7(1)10

Herinneringen aan een geestelijk bestaan vóór de conceptie Titus Rivas Uitspraken van jonge kinderen worden vaak beschouwd als pareltjes van naïviteit en ongekunsteldheid. Damesbladen zoals Mar- griet en Libelle loofden vroeger zelfs wel eens prijzen uit voor de leukste uitlatingen van kinderen. Parapsychologisch gezien is er echter alle reden om achter sommige ‘kinderlijke’ uitspraken meer te vermoeden dan ontroerende eenvoud. Kinderen kunnen bij- voorbeeld spontaan beginnen over telepathische of helderziende ervaringen of waarnemingen van geestverschijningen. Soms ver- tonen ze zelfs levendige, verifieerbare herinneringen aan een vroegere incarnatie. In dit artikel wil ik het over een verschijnsel hebben dat nog relatief weinig bekendheid geniet, de zogeheten preëxistentieherinneringen. Samenvatting Een minder bekend gebied van de parapsychologie betreft de zogeheten preëxistentieherinneringen aan een geestelijk vóór- bestaan voor de conceptie. Met name de uitspraken van jonge kinderen over spontane herinneringen zijn van groot belang omdat ze vaak paranormale aspecten kunnen bevatten. Pre- ëxistentieherinneringen komen sterk overeen met bijna-dood- ervaringen en weerleggen de veronderstelling dat er nog nooit iemand teruggekeerd is uit de dood. Preëxistentieherinneringen zijn herinneringen aan een be- staan als geestelijk wezen voorafgaand aan de verwekking van het aardse lichaam. Een goed Nederlands synoniem voor pre- ëxistentie is voorbestaan en soms heeft men het ook over hier- voormaals. In het Engels spreekt men vooral van prebirth me- mories of prebirth experiences . Prenatale ervaringen en preëxistentieherinneringen Preëxistentieherinneringen vallen, letterlijk beschouwd, onder herinneringen aan prenatale ervaringen, dat wil zeggen erva- ringen vóór de geboorte. Normaliter bedoelt men met de term prenatale ervaringen echter iets anders, namelijk ervaringen in de baarmoeder. Bijvoorbeeld rond de fysieke gezondheid of gemoedstoestand van de aanstaande moeder of de muziek waar zij naar luistert. Van dit type ervaringen wordt tegen- woordig vaak aangenomen dat ze invloed kunnen hebben op de ontwikkeling van het ongeboren kind. Maar over het alge- meen vinden reguliere wetenschappers het moeilijk te geloven dat iemand bewuste herinneringen aan de prenatale periode kan hebben. Dat heeft te maken met hun theorie over de rij- ping van de hersenen. In de baarmoeder zou het brein nog on- voldoende mogelijkheden hebben om specifieke ervaringen op te slaan. Binnen een materialistisch wereldbeeld betekent dat automatisch, dat er helemaal geen concrete herinneringen aan een foetaal bestaan mogelijk zijn. Het geheugen zou immers een zuiver fysiek, neurologisch systeem zijn en onze bewuste herinneringen zouden volledig afhankelijk zijn van het brein. Bij ‘onverklaarbare’ prenatale herinneringen aan een verblijf in de moederschoot hebben materialisten het dus al erg moeilijk. Dat geldt nog sterker in het geval van preëxistentieherinnerin- gen. Wanneer je je iets herinnert van de tijd dat je een foetus was, zou men misschien nog kunnen denken dat er onbekende neurologische mechanismen in het spel zijn die de herinnering kunnen verklaren. Maar bij herinneringen aan een geestelijke voorbestaan is dat bij voorbaat uitgesloten. Als het geheugen een fysiek systeem in de hersenen is, heb je voor alle soorten herinnering ten minste een brein nodig, en dat is nogal proble- matisch, als je hersenen nog niet eens in aanleg bestaan! Nog afgezien van het feit dat alle ervaringen vóór de conceptie zelf reeds onmogelijk zijn voor het materialisme, want ook voor ervaringen kun je niet zonder werkende hersenen. Binnen de reguliere wetenschap zijn prenatale herinnering- en om die reden al heel controversieel, maar preëxistentie- herinneringen vormen een regelrecht taboe. Ze horen bij de onderwerpen die buiten het geaccepteerde wetenschappelijk wereldbeeld vallen. Onderzoek naar een voorbestaan Het onderzoek naar authentieke herinneringen aan een voorbe- staan maakt onderdeel uit van de parapsychologie, althans wel wanneer je parapsychologie definieert als “de studie van afwij- kende verschijnselen (of anomalieën) rond de geest, de ziel of het bewustzijn die niet in het reguliere wetenschappelijke we- reldbeeld passen”. Er zijn grofweg twee soorten parapsychologisch onderzoek naar preëxistentieherinneringen: experimenteel onderzoek en casuïstiek. Bij experimenten tracht men iemand via diverse regressie- technieken zoals hypnose terug te voeren naar een periode voor de verwekking van zijn of haar lichaam. Twee bekende namen van mensen die zich hiermee bezig hebben gehouden, zijn Helen Wambach en Michael Newton. Dit soort onderzoek betreft voor het grootste deel volwasse- nen en het is dan ook niet verwonderlijk dat de verkregen resul- taten door critici vaak worden afgedaan als (onbewuste) fanta- sie. Zoiets is minder vergezocht dan men misschien zou denken. Tijdens een regressie krijgt de onbewuste geest de gelegenheid om allerlei indrukken op te roepen die voor een groot deel op verbeelding berusten. Wat dit betreft lijken regressies enigszins op een soort dromen. Natuurlijk betekent dat niet dat er geen pa- ranormale elementen in de regressie kunnen optreden. Maar het gaat te ver om zomaar te geloven dat een regressie altijd geba- seerd is op authentieke herinneringen. Experimenten om preëxistentieherinneringen op te roepen zijn vooral interessant als er elementen in voorkomen die niet op normale psychologische processen zoals verbeelding kun- nen berusten. Je moet dan denken aan paranormale informatie en terugkerende patronen. Stel bijvoorbeeld dat een proefpersoon zich (correct) aardse gebeurtenissen herinnert die vlak voor zijn verwekking gebeurd zijn en waar zijn ouders hem nooit van verteld hebben. Bijvoor- beeld bepaalde emotionele gebeurtenissen of familiegeheimen. Naarmate de herinnering van de waarneming daaraan tijdens een geestelijk voorbestaan specifieker is, wordt de kans kleiner dat ze alsnog normaal verklaard kan worden door toeval. Er is dan in ieder geval sprake van paranormale informatie. 20 Reflectie 7(1) voorjaar 2010