Reflectie 6(1) voorjaar 09.vp

Zoektocht naar de ware identiteit van Jezus en Paulus Een persoonlijke visie op het boek van Lena Einhorn Rachel Sonius Dat we heel weinig weten over de historische Jezus moge bekend zijn, getuige de vele studies en onderzoekingen die in het verle- den zijn verricht. Ook heden ten dage zien we een hernieuwde opleving naar het onderzoek of Jezus van Nazareth werkelijk heeft bestaan, en als hij heeft bestaan: wie Hij was en, of Hij al dan niet gekruisigd zou zijn . De Zweedse schrijfster, maakster van documentaires en arts, Lena Einhorn (1954), is zeker niet de enige die zich hierdoor heeft laten (ver)leiden tot diepe studie, zeker ook als weten- schapster. Aangetrokken tot, zoals ze zelf zegt: “...de werke- lijkheid achter het mystieke en dat wat wordt verhuld door de tijd”, komt zij, ook door intuïtie tot de provocatieve gedachte dat Paulus en Jezus wel eens een en dezelfde persoon zouden kunnen zijn. Het kan niet ontkend worden dat Einhorn zich door talloze historische boeken heeft moeten worstelen, al dan niet Bijbels, gezien de aangegeven literatuurlijst achter in het boek. Lei- dend zijn echter de vier canonieke evangeliën en brieven van de apostel Paulus. Zij legt die o.a. naast boeken als “Over de Joodse oorlog” en “De oude Joodse geschiedenis” van Flavius Josephus, als het gaat om het plaatsen van voorvallen in de tijd, waardoor zij de gebeurtenissen vijftien tot twintig jaar later plaatst. Tevens stelt de autrice vragen, die onze verwondering kun- nen wekken: Waarom is Pontius Pilatus niet erg van zins Jezus als opstandeling tot de kruisdood te laten veroordelen? Kan het zijn dat Jezus, net als Paulus, Romeins Staatsburger was, omdat Hij de zoon zou zijn van Maria en de Romeinse centuri- on Panthera? Romeinse staatsburgers mochten immers niet ge- kruisigd worden! Hoe kan het dat Jezus zo snel sterft, terwijl veroordeelden toch dagenlang leden? Wie was die Romeinse centurion, die zei: “Werkelijk, deze mens was Zoon van God”. Wie waren de omstanders? Hoe kan het dat Paulus wordt her- kend als “…de Egyptenaar, die onlangs in opstand kwam…”? En…wie was Paulus, op weg naar Damascus, om daar de Christenen te vervolgen, die zich voornamelijk in Judea op- hielden? Paulus, die uit het niets tevoorschijn komt, en met net zoveel passie predikte als Jezus? Het is moeilijk haar vragen en antwoorden op juistheid te toetsen, daar het gaat om een hypothese. De schrijfster geeft in haar bescheidenheid toe niet de exclusieve toegang tot de waarheid te hebben over wat er tweeduizend jaar geleden werkelijk is gebeurd. Het mooie van het boek is, dat het je een tijdje bezig houdt met een periode waarin het Joodse volk zich bewoog tussen allerhande nieuwigheden die vaak resulteerden in opstanden en hernieuwde onderdrukking. Een periode waarin de Messias werd verwacht…en kwam(?). Het dwingt je toch op zijn minst, al is het maar gedurende het lezen van het boek, de ge- waagde stelling in overweging te nemen. Volgens Lena Ein- horn speelden figuren als o.a. Jozef van Arimatea, die toe- stemming aan Pilatus vroeg het lichaam van Jezus te mogen meenemen, en Nikodemus, die 100 litra mirre en aloë bij zich had, een rol bij Jezus’ ‘redding van het Kruis’. Echter, voor diegenen voor wie het niet van belang is of al die feiten over Jezus al dan niet juist zijn, voor diegenen die Jezus in hun hart hebben gesloten als Christus Jezus, voor al diegenen die vooral ook in de gnostische evangeliën hun Heer hebben leren kennen, zou dit een zoveelste ‘complotboek’ kunnen zijn. Toch is dat niet zo. Het boek is geen zogenaamde ‘reli-thriller’, heel iets anders dan dat, want het gaat hier niet om een fictief verhaaltje, maar om oprecht onderzoek. Beslist minstens het lezen waard.