reflectie 8(2).vp

FILM - Eindeloos bewustzijn Aat Lambèrt de Kwant EMS FILMS Woerden. DVD met boekje Op tv was hij al te zien, de kortere versie van “Eindeloos bewustzijn” die door de Boeddhistische omroep werd uitgezonden. Ik was bij de première van de definitieve en langere versie van de film en was geraakt door de indringende gesprekken met de vier ervarings- deskundigen. Deze maand kwam de DVD beschikbaar, inclusief een fraai vormgegeven boekje dat nog wat meer informatie bevat en waar- in de vier mensen met een BDE eveneens aan het woord komen. Het boek Eindeloos Bewustzijn van cardioloog Pim van Lommel veranderde voor veel mensen hun visie op het leven ingrijpend. En hoewel het boek door antikwakfundi’s neergesabeld is, is de oplage ongekend hoog. Ik doel op de skeptici die zich nog steeds erg opwin- den over Pim van Lommels overigens voorzichtige stelling dat het be- wustzijn eindeloos lijkt te zijn. Het is vooral diens wetenschappelijke achtergrond die hen laaiend maakt. In zijn nieuwe boek “Wij zijn ons brein” van Dick Swaab, laat deze in een afzonderlijk hoofdstuk weinig heel van Van Lommel’s boek. (zie de reactie van Jim van der Heijden, elders in dit nummer) Swaab staat bekend als een autoritair man die geen tegenspraak duldt. Vanuit zijn ivoren materialistische toren probeert hij Van Lommel neer te slaan. Toch is Eindeloos bewustzijn intussen wel resultaat van twintig jaar wetenschappelijk onderzoek naar ervaringen van mensen met een zo- genaamde bijna-doodervaring (of BDE). Het boek werd bovendien een bestseller. De film verdient een dergelijk succes. Ervaringsdeskundigen Wie de treffende beelden van de film ziet, kan haast niet anders dan concluderen dat het hier om wezenlijke, authentieke en transformeren- de ervaringen gaat. In de filmversie van Eindeloos Bewustzijn wordt het aspect van de transformatie die inherent is aan BDE’s belicht. Vier ervaringsdeskun- digen vertellen hun verhaal en vertellen zonder terughoudendheid hoe- veel invloed hun ervaring verder op hun leven had. Hoewel ieder van hen zijn/haar eigen unieke ervaring had, zijn er toch verrassende over- eenkomsten. Mensen met een BDE tonen geen angst meer voor de dood, zijn minder materialistisch, werden meer spiritueel dan religieus, voelen zich één met de natuur en bij velen van hen manifesteerde zich een hoge intuïtieve en helende gave. De persoonlijke, vaak emotionele, verhalen krijgen extra betekenis door discussies met een aantal belangrijke denkers op dit gebied. Eén van hen is Carlo Leget die zich als geesteswetenschapper bezighoudt met zorg-ethiek en spiritualiteit: palliatieve zorg en morele vragen rond het levenseinde vormen zijn specialiteit. Leget is in zijn wetenschappe- lijke werk gefascineerd door de grenzen van het denken: een thema dat onontkoombaar is voor wie zich bezighoudt met grote thema’s als ‘God’, ‘zin’, ‘leven’ en ‘dood’, die qua inhoud stuk voor stuk ons begrip overstijgen. In zijn publicaties probeert hij steeds gevoelig te blijven voor de motieven en redenen waarom mensen de wereld om zich heen betekenis geven zoals zij feitelijk doen en open te staan voor wat niet past in de vertrouwde denkkaders. Van daaruit is hij gefascineerd door de getuigenissen van mensen die vertellen een BDE gehad te hebben. Wat hem met name daarin boeit, is de wijze waarop dit het le- ven van mensen diepgaand verandert, en groot verzet oproept in de omringende wereld, tot in de wetenschappelijke wereld toe. Tibetaanse inzichten Opmerkelijk is dat zelfstandig coach en interim-manager Reinier Tila- nus vanuit zijn boeddhistische visie overeenkomsten ziet tussen Van Lommels kijk op bewustzijn en die van de oude Tibetaanse meesters. In zijn boek Het Tibetaanse boek van leven en sterven heeft Sogyal Rinpoche (die in het boekje geciteerd wordt) de oude Tibetaanse ken- nis over leven en dood en over de vergankelijkheid van de mens op een toegankelijke manier beschreven. Hij vergelijkt ook regelmatig de BDE met oude Tibetaanse inzichten en geeft aan dat deze oude in- zichten ook de westerse mens tot steun kunnen zijn in zijn opvattingen over de dood. Hij schrijft: ‘Wordt het niet tijd dat de medische professie gaat begrijpen dat de zoektocht naar de waarheid over leven en dood en de praktijk van de geneeskunde niet los van elkaar staan?’ Raymond Moody, psycholoog en filosoof, die in 1975 met zijn best- seller ‘Life After Life’ bekendheid gaf aan de BDE, licht in de film zijn visie verder toe. Uiteraard komt in de film Pim van Lommel zelf ook uit- voerig aan het woord. Regisseur Mark Verkerk (zie ook zijn Buddha’s Lost Children) liet zich voor deze film onder andere inspireren door de stelling van Van Lommel: “Als je ervan uitgaat dat de wetenschap materialistisch is, schakel je per definitie bewustzijn uit. Want bewustzijn is niet te meten. Ik kan nooit wetenschappelijk bewijzen dat iemand verliefd is of een schilderij heel mooi vindt. En toch is het de meest grote realiteit die een mens heeft. Dus stel ik dat je een ander soort wetenschap moet hebben die ook subjectieve elementen toelaat. Wetenschap is voor mij vragen stellen met een open geest.” In de film en het bijgeleverde boekje zegt BDE’ster Cindy Wielders tenslotte: “De eerste keer dat ik over mijn ervaring praatte, was met mijn moeder en een verpleegster in het ziekenhuis. De eerste weken na mijn ongeluk leefde ik in twee werelden, de wereld die we zien en de ‘onzichtbare wereld’. Ik voelde en zag alles anders. Voor mijn idee was ik niet veel veranderd. Ik begreep alleen opeens dat er een heel erg groot ding was waar wij maar een fractie van zijn. Er is iets veel groters dan wij mensen! Ik kreeg daarna snel door, dat anderen von- den dat ik was veranderd. Ik wist alleen niet goed wat ik daarmee moest. Ik werd intuïtiever en mijn muziek ontwikkelde zich in die tijd ook sterker. Muziek maken ging gemakkelijk en ik schreef echt vanuit mijn hart. Ik gebruikte mijn muziek steeds meer om te voelen wat an- deren voelden, omdat ik me ontzettend verbonden voelde met ande- ren. Ik wist dat ik stervenden, maar ook nabestaanden kon helpen door te zingen.” Kortom, een aangrijpende film die met het boekje een overtuigend beeld geeft van de BDE en de ingrijpende gevolgen van hen die het er- varen hebben. De DVD kan besteld worden via de site hieronder. Kosten € 19,95 http://www.emsfilms.com/Shop/orderManageCart * * * 19 Reflectie 8(2), zomer 2011