Reflectie 6(1) voorjaar 09.vp

Beleving heeft te maken met het kosmische éénheidsbeginsel, een visie vanuit (het oosters) monisme, alles in het leven te zien vanuit een éénheid. De Kosmos vormt één gesloten Geheel. En alles in die Kosmos bestaat als één universele Eenheid, waarin een godde- lijke drie-eenheid bestaat, zo oud als de Schepping. Zo ook de drie-eenheid Mens, juist vanuit die schepping: 1 — de Oergrond, als subject in ons; 2 — de waarneembare wereld, als subject in ons; 3 — de ‘waarnemer’ van beide, wij, als subject in onszelf. En deze drie zijn één, zo niet, dan geen mystieke beleving. Mystiek wordt dan tot getuige zijn van het Mysterie, in welke, hoe kleine ervaring en beleving dan ook. Ervaringen en bele- vingen worden dan geschonken, vanuit die Eenheid, in welke vorm dan ook: kort, hevig, extatisch, liefdevol, regelmatig, af en toe, beelden, gevoelens, … eenheidsbeleving met dat wat het Absolute ons biedt: het Bewustzijn en zijn schepping. Alles kan gezien worden als voortkomend uit de Geest. Er is niets nieuws onder de zon. Alles is er vanaf den beginne. Het gaat om ont-dekken van dat wat in ons aanwezig is. En dat is geen rationeel object buiten ons. Mystiek als onwerkelijk afwijzen als een soort hocus-po- cus, hallucinatie, droomtoestand, verstandsverbijstering? Merkwaardig dan toch het volgende: wat men rationeel denkt, moet dan toch nog steeds werke- lijkheid worden, gaan worden, of blijkt juist géén werke- lijkheid te kunnen worden. Maar wat een mens beleeft, ervaart, IS gewoon werkelijkheid. Onze ratio moet bewijzen leveren, anders wordt een gege- ven niet erkend. Wat logisch beredeneerd is, kan worden betwijfeld, bestreden of kan weerlegd worden. Maar bij wat een mens beleeft, wat hij daadwerkelijk ervaart, valt niets te bewijzen, te betwijfelen of te weerleggen, want die ervaring IS er gewoonweg. En daarnaast bestaat er nog zoiets merkwaardigs: mensen hoeven niet en willen vaak ook niet hun ervaringen en gevoelens verwoorden, noch mystieke noch welke andere gevoelens en ervaringen dan ook. Ze hoeven ze (en zich) niet te verdedigen zoals dat moet bij een ‘wetenschappe- lijke’ stelling. Vaak zwijgen mensen zelfs liever. Er is dus bij zulke ervaringen, waaronder mystieke, geen en- kele reden om aan te nemen dat mensen bedrog, misleiding of wat dan ook willen verkondigen. Ik wil daarbij wel graag aan- tekenen, dat dat even anders ligt bij ‘commerciële hypes’, want mystiek is ‘in’, waarbij van spiritualiteit of religie geen sprake meer is, laat staan van ware mystiek. Mystici die iets van hun belevingen willen weergeven, doen dat anders: zij ge- ven hun eigen beleving weer (taalkundig, muzikaal, schilde- rend, beeldhouwend, e.d.). Mystiek is iets anders dan ‘sean- ces’ organiseren, websites bezoeken, e.d. Mystiek is puur ‘individueel’ en ‘subjectief’. Mystici spreken niet ‘namens’…, maar vanuit zichzelf, niet gevoed door afgeleide kennis, maar vanuit hun Eenheidsbeleving met het Grote Mysterie. En zoals gezegd, bestaan er vele Namen voor dat Universele, Grote Mysterie. De lijdensweg naar Mystiek: de kruik breken; het breken der vaten Vanuit het Oosten klinkt de stem van Sjri Ramakrisjna: “Het grote Zelf is één grote oceaan met water gevuld. Daarin drijft een kruik met datzelfde water gevuld. Maar ze kunnen niet één worden alvorens de kruik te breken”. Dan toch een weg naar Eenwording? De Universele Eenheid is er toch? We léven dan dus ook in dat mysterie Eenheid. Dat we dat Mystieke niet steeds beleven of ervaren, doet daar niets aan af. Op die mo- menten waarop mystieke ervaringen en belevingen zich voor- doen, moet de kruik dus gebroken zijn. Maar mystieke erva- ringen doen zich geen 24 uren aan een stuk voor. In onze da- gelijkse existentie zijn er omstandigheden die ons verleiden de kruik (ratio van ons lagere ego) weer te lijmen en ook al die vaten (dagelijkse beslommeringen). Dan ontstaat steeds een pijnlijk lijden door de tegenstelling tussen die tijdelijk mystie- ke ervaring en het leven in een wereld die van ons eist dat we paraat staan voor o.a. zijn ‘welvaart’. ‘Welzijn’ is dan iets voor sociale werkers en geestelijke leiders, of iets voor ‘s zondags’, niet voor ‘door de week’. Als we spreken over een lijdensweg in verband met Mys- tiek, dan is dat geen lijdensweg van of door het Mystieke, maar door het werken aan voor- waarden om tot mystiek leven te kunnen komen. De kruik en de vaten te breken dus, en de scherven te zien als opdrachten tot verwerking in ons sociaal-maatschappelijke leven, inge- kapseld in het mystieke leven. We hebben de kruik en de va- ten immers zelf geboetseerd en gebakken, waardoor we aller- lei zaken konden afzonderen van het Geheel, van de Eenheid. En dat leidt tot ‘afgeleid leven’, afgeleid in twee betekenissen: onoorspronkelijk (afgeleid worden van …) en onbewust (afgeleid worden door …). Mystiek en Mystici Er zijn mensen die verlangen naar vele, hevige en extatische mystieke ervaringen. Om ook eens mee te maken? We zoeken het te ver! Er zijn mensen die denken dat er onder de miljar- den mensen slechts enkele ‘echte’ mystici bestaan. Zien we dan alleen de allergrootste geesten? We zoeken het te ver! “Mens, ken uzelf” is een bekend opschrift. Als we dan in deze tijd van evolutie toch spreken over een nieuw tijdperk, het Aquariustijdperk, dan evolueert dat opschrift mee, tot: “Mens wees uzelf”. En uzelf is: Bewustzijn – in – het - Onein- dige Bewustzijn. En dit is het schone in Mystiek: niet kennen , maar Zijn ; be- leven, ervaren, voelen, en van daaruit een weten. ‘Weten’ is immers een functie van transformatie, niet van informatie. Mystiek leven is een vormgeving aan Zijn , niet van informatie óver het Zijn. Voor het Mysterie van Eenheid geldt een mystiek Een- heidsleven. Zich tot in de kleinste belevingen en ervaringen opgenomen weten in dat Absolute Bewustzijn. En dat Godsbe- wustzijn hoeven we niet te kénnen en kúnnen we ook niet ken- nen, maar wel is te wéten, dat ons subject-zijn daar deel aan heeft, er deel van is. Dan kan iedereen een mystica of mysticus worden of zijn. Zeggen we dat gewoon steeds tegen onszelf: mijn leven is deel van en opgenomen in dat Al-Bewustzijn . Best hardop hoor, maar niet alleen met woorden, ook heel bewust in ‘gedachte’.