Reflectie herfst 2012.vp

In zijn boek ‘Karma-, Bhakti-, Gyaan- en Raja-yoga’ worden deze prachtig door Swami Vivekananda beschreven. Spirituele wegbewijzering Pandit Ashish Mathura (3) , geboren in de familie Mathura, kwam al op jonge leeftijd met de Sanatan Dharma (de oudste stroming van het hindoeïsme) in aanraking. Een pandit is een spirituele begeleider binnen het hindoeïsme die het als een le- venstaak ziet om mensen te inspireren en te begeleiden binnen de Vedische leer. Deze Vedische leer is de kosmische kennis die de zieners ofwel de rishi’s van vroeger hebben vastgelegd. Ondermeer de Upanishads en de Bhagavad Gita maken deel uit van deze Vedische leer. Deze Vedische leer kent veel heili- ge geschriften, waar de vier Veda’s een deel van zijn. Er zijn meerdere geschriften die de mens prikkelen en inspireren om naar binnen te gaan. Ze hebben het minder over de tradities en de cultuur, maar spreken meer over de ziel, over het zijn en over het innerlijk van de mens. Voor mensen in het Westen die noch de tradities, noch de culturele samenhangen van het hindoeïsme kennen, is het starten met de Bhagavad Gita en de Upanishads het meest aan te bevelen; het zijn als het ware ANWB-wegbewijzeringen voor wie bereid is de innerlijke reis te gaan maken. Als het gaat om de innerlijke weg die de mens kan volgen, wijst Ashish Mathura op Sri Yoekteswar, die van Babaji leer- de hoe een mens in het dagelijkse leven normaal kan functio- neren, zijn maatschappelijke taak kan vervullen, maar tegelij- kertijd ook spiritueel kan groeien. “Wat is,” zo zegt hij, “een mooiere boodschap voor ons in het zo drukke Westen?” “Als je kijkt naar de oude Indiase devoti- onele (bhakti-) films en ook westerse verhalen, hebben we vaak het idee dat we pas spiritueel kunnen groeien als we tota- le afstand nemen van deze materiële wereld, maar dat is niet nodig. Het mooie is dat we allemaal spiritueel kunnen groeien binnen de wereld waarin wij leven en gewoon ons innerlijke zelfbewustzijn en daarmee God kunnen bereiken. Je hoeft geen afstand te nemen van bijvoorbeeld vrouw, kinderen en werk. Voor mij was dit de allermooiste boodschap die Babaji via Sri Yoekteswar en later Yogananda heeft doorgegeven.” Het is een mooie inleiding op de uitleg die Mathura geeft over karma-yoga, bhakti-yoga en gyaan-yoga en het thema de innerlijke reis. Hij legt uit dat de yoga zoals wij die in het Westen kennen voornamelijk poses zijn, terwijl de ware yoga letterlijk betekent verbinding maken, ofwel zich verbinden met. “Yoga, die bestaat uit deze drie aspecten, helpt ons deze verbinding te maken met het goddelijke dat wij zijn. Bhak- ti-yoga betekent dat je door middel van devotie verbinding zoekt. Karma-yoga betekent dat je door middel van handelen probeert om connectie te maken. Gyaan-yoga betekent dat je door het vergaren van kennis en het ontwikkelen van wijsheid probeert die connectie te maken. Raja-yoga vat alles samen. Al deze drie wegen, vormen samen raja-yoga. Raja betekent dan ook: koning, hij die alles omvat, hij die over alles gaat. Een mis- vatting in het Westen, die ook in het Oosten ontstond, is dat yoga het beoefenen van asana’s (poses) inhoudt. In feite is dit maar een klein deel van het geheel en wordt de rest vergeten. Yoga geeft ons de sleutel om de weg naar binnen te bewandelen en de connectie te maken met onze ziel, het ware IK.” Gereed voor de innerlijke reis Ashish Mathura benadrukt dat het hindoeïsme, vooral de mys- tieke tak, veel belang hecht aan de innerlijke weg. “In het hin- doeïsme wordt gezegd dat wanneer je vairagya hebt bereikt je klaar bent voor de innerlijke reis. Vairagya betekent moe zijn van de materiële wereld of het willen loslaten of onthecht le- ven. Je gaat bijvoorbeeld op zoek naar je zelf, je gaat hiervoor op reis en bezoekt alle mandirs (tempels) en bedevaartsoorden en je gaat langs alle goeroes en geleerden in deze wereld. Maar wanneer je moe geworden bent van al dat zoeken en rei- zen en eindelijk stil wordt, dan pas ben je klaar voor die inner- lijke reis. Eerder ben je er niet klaar voor en besef je niet dat die reis gemaakt moet worden of dat het überhaupt mogelijk is. Ik kan iemand vertellen dat hij die reis moet maken, maar zolang hij zelf nog de drang heeft om naar zichzelf te blijven zoeken in de uiterlijke wereld, is hij er nog niet klaar voor. Hij moet zelf gaan inzien dat de reis naar binnen belangrijker is dan al dat ‘spirituele’ reizen in de buitenwereld. Maar de meeste mensen zoeken het buiten, ook hier in het Westen, waar velen aan het reli-shoppen zijn. Het is ook niet zo vreemd, want we worden van jongs af aan getraind om het buiten onszelf te zoeken. Wij leren dat alle geluk buiten ons is te halen en alles wat je wilt bereiken buiten ons is, maar als je je realiseert dat deze zaken er niet toe doen en dat het geluk dat je bereikt denkt te hebben slechts tijdelijk is, ben je er klaar voor om de innerlijke weg te bewandelen.’ Religie als siermiddel De Rotterdamse pandit ziet vaak bij mensen thuis dat de Bha- gavad Gita mooi en netjes gekaft en afgestoft is en dat men die in een vitrinekast geplaatst heeft: hij wordt praktisch aanbe- den. Maar daar gaat het niet om, zegt hij. “Je ziet het ook bij andere religies. Het gaat erom dat wat er in de Bhagavad Gita gezegd wordt, ook toegepast wordt en dat ernaar geleefd wordt. Het geheim van de ziel, het ware IK kunnen we vinden in de Bhagavad Gita. Daarin kun je de weg van verlichting vinden. Maar dan moet je wel erover filosoferen en erop re- flecteren. In je eentje, of met familie en vrienden. Het exoteri- sche houdt zich meer bezig met het fysiek aanbidden van deze heilige geschriften door bijvoorbeeld bloemen te offeren en ze op een altaar te plaatsen. Een boek is een dode boom met inkt. De heiligheid komt pas tot leven als het gelezen, begrepen en toegepast wordt. Een oude man die de Bhagavad Gita heeft stukgelezen en er ook naar leeft zodat hij ook in hem leeft, heeft hem tot een spiritueel instrument gemaakt, heeft hem ve- rinnerlijkt en dat geldt ook voor andere heilige boeken.” 7 Reflectie 9(3), herfst 2012 Ashish Mathura/ Pt. A. Mathura