om daaraan te ontsnappen. De schaduwkanten van deze denkwijze heeft op haar beurt weer veel disharmonie en liefdeloos gedrag teweeg gebracht. Levend vanuit angst en de macht buiten onszelf leg- gen ,bij de geestelijken, heeft allerlei vormen van machtsmis- bruik met zich meegebracht. Onderdrukking, (psychisch en fysiek) geweld, seksueel misbruik, etc. Hoe meer we ons be- vrijden van dit mens-godsbeeld hoe dieper we in de beerput kunnen kijken van deze schaduwkanten. Psychologie van mens-Godsbeeld Als we psychologisch naar dit mens-godsbeeld kijken, dan zien we hetzelfde als wat we in kinderen zien gebeuren die geen geborgenheid en liefde ervaren bij hun ouders. Daar waar we als kind die liefdevolle geborgenheid niet ervaren, is de angst en de pijn hiervan zo groot dat we ons hiervoor af- sluiten. Tegelijk zijn we qua bewustzijn nog niet ontwikkeld genoeg om te begrijpen wat er zich afspeelt in de ouders en tussen hen en ons. We kunnen niet overzien waarom onze ou- ders die liefde niet bieden. Bovendien zijn we fysiek en emoti- oneel enorm afhankelijk van hen. Deze afhankelijkheid heeft tot gevolg dat we onze ouders eren en trouw zijn, ook als ze geen liefde geven. De angst die we voelen als we onder ogen zien dat onze ouders niet perfect liefdevol zijn, is te groot voor een jong kind. Omdat we de niet-liefde van onze ouders als kind niet kunnen begrijpen en onze afhankelijkheid het nodig