Reflectie 5(4) winter 08.vp

vruchtbaarheid uit de lichamelijkheid te bevrijden. Uit het ka- daver kwamen de halmen en korenaren in onstuitbare bloei te- voorschijn. Waarschijnlijk vonden de aanhangers van Mithras daarin het motief voor de stierendoding, een steeds terugke- rend ritueel. Het jodendom kende een soortgelijke slachting, maar bij hen was niet de koe, maar een ram, het mannelijke schaap, het slachtoffer. Het bloed van het lam speelt een gewichtige rol in het bijbelboek Openbaring en het werkt nog altijd door in het bloed van Christus dat bij de communie, samen met het lichaam, wordt genuttigd. Getranssubstantieerd in brood en wijn symboliseren deze elementen het woord en de geest van Christus. Ze laten ons zien hoe subtiel ze mee zijn ontwikkeld met de toenemende beschaving van de mens. Wederkomst van de profeet Tegen de achtergrond van het geïmporteerde Mithraïsme is de introductie van het christendom goed te verklaren. In zijn boek “Mithras, de geheimzinnige god” herinnert M.J. Verma- seren aan de grote belangstelling van het jodendom voor Za- rathustra en zijn leer. Zoals gezegd belichaamde de lichtgod Mithras, naar een Hebreeuwse traditie, de beroemde aartseng- el Michael. Sommigen stelden hem gelijk met hun profeet Ezechiël. Anderen zagen in de Iraanse profeet een leerling van Elias. Aan de andere kant staken de Magiërs hun interesse voor het jodendom niet onder stoelen of banken. Beide reli- gieuze stromingen waren overtuigd van de wederkomst aan het einde der tijden van de Messias of de Saoshyant, twee ti- tels voor hetzelfde begrip. Dat de komst van Jezus op de een of andere manier in ver- band werd gebracht met de leer van de Magiërs zal ons nu misschien minder verbazen. Beide stromingen waren intens met elkaar verwikkeld. Zelfs Mani, de stichter van de gnosti- sche Manicheeërs, was ingewijd in het Mithraïsme. Zoals we weten was Mani niet populair onder de vroege Christenen. Dat zou wel eens de oorzaak kunnen zijn waarom men naar de eindtijd toe begon te denken aan een Antichrist tegenover de wederkomst van de Christus zelf. In elk geval begon de boze tegenspeler van Ahoera Mazda, Ahriman, ook zijn partijtje mee te blazen in het koor der religies in de eerste eeuwen van het christendom. Zeven inwijdingen Moderne wijdingen en antieke inwijdingen zijn aan elkaar ver- want. Het grootste verschil schuilt in de artistieke verfijning. In vroegere tijden werd de kandidaat beproefd op zijn moed en doorzettingsvermogen. Met het beeld van de inwijdingen on- der natuurvolkeren voor ogen staan rationele westerlingen niet te trappelen om te worden ingewijd. De water- en vuurproeven zoals die uit de Griekse Mysteriën tot ons zijn gekomen klin- ken ons nogal barbaars in de oren. Toch herinneren onze wij- dingen daar in de verte nog aan. De Mithrasmysteriën kenden, net als de moderne kerk, ze- ven inwijdingen. Doel was bij elke wijding bepaalde potenti- ële karaktereigenschappen te activeren. Vandaag de dag is dat nog net zo, alleen de manier waarop wordt aan de kandidaat zelf over gelaten. Het vroege christendom nam de inwijdings- mystiek in haar geheel over, maar liet in de loop der jaren het