Reflectie 6(4) winter 2009.vp

De boom des levens is daarom een tekening die laat zien hoe de creatie (Genesis) tot stand kwam (en komt!), hoe de “wate- ren worden gescheiden”. Want de “wateren boven is de god- delijke driehoek en de wateren beneden de andere zeven ema- naties”. Er wordt in verteld dat er een mogelijkheid is om het god- delijke te ontdekken en dat er een weg is om te bewandelen; een weg van Kennis (verhaal van de uittocht in Exodus). En bovenal is het een complete puzzel, waarin de mens zichzelf (microkosmos), het universum (macrokosmos) en het goddelijke kan waarnemen en ervaren Het wordt daarom ook wel de meest complete esoterische filosofie genoemd; alle aspecten van het bestaan worden niet alleen bij naam genoemd en uitgelegd, maar tevens overzich- telijk en werkbaar gemaakt in een universeel diagram (zie illustratie). Door het universele karakter van de boom des levens is het mogelijk het te gebruiken en toe te passen in elke traditie en godsdienst: de boom des levens drukt namelijk geen exclusivi- teit en ‘apartheid’ uit, maar is een diagram met een universele uitleg over God, creatie, universum en mens. Het diagram ontleent dit karakter mede aan de manier waarop het tot stand is gekomen; een universele leer, die geen culturele autoriteit in zich meedraagt (zelfs geen Joodse). Tevens kent men deze boom als de Jacobsladder, bekend door de droom van aartsvader Jacob, die slapende met zijn hoofd op een steen, een schare engelen zag opstijgen en neer- dalen op een ladder. Hij zag de ladder van involutie en evolu- tie; hij zag als het ware de boom des levens. Een vloeiende beweging die van boven naar beneden gaat en die verklaart dat de werelden voortdurend onderhevig zijn en onder invloed staan van de goddelijke natuur. Hoe kan het an- ders, want we hebben net beweerd dat God zich in zijn volheid uitdrukt en uitstort in de creatie. Ten slotte: de boom des leven of “etz chayim” is eigenlijk een omgekeerde boom, met zijn wortels in de lucht, die de “Drie Negatieve Sluiers” zijn; de stam is de middelste pilaar; de paden tussen de emanaties (of Sephiroth) de takken; en Malkuth is de vrucht. De vrucht is het herkenbare product van de boom. “Aan de vrucht herkent men de boom”; en zo is dat wat een mens in zichzelf en in de wereld voortbrengt het product van zijn eigen “boom”. ¹) Voor deel 1 zie Reflectie Nr.3, jrg. 6, Herfst 2009. * * * Kerstalletje in een voortuin van een huis ergens in Overijssel - foto : Rudolf Smit