reflectie 8(2).vp

Het heilige huwelijk Toen ik hierin geïnteresseerd raakte en verder ging zoeken, ontdekte ik nog meer geheimen van Lilith. Zij bleek in oerou- de tijden een tantrische godin die haar domein had in de onge- temde krachten van de natuur. Later speelde zij als hogepries- teres een belangrijke rol in tempelrituelen zoals die op gepaste tijden overal in de matriarchale samenlevingen rond de Mid- dellandse Zee plaatsvonden. In deze tempelrituelen vond rond nieuwjaar een ‘hieros gamos’ , een ‘heilig huwelijk’ plaats. In dit ritueel speelden een man en een vrouw – vaak de koning en Lilith als priesteres – symbolisch het heilig huwelijk tussen een god en een godin en symboliseerden zo het vruchtbare sa- mengaan van tegendelen. Aan dit ritueel, waarin het goddelijke oerpaar van de mens- heid werd opgeroepen, werd een krachtige uitwerking toegekend. Als een godsdienstig ritueel oversteeg het de louter symbolische betekenis. In het spel in de tempel werden immers kosmische krachten opgeroepen en werd een energieveld van harmonie en voorspoed gecreëerd, waarvan men een gunstige uitwerking ver- wachtte op het welzijn en de welvaart van de omgeving. Nancy Qualls-Corbett schrijft hierover in haar fraaie boek ‘De Heilige Hoer – inzichten in het Eeuwige Vrouwelijke’: ‘Dit religieuze ritueel was, zoals zoveel rituelen, gebaseerd op een psychologische behoefte.…In psychologische zin symboli- seert het heilige huwelijk de vereniging van tegengestelden. Het is het in gelijkwaardigheid samenkomen van het mannelij- ke en vrouwelijke princiep, de verbinding van het onbewuste met het bewuste, van geest met stof. Het is een mystiek proces waardoor elementen waartussen geen verbinding bestaat, worden samengevoegd om één geheel te vormen. In de vol- trekking van de ‘hieros gamos’ zijn de aspecten van seksuali- teit en spiritualiteit onlosmakelijk met elkaar verbonden en ge- ven ze elkaar levenskracht. Dit psychische proces, schrijft Jung, heeft ‘het aarden van de geest en het spiritualiseren van de aarde tot gevolg, de eenwording van tegengestelden en ver- zoening waar verdeling heerst’.’ (7) In de Thora wilde men helaas dit heilige huwelijk van het oerpaar van de mensheid geen plaats meer geven en ontnam men, door de mythe van de zondige Eva te creëren, Lilith haar rechtmatige plaats naast Adam in het Paradijs (8) . En de chris- telijke kerkvaders zijn in dit spoor verder gegaan. Dat kwam voort uit de tijdgeest en had tegelijkertijd grote invloed op de manier waarop mannen en vrouwen met elkaar omgingen. Een nieuw perspectief Maar de tijdgeest verandert, en daarom zoeken wij nu ook naar nieuwe symbolen die deze tijdgeest uitdrukken. Zou Li- lith nu niet ons archetypisch rolmodel kunnen worden? En zou dat ook een andere betekenis kunnen geven aan de man? Steeds meer vrouwen in onze tijd – waaronder ook talrijke feministische theologen – vragen zich dit af en vinden in Lilith de oorspronkelijke oermoeder van de menselijke beschaving die hen nu kan inspireren. Zij willen Lilith bevrijden uit de grot van hun onderbewustzijn en haar de ruimte geven die haar toebehoort. Als ons collectieve bewustzijn op deze manier verandert, is er ook weer ruimte om de werkelijke, lang verborgen beteke- nis van het huwelijk van Jezus en Maria Magdalena te onder- kennen. We weten nu dat zij in een gelijkwaardige relatie el- kaar levenskracht gaven en dat ook seksualiteit voor hen geen verboden vrucht was. Dit nieuwe esoterische besef verandert niet alleen de rol van de vrouw, ook die van de man. Bij veel mannen die zich thuis voelen in een nieuwe spiritualiteit, spreekt dat aan. Zij kiezen voor gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen als gevolg van een spiritueel groeiproces. De tijd dat zij alleen konden samenleven met een schuldbewuste, meegaande en onderdani- ge Eva, die zij gemakkelijk konden manipuleren, lijkt voor hen voorbij. Zij willen graag hun energie in harmonie brengen met een goed ontwikkelde, sterke vrouw. Zij zoeken weer een krachtige en liefdevolle vrouw als partner en ervaren hoe zij hierdoor in zichzelf de balans tussen het mannelijke en vrou- welijke kunnen herstellen. En hoe zij hierdoor dichter bij het Paradijs komen. Ojas Th. de Ronde behaalde in 1970 zijn doctoraal theologie aan de Universiteit van Nijmegen. Daarna verbleef hij enige jaren als spiritueel zoeker in India. Na zijn terugkeer in Nederland begon hij, sa- men met zijn vrouw, het coaching- en coun- selingbureau Fenix en werd hij docent aan de Humanuniversity, een internationaal cen- trum voor therapie en meditatie. Momenteel geeft hij workshops, schrijft artikelen en ver- zorgt wekelijkse webradio uitzendingen ‘De Nieuwe Mens’, www.denieuwemens.eu (1) Ojas Th. de Ronde, De Kracht van het vrouwelijke, in Reflectie, winter 2010 (2) Tertullianus, De cultu feminarum, 1.1.2 (3) Ojas Th. de Ronde, Rabboeni… Meester, in: Reflectie, voorjaar 2011 (4) Augustinus, Soliloquia, 1.10 (5) Albertus Magnus, Questiones de animalibus, XV q.11 (6) Thomas van Aquino: Summa Theologica, 1.92.1 (7) Nancy Qualls-Corbett: De Heilige Hoer: inzichten in het Eeuwige Vrouwelijke, ISBN 90 215 22693 2, Uitg. Kosmos-Z&K.. (8) Historici gaan er tegenwoordig van uit dat de mythe van Adam en Eva, zoals die in de Thora terecht gekomen is, een intellectuele constructie is geweest van de Levitische priesters. Zij zouden bij de redactie van de Thora, 2500 jaar geleden, de mythe van de zondige Eva hebben gecon- strueerd om het inheemse systeem van het toenmalige Palestina in een zo kwaad mogelijk daglicht te stellen, teneinde het patriarchaat, met bijbe- horend erfenisstelsel, daarna bij wet en met geweld ingang te doen vinden. * * * 5 Reflectie 8(2), zomer 2011 Christus en Maria Magdalena. - Willeke Hendrikx www.healingart.nl