Reflectie 6(4) winter 2009.vp

Van Franks Partner Evalidja: De Laatste Jaren Bijna een maand voor de dag dat Frank ons verliet, hielp hij mij toen ik een van mijn liedjes zong, ter gelegenheid van het hertrouwen van mijn zwager in de Achterhoek. Voor de melo- die zou ik improviseren en dat lukte prima … mede dankzij Franks ondersteuning. Een van de vele liedjes is het volgende. Het is nu allemaal zo toepasselijk! Franks heengaan is voor ons allemaal totaal onverwacht gekomen. Zijn laatste tien da- gen op aarde, in ziekenhuis de ‘Gelderse Vallei ’ leken in het begin, zoals ik gekscherend tegen hem zei, op een algehele restauratie, omdat het soms eerst echt slecht moet gaan, wil het goed komen. Eigenlijk hadden Frank en ik voor die periode een reis naar de Harz gepland, waar wij van de natuur, rust en stilte zouden gaan genieten. In plaats van die rustperiode is het een strijd ge- worden rond zijn hart, om leven hier of aan de andere kant. Tij- dens de eerste week in het ziekenhuis werd van alles onder- zocht, maar was zijn gezondheidssituatie toch vrij stabiel. Toen erover de toestand van zijn hart gepraat werd, merkte Frank op een groot hart te hebben. Ik kan dat voluit beamen; hij kon moeilijk ‘nee’ zeggen, zeker als het kerkelijke zaken betrof. Maandag 19 oktober veranderde zijn situatie en moesten wij met spoed naar het ziekenhuis voor een gesprek met de inter- nist. Frank had een maagbloeding gehad. ’s Middags kwam hij helemaal bij, herkende ons na een poosje weer, maakte zelfs grapjes. Kortom aan het eind van de dag leek hij de oude weer te zijn. Het is een laatste opbloeien geworden; de volgende och- tend is hij gestorven, geroepen tot dat ‘hogere leven’. Ruim een jaar eerder, tijdens onze vakantie op Kreta, werd duidelijk dat Frank een nieuw begin wilde. Hij vertelde mij het een en ander over zijn eerste jaren met Karen, over de boeken die hen toen inspireerden en over hun contacten met de Theoso- fische Vereniging en met de Onzichtbare Wereld. Dat laatste wilde hij vanaf zijn 75 weer wat oppakken en tevens de orgel- begeleiding in het Arnhemse kerkje gaan verzorgen. In die tijd keken we ook uit naar onze woestijnreis (okto- ber 2008). Het zou voor Frank tevens een kennismaking wor- den met mijn ‘dansfamilie’ . Het waren de “Nieuwe tijden, om je te bevrijden; van oude boeien, verder te groeien. Heb je zin, in een nieuw begin …” Met onze woestijnreis gingen we “nieuwe wegen, wat een zegen: nieuwe ontmoetingen en be- groetingen.” Ik zie ons in onze groep nog lopen, met de zeven Bedoeïenen en hun kamelen. De eerste dag vochten we met een woestijnstorm, die gelukkig ophield toen het nacht werd. Het is echt een wonder te kunnen slapen onder de sterrenhe- mel en midden in de nacht wakker te worden onder die hemel- koepel, diepe stilte te ervaren. Tijdens het lopen, 2 dagen voor de heen- en 3 dagen voor de terugtocht, behouden we meestal die stilte. Vijf dagen lang zijn we in een oase. Er zijn enkele palmbomen en verder de grote bedoeïenentent waar we soms eten en waar we onze sessies hebben. Aan de hand van oefe- ningen van Hazrat Inayat Khan werken wij dagelijks met de elementen. Speciale ademhalingen horen er ook bij, evenals onze dansen, waarbij we mantra’s en liederen uit diverse spiri- tuele tradities zingen. ’s Middags na vieren volgen stukjes be- leving. Van het water: in gescheiden groepen gaan we ons wassen bij de waterput (verrukkelijk !); van de aarde : het el- kaar begraven in het zand, waarbij Frank – zo vertelde hij later – een stukje stervensproces onderging (zonder droefheid). We vormden negen dagen lang een grote familie met de Bedoeïenen die voor ons en onze bagage zorgden en ons altijd in de gaten hielden. ’s Avonds na de couscous, vertelden zij met veel humor over hun eenvoudige leven en deelden met ons hun muziek, zang en dans. De weidsheid, zuiverheid, stilte en tijdloosheid van de woestijn maakten een diepe indruk op ons en weerspiegelden ons onze onvolmaaktheden. Dat leek mogelijk enigszins op de verzoekingen die Joshua onderging bij zijn tocht door de woestijn…. Soms was het alsof wij hem zagen lopen. Het boek “Herinnering van Essenen” (van Anne en Daniel Meurois de Givaudin) leefde nog steeds in ons. Wij waren daar in de wintertijd mee bezig geweest en reisden er een beetje mee terug in de tijd. ‘Joshua’ (Jezus). Frank noem- de zijn naam altijd met bewondering en eerbied, verwonderde zich over diens impact …”nog steeds, 2000 jaar later”, zei hij dan. Zijn meeste boeken gaan over Jezus; sommige meer theo- logisch, andere vanuit de gnostische hoek. Zo gaf hij mij bijv. “Schatgraven in Thomas” van Bram Moerland cadeau. Ik ver- baasde mij erover dat hij dan toch niet echt geïnteresseerd was in het Aramees, de taal waarin Jesus sprak, (zie de boeken “Het verborgen evangelie” en “Gebeden van de Kosmos” van Neil Douglas- Klotz). Enkele van zijn geliefde auteurs waren Hein Stufkens, Erik van Ruysbeek.’ Willigis Jager. En last but not least het boek “A new perspective on Jezus – what the quest for the historical Jezus missed” (James Dunn) , een ca- deau van zijn engelse schoonzoon. Ook in de schilderkunst was Frank goed thuis, evenals in de klassieke muziek. Hij liet mij er vele ontdekkingen in doen. Met mij ontdekte hij het Griekse lied, en de fado (Portugees) en het Internationale Folkloristische Danstheater. We hebben bijna drie jaar lang elkaars werelden verrijkt, ook in familie- en gezinsverband. En net zoals binnen kerke- lijk verband ontstaat er nu een groot gemis. Tijdens Franks laatste week thuis was ik bezig met de voorbereiding van een dans gebaseerd op een tekst van een Joodse rabbi: Frank is terug bij de Bron en maakt nu een reis nog indru- kwekkender dan onze woestijnreis. Dit is zijn echte nieuwe begin waarnaar hij op zoek was. Onze gezamenlijke weg gaat op een andere manier verder. Het was een groot voorrecht sa- men met hem te hebben mogen zijn – ook in de verschillende kerkgemeentes – en lief en leed te hebben mogen delen. Ik ben Frank, ook mijn ‘mon seigneur’ dankbaar voor al wat hij mij gaf en blijf met hem verbonden in Het Grote Licht, in Onein- dige Liefde, Vrede en Vreugde. ||