refl7(2) zomer 2010-rechtstreeks.vp

Postmortaal Perspectief Hans Feddema Dit artikel is een college in aansluiting aan mijn artikel “Een eeuwig wezen, zij het in een eindig voertuig” in Civis Mundi, 48e jrg, febr. 2009, p. 41-46. (ook op m’n website). ¹) Inleiding Als wetenschapper merkte ik, het paradigma ten spijt, dat er meer is tussen hemel en aarde of dat er naast de onze ook een onzienlijke, geestelijke wereld bestaat. In Civis Mundi stelde ik me kwetsbaar op. Ik stak niet onder stoelen of banken, dat er daarin sprake was van kairos , het ‘eeuwige nu’ of tijdloos- heid en daarnaast in de zichtbare wereld sprake van chronos, tijd met begin en einde. Althans zoals wij deze zien. [Immanuel Kant: we hebben slechts kennis van de werke- lijkheid zoals we waarnemen en niet van de realiteit zoals die werkelijk is. Uit zijn: Kritiek van de zuivere red e.] Hoe dan ook, ik sprak ook over synchroniciteit, een term afkomstig van de voor ons nu belangrijke filosoof en psychia- ter Carl Gustav Jung. Belangrijke items van deze grote man zijn: 1 (Collectief) onderbewuste, 2 Archetypen, 3 Individua- tie (contact krijgen met je Hoger Zelf), 4 Zie het kwaad onder ogen, maar bestrijd het niet, 5 Het kwaad komt ook uit God en 6 Erken je schaduwen. Synchroniciteit geeft aan dat kairos en chronos , dus beide twee werelden, elkaar even heel na kunnen komen, bijvoorbeeld via een vreemde ontmoeting, ‘toeval’, te- lepathisch voorval, innerlijke waarschuwing of zelfs plotse- linge helderziendheid . Synchroniciteit is een voorval zonder dat daarvoor een oor- zaak is. Het is dus een non-causaal verbindend principe. We zien coïncidenties. Je bent bijv. aan het opruimen in een kast en dan valt er een cadeautje uit, van iemand die je jaren niet zag. En een uur later word je door deze opgebeld, zomaar. Of je las in een krantenartikel een nieuwe behandelingsmethode voor huidkanker en zonder reden besluit je die krant te bewaren. Een maand later hoor je van een familielid dat bij hem recent huid- kanker is geconstateerd. Je geeft hem dat artikel, wat hem zo aanspreekt, dat hij kiest voor die nieuwe behandeling, wat hem zijn leven redt. Je kunt het ook affirmeren. Ik ken een vrouw die in april in de lucht gooide dat ze vóór 1 september weer een partner wilde. Er gebeurde niets tot zij op 31 augustus een vriendin opzocht in een ziekenhuis en ineens, wauw , oog in oog met hem kwam te staan. ‘Hemel’ en aarde raken elkaar dan. Maar los van affirmatie merken we goed kijkend, dat het leven veel synchronischer verloopt dan we denken. Je ziet het, als je je intuïtief richt op dat onderliggende veld van oneindige mogelijkheden, via een plek diep in jezelf en als je je bewust wordt van de verwarrende dans van coïncidenties. Ook Dee- pak Chopra, die ‘een intelligente, altijd stromende creatieve kracht achter ons universum’ ziet, wijdde er een boek aan met de titel ‘Synchronisch leven, de onbegrensde kracht van zinvol toeval’, 2003, 14. Op die kracht achter het universum kom ik terug, en ook of helderziendheid nu toeneemt. Synchroniciteit strijdt met het heersende paradigma in de we- tenschap, nl. dat materie de moeder zou zijn van alle verschij- ningsvormen en alle verschijnselen, ook van bewustzijn en dat alleen zintuiglijke kennis en uitsluitend de zichtbare wereld re- ëel zou zijn. Ik onderschrijf dat paradigma niet en als ik er niet mee in lijn ben, dan zit ik daar niet mee. Er zijn ‘waarheden van de ziel, bijv. voorstellingen die op archetypen berusten, die fysisch verklaard noch bewezen of bestreden kunnen wor- den’ aldus Jung, ‘maar die je ook niet weg kunt redeneren’ (Antwoord op Job, 1971, 9/10). ) Bovendien heeft kwantum- fysisch onderzoek recent aangetoond, dat bewustzijn of de geest het primaat heeft en niet de materie. Dus precies anders- om dan steeds gedacht werd in het reductionisme. Ik verwees al naar studies als Ervin Laszlo: Bezielde kosmos en Lynn McTaggert: Het Veld en Rupert Sheldrake: Morphogenitische Velden. Van Frans Erwich kwam deze zomer uit Het Paradig- ma Voorbij, een andere kijk op wetenschap, mens en natuur . In ruim 250 pagina’s toont hij het tekortschieten van het mate- rialistische verklaringsmodel aan. De statistische methode lukt trouwens bij antropologen vaak niet, we moeten veelal overgaan tot de intuïtieve ook wel verstehende methode en tot diepte-interviews en doublecheck, zo niet triplecheck. Je moet soms de ziel van een gebruik, ritu- eel, mens of dorp blootleggen. Ja bloot leggen is een goede be- schrijving, omdat er achter de dingen een innerlijke dimensie verscholen gaat. Ook achter de tekst van oude wijsheidsge- schriften. Vergeet je die spirituele of metaforische dimensie en neem je de tekst letterlijk, dan is dat misbruik en word je een ‘fundamentalist’. Je mist zo de betekenis en loopt vast, doordat de tekst gestolde lava wordt. Mythen geen waarde toekennen is een groot misverstand. Ze komen spontaan tot stand vanuit het collectief onderbewuste. Mythen vertellen op hun eigen wijze met behulp van symbolen en metaforen de zin van het leven, de zin van de wereld en de zin van de cultuur. Ook sprookjes. Ze vanuit een materialistisch vooroordeel veron- achtzamen, is onverstandig. Tot zover mijn inleiding. Onze perceptie van het postmortale is tegelijk een perceptie van het leven. Dood en leven horen bij elkaar. Als de mens zo- wel qua bewustzijn als qua lichaam continuïteit ervaart, gaat het mij om ervaren in het leven nu. Kortom, voor dit onder- werp kunnen we niet om ons wereldbeeld heen. In de Middeleeuwen was de vraag naar het postmortale geen issue. Eenieder ging er bijna zonder uitzondering vanuit dat men voortleefde. Men wist het van binnenuit en ook het geestelijke klimaat was er naar, nog afgezien van het feit dat men korter leefde dan nu. En dat terwijl de middeleeuwers niet wisten dat miljoenen cellen van het lichaam elke dag sterven en zo de geboorte van nieuw leven mogelijk maken. Terwijl wij nu door de wetenschap ons meer bewust kunnen zijn van het cyclische in de kosmos, dat leven uit de dood ontstaat en dood uit het leven, drukt de huidige mens niettemin de dood 22 Reflectie 7(2) zomer 2010